အမ်ိဳးနန့္ သီလကုိ ေစာင့္ထိန္းပါ

ရခုိင္ဆုိေရ နာမကုိယ္တုိင္ကပင္ အမ်ိဳးအႏြယ္ကုိ ေစာင့္ေရွာက္ေရဆုိေရ အဓိပၸါယ္ပါ။"အမ်ိဳးသီလ ႏွစ္ဌာနကုိ ျပည့္၀မဏၰိဳင္ ေစာင့္စြမ္းႏုိင္သည့္ ရကၡိဳင္နာမ ဘဲြ.မည္လွျဖင့္ အနႏာၱသညွာ ေခၚအပ္ရာတည္း"ဆုိပနာလည္း သ်ွင္နဂိႏၵေမာ္ကြန္း အလၤာကာလည္း ရွိျပီးသားပါ။ အမ်ိဳးနန့္သီလကို ေစာင့္ေရွာက္ေတလူမ်ိဳးဆုိပနာလည္း ကမာၻအလယ္မွာ ထည္ထည္၀ါ၀ါ ရပ္တည္ခေရ လူမ်ိဳးဆုိပနာ ဂုဏ္ယူ၀င့္ၾကြားနိန္စြာ အခုခ်ိန္ထိပင္ ျဖစ္ပါေရ။ ၂၀၀၄ ေလာက္က ျဖစ္ပါေရ။ကြ်န္ေတာ္မေလးရွားကုိ ထြက္လာေရ ကုမၸဏီတစ္ခုပါ။ကုမၸဏီနာေမက အာဘာဖီးကုမၸဏီလီမီတက္(လမ္း၃၀) အထက္လမ္းပါလား မသိ။ေကာင္းလည္း မမွတ္လုိက္ပါဗ်ာယ္။ယင္းကုမၸဏီပုိင္ရွင္က အျငိမ္းစား ဗုိလ္မွုဳးၾကီးစိန္ေဖ ရခုိင္သားပါ။ေျမာက္ဦးဇာတိပါ။သူမယားကေတာ့ ရွမ္းမပါ။ကြ်န္ေတာ္မေလးရွားကုိ မထြက္လာခင္ တစ္ပတ္အလုိေလာက္မွာ မေလးရွားကုိ အလုပ္လားလုပ္ဖုိ့အတြက္ ေဖ့သာ ပီးရပါေရ။ယင္းအခ်ိန္က ေဒၚလာစ်ီးက ၉၀၀ ေပါက္စ်ီးရွိပါေရ။အစခါ ကုမၸဏီနန့္ ေျပာထားေရ အခါ ေပါက္စ်ီးအတိုင္းပီးရဖုိ့လုိ့ ေျပာထားကတ္ပါေရ။ယင္းနိန့္ ကုမၸဏီကုိ ေဖသာ ရွင္းဖုိ့လာေရခါ ယင္းကုမၸဏီက တာ၀န္ခံမန္ေနဂ်ာဗမာက ေဖ့သာ ၈သိန္း ေတာင္းပါေရ။ကြ်န္ေတာ္က ေဒၚလာ၈၀၀ ဆုိေက အခု ေဒၚလာစ်ီးနန့္ ဆုိေက ၇သိန္း၂ေသာင္းရာ ပီးရပါဖုိ့။ယင္းေလာက္ရာ က်ဖုိ့လုိ့ ျပန္ေျပာလုိက္ေတ။ယင္းသူက မရလုိ့ ျပန္ေျပာ၊ကြ်န္ေတာ္က ရေရလုိ့ ျပန္ေျပာနတ္၊ေနာက္ဆုးံမွာ ကြ်န္ေတာ္က ဗုိလ္မွဴးၾကီးစိန္ေဖနန့္ တိြ.ဖုိ့ေတာင္းပါေရ။ယင္းလူက အတိြ.မပီးပါ။
ကြ်န္ေတာ္မရရေအာင္ တိြ.ဖုိ့ေတာင္းမွ တိြ.ခြင့္ပီးပါေရ။ကြ်န္ေတာ္လည္း ယင္းအခင္ကုိ တိြ.တိြ.ခ်င္း အခင္ ကြ်န္ေတာ္က ရခုိင္ကပါ။အခင္လည္း ေျမာက္ဦးသားလုိ့ သိရပါေရ။ယင္းအတြက္နန့္ အခင္က ရခုိင္သားျဖစ္လုိ့ ေဒကုမၸဏီနန့္ လာအပ္လာစြာပါ။အခု ေဒၚလာစ်ီးက ကာလေပါက္စ်ီး ၉၀၀ ရာ ရွိပါေရ။ျမန္မာေငြနန့္ဆုိေက ၇၂၀၀၀၀ ေသာင္းရာ ပီးရပါဖုိ့ပါေဒ အခင္။တစ္ေခါက္ေခ်ေလာက္ ကူညီပါ လုိ့ ေျပာလုိက္ပါေရ။ေအအခါ ယင္းအခင္က ရေရ ယင္းေလာက္ရာ ပီးခလုိ့ ဗမာစကားနန့္ ျပန္ေျပာပါေရ။ကြ်န္ေတာ္လည္း ေက်းဇူးတင္ပါေရ အခင္။ေနာက္လူတိမေလးရွားကုိ လားဖုိ့လူတိရွိခေက ကြ်န္ေတာ္ အခင္ရုိ့ကုမၸဏီကုိရာ လႊတ္လုိက္ပါေရလုိ့ ေျပာပနာ က်သင့္ေရေဖ့သာကုိ တစ္ပါတည္းပီးပခပါေရ။ ယင္းအခင္က ရခုိင္သားျဖစ္လုိ့ စာနာမွုေခ်ရွိလို့ ေလ်ွာ့ပီးလုိက္ေရ သေဘာပါ။ ေယေကေလ့ ေျပာခ်င္စြာက သားသမီးတိပါ။သားသမီးတိအားလုးံ ဗမာစကားေျပာကတ္ပါေရ။ယင္းအခင္ကုိယ္တိုင္ကလည္း ရခုိင္အခ်င္းခ်င္းျဖစ္လုိ့ေတာင္ စစ္တပ္မွာ အနိန္ၾကာလုိ့လားမေျပာတတ္ပါ။ရခုိင္စကားနန့္ မေျပာပါဗ်ာယ္။ ရခုိင္ျပည္မွာနိန္ကတ္ေတလူတုိင္းနီးပါး သိကတ္ေတ အတုိင္း ေျမာက္ဦးသားရုိ့မည္သည္ ရခုိင္စကားကေကာင္းေျပာတတ္ကတ္ပါေရ။ယင္းပုိင္နန့္ ပင္ မေလးရွားကုိ ထြက္ဖုိ့နိန့္ ေရာက္လာပါေရ။ ယင္းနိန့္မွာ ယင္းအခင္သားသမီးတိထဲက သားၾကီးတစ္ေယာက္ ျဖစ္သူ က ေလဆိပ္ကုိ လုိက္ပုိ့ပါေရ။အသက္က ၃၅နွစ္ေလာက္ ရွိပါဖုိ့ ထင္ပါေရ။သူနန့္ဟုိအေၾကာင္း ေဒအေၾကာင္းေခ်တိကုိ စကားေျပာျဖစ္ကတ္ပါေရ။ယင္းအကုိပုံစံက အဖရခုိင္မ်ိဳးရုိးဘက္ကုိ ရခုိင္လူမ်ိဳးကုိ ခ်စ္တတ္ေတပုံမေပါက္ပါ။ဇာလူမ်ိဳးေရလုိ့ ခံစားခ်က္မရွိ။အမိျဖစ္သူ ရွမ္းမကုိေတာ့ ခင္တြယ္ပုံပါ။ရွမ္းေစာ္ဘြားအမ်ိဳးအႏြယ္လုိ့ ၾကားသိရပါေရ။ အခုၾကားရေရသတင္းအရ ဦးစိန္ေဖအနားယူျပီး သားျဖစ္သူက ယင္းကုမၸဏီကို ဆက္လက္လုပ္ကုိင္နိန္ေရလုိ့ သိရပါေရ။ ကြ်န္ေတာ္ပုိင္ပုဂၢိဳလ္မ်ဳိးတစ္ေယာက္ေလာက္က လားပနာကြ်န္ေတာ္ရခုိင္သားပါ။ကြ်န္ေတာ္ကို ကူညီပါအုုးံ ဆုိပနာ လားေျပာခီလုိ့ကေတာ့ ထူးဖုိ့မထင္ပါ။ ရွမ္းေစာ္ဘြားမကလုိ့ ဇာပင္ျဖစ္လီဗ်ာယ္စီ မေျပာလုိပါ။ေျပာခ်င္စြာက ရခုိင္သားတစ္ေယာက္က လူမ်ိဳးျခားတစ္ေယာက္ကုိ ယူလုိက္ျခင္းေၾကာင့္ ရလာေရ ရလဒ္ပါ။သားသမီးတိလည္းရခုိင္စကားမေျပာတတ္။ရခုိင္မက်၊ရွမ္းမက်၊ ရခုိင္ရွမ္းလုိ့ေခၚပါဖုိ့လား။ရွမ္းရခုိင္လုိ့ေခၚပါဖုိ့လား။ဟုိမေရာက္ေဒမေရာက္ ရရုိင္းေခ်ေျပာရဖုိ့ဆုိေက ဖားတစ္ပုိင္း၊ငါးတစ္ပုိင္းပါ။ယင္းသားသမီးတိကလည္း ရွမ္းမကုိ မယူကတ္ေကေတာင္မွ ဗမာမကုိ ယူဖုိ့ကေတာ့ က်ိန္းသီပါေရ။ေယေက ရခုိင္မ်ိဳးဆက္ ျပတ္ပါဗ်ာယ္။ယင္းအခင္ပုိင္ လူမ်ိဳး ရခုိင့္အသုိင္းအ၀ုိင္းထဲမွာ ဇာေလာက္ထိ ရွိနိန္ကတ္ေမ မသိပါ။ေဒပုိင္ရာ အမ်ိဳးနန့္သီလကုိ မေစာင့္ထိန္းပဲ နီးစပ္ရာကုိယူ၊ဗမာျပည္မွာနိန္လုိ့ ဗမာမနန့္ယူ၊ရွမ္းျပည္နယ္မွာ တာ၀န္က်လုိ့ ရွမ္းမနန့္ယူကတ္လီကတ္ဖုိ့ဆုိေက ရခုိင္ဆုိေရ လူမ်ိဳး ေပ်ာက္လားဖုိ့က အေသအခ်ာပါ။တံငါနားနီး တံငါ မုဆုိးနားနီး မုဆုိးဆုိေရ အယူ၀ါဒတိကို ေဒအမ်ိဳးနန့္သီလ မ်ိဳးေစာင့္ျခင္းတရားနန့္ ပတ္သတ္လာပါေက တံငါနားနီး တံငါ မုဆုိးနားနီးဆိုေရ အယူ၀ါဒတိကုိ ေဘးမွာ ခ်ပလုိက္သင့္ပါေရ။ "ကြ်န္းတြင္ဇမၺဴ လူတြင္ရခိုင္၊ ၾကိဳင္ဘိသတင္း၊ ကင္းဘိအၿပစ္၊ ခ်စ္သည့္အမ်ိဳး၊ ၾကိဳးသည့္လံု႔လ၊ ၿမတ္စာဂနန္႔၊ ႏွစ္ဝနတ္လူ၊ ခ်စ္ၾကည္ၿဖဴသည္၊ နိဗၺဴ ဆုေတာင္း ၿပည့္အံ့တည္း။“ဆုိပနာလည္း ဗုဒၶဝင္အလကၤာ မွာ ေဖာ္ျပထားပါေရ။ အမ်ိဳးကုိခ်စ္ျခင္းသည္ မဂၤလာတစ္ပါးပါ။လူမ်ိဳးတုိင္း လူမ်ိဳးတိုင္းသည္ သူရုိ့လူမ်ိဳးကုိ ခ်စ္ကတ္ပါသည္။ယင္းလူမ်ိဳးတိထဲမွ ရခုိင္လူမ်ိဳးရုိ့သည္လည္း မ်ိဳးကုိ ကေကာင္းခ်စ္ကတ္ပါသည္။ေဒပုိင္ ရခုိင္လူမ်ိဳးတိ မ်ိဳးခ်စ္ခကတ္လုိ့လည္း ရခုိင္လူမ်ိဳးဆုိပနာ ကမာၻေျမၾကီးေပၚမွာ ရပ္တည္နိန္ႏုိင္ျခင္း က်န္ရွိနိန္ျခင္း ျဖစ္ပါေရ။ ၁၇၈၄ ဒီဇင္ဘာလ ၃၁ရက္နိန့္ ျပာသုိလျပည့္ေက်ာ္(၇)ရက္ စနိန္နိန့္မွာ ဗမာဘုရင္ ေမာင္၀ုိင္း က်ဴးေက်ာ္သိမ္းပုိက္ခလုိ့ ရခုိင္လူမိ်ဳးတိ ဗမာက်ဴးေက်ာ္သူရုိ့၏ လူမ်ိဳးျပဳန္းသတ္ျဖတ္မွုကုိ ခံခရလုိ့ေတာင္မွ သက္ရွင္ပနာ က်န္ဟိလုိက္ေရ ရခုိင္လူမ်ိဳးတိက အမ်ိဳးဂုဏ္ကုိ မေဖာက္ဖ်က္ပဲ အမ်ိဳးနန့္သီလကို ေစာင့္ထိန္းခကတ္လုိ့ ကုိယ္လူမ်ိဳးကုိရာ ကုိယ္အထင္ၾကီးေလးစားတန္ဖုိးထားပနာ ကုိယ္လူမ်ိဳးတစ္မ်ဳိးတည္းကုိရာ လက္ဆက္ ေပါင္းဖက္ခကတ္လုိ့ ရခုိင္လူမ်ိဳးဆုိပနာ က်န္ရွိနိန္ျခင္းျဖစ္ပါေရ။ရခုိင္လူမ်ိဳးတိ၏ မ်ိဳးေစာင့္ျခင္းတရားသည္ အံ့မခန္းပင္တကား။မ်ိဳးကုိခ်စ္လွ်င္ မ်ိဳးေစာင့္တရားကုိ လက္ကုိင္ထားျပီး မ်ိဳးကုိ မဖ်က္သင့္ပါ။ ရခုိင္လူမ်ိဳးတစ္ေယာက္ ျဖစ္နိန္ယင္းသားနန့္ သူခ်ပီးခေရ သူ့ခႏၶာကုိယ္က သြီးစက္တိက ရခုိင္ဆုိေရမ်ိဳးဆက္တိအတြက္ မဟုတ္စီပဲ အျခားလူမ်ဳိးတစ္မ်ိဳးအေပၚ ျဖစ္ခပါက ၄င္းသြီးစက္သည္ ရခုိင္ဆိုေရ မ်ိဳးရုိးကုိ ဖ်က္စီးပလုိက္ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ရခုိင္လူမ်ိဳးအတြက္ ပီးဆပ္နိန္ပါေရဆုိပါေက ရခုိင္ဆုိေရ အမ်ိဳးနန့္သီလကုိေတာ့ အနည္းဆုးံ ေစာင့္ထိန္းသင့္ပါေရ။ကြ်န္ေတာ္ကုိ နရီဥြရာ အယ္ဒီတာ ဦးခုိင္ျမတ္ေက်ာ္ မိန္းဖူးေရ စကားတစ္ခြန္း အခုထက္ထိ အေတာ့ေပၚနိန္ဆဲပါ။သူမိန္းေရမိန္းခြန္းက ရခုိင္လူမ်ိဳးကုိ ခ်စ္ပါလားလတ္။ကြ်န္ေတာ္က အခင္ ကြ်န္ေတာ္က ရခုိင္သားပါ။ရခုိင္ကုိ ခ်စ္ပါေရနန္းရာ ျပန္ေျဖလုိက္ပါေရ။ ေအအခါ ယင္းအခင္က ရခုိင္လူမ်ိဳးကုိ ခ်စ္ေက..ေအာက္သမ(ဗမာမ)ျဖစ္စီ၊လူမ်ိဳးျခားျဖစ္စီ ဇာအတြက္မယူပါေလလတ္။ဇာျဖစ္လုိ့လဲ ဆုိေက မ်ိဳးကုိခ်စ္ေတလုိ့ ေျပာနိန္ကတ္ေတ ရခုိင္အတတ္ပညာရွင္တိက အမ်ားအားျဖင့္ ဗမာမမဟုတ္ေက လူမ်ိဳးျခားတိနန့္ေဂ်း ယူထားကတ္စြာျဖစ္လုိ့လုိ့ ေျပာပါေရ။ကြ်န္ေတာ္က ျပန္လုိ့ေစာဒက တက္မိပါေရ။ယင္းခ်င့္က မ်ိဳးကုိ ခ်စ္ေတလုိ့မေခၚပါ။ မ်ိဳးကုိခ်စ္ေတဆုိပါေက ကုိယ့္လူမ်ိဳးကုိရာ ယူသင့္ပါေရ။အမ်ိဳးနန့္သီလကိုေတာ့ ေစာင့္ထိန္းသင့္ပါေရ။ကြ်န္ေတာ္ကလည္း ရခိုင္အမိ။ရခုိင္အဖဘက္က ေပါက္ဖြားလာပါေရ။ကြ်န္ေတာ္မ်ိဳးဆက္တိလည္း ယင္းပုိင္ရာ ျဖစ္သင့္ပါေရ။ ျဖစ္ရပါဖုိ့။မဟုတ္ေက ရခုိင္ဆုိေရလူမ်ိဳး အမ်ိဳးမ်ိဳး ဟုိသြီးနန့္ေရာ ေဒသြီးနန့္ေရာနန့္ပင္ ေပ်ာက္လားလီပါဖုိ့ကာလုိ့ ျပန္ေျပာလုိက္ပါေရ။ ေအအခါ ယင္းအခင္က ဟုတ္ပါေရ။ခုိင္ေက်ာ္ဆန္းေျပာစြာ မွန္ပါေရ။ယင္းပုိင္စိတ္ဓာတ္တိ ထားရပါဖုိ့လတ္။ေနာက္ ရခုိင္နန့္ဆုိင္ေရ သမုိင္းေၾကာင္းေခ်တိ၊ယင္းအခင္ ျဖတ္သန္းလာေရ ဘ၀တိကုိလည္း ကြ်န္ေတာ္ကုိ ေျပာျပပါေရ။ယင္းအခင္ပုိ့လုိက္ေတ နရီဂ်ာရာရခုိင္ျပကၡဒိန္ ကြ်န္ေတာ္အလုပ္လုပ္နိန္ေရ ရုးံခန္းထဲမွာ အခုထက္ထိ ရွိနိန္တုန္းပါ။ယင္းေၾကာင့္လည္း ယင္းအခင္ကုိ ေက်းဇူးတင္နိန္မိပါေရ။ယင္းအခင္ေရ ရခုိင္နန့္ဆုိင္ရာ သတင္းတိကုိ ရခုိင္အေပါင္းရုိ့ ဖတ္ရွူႏုိင္ေအာင္ သိကတ္ေအာင္ဆုိပနာ သတင္းဌါနတစ္ခုကုိ စိတ္ေစတနာ မွန္ကန္စြာျဖင့္ လုပ္ပီးနိန္ေရ မ်ိဳးခ်စ္ပုဂၢိဳလ္တစ္ေယာက္ပါ။ယင္းပုိင္အတြက္နန့္ ယင္းအခင္ကုိ ကြ်န္ေတာ္ေလးစားစိတ္ ျဖစ္ေပၚမိစြာကေတာ ့အဆန္းမဟုတ္ပါ။ လူတိုင္းလူတုိင္းမွာေတာ့ အားနည္းခ်က္ဆုိစြာေတာ့ ရွိစျမဲပါ။ေယေကေလ့ အတတ္ႏုိင္ဆုးံ အမ်ိဳးနန့္သီလကုိ ေစာင့္ထိန္းပနာ ကုိယ္အမ်ိဳး/ဘာသာသာသနာအတြက္ လုပ္ပီးစြာက ပုိလုိ့က်က္သေရ ရွိပါေရ။ပုိလုိ့လည္း ပီျပင္ပါေရ။ရခုိင္လူမ်ိဳးတုိင္း အမ်ိဳးနန့္ သီလကုိ တတ္ႏုိင္သေလာက္ေစာင့္ထိန္းပနာ ရခုိင္လူမ်ိဳးတိုးတက္ေရးကို လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ကတ္ပါစီလုိ့ ဆုမြန္ေကာင္းေတာင္းလုိက္ပါေရ။
(ရြီေျမာက္ဦး-ခုိင္ေက်ာ္ဆန္း)

ရခုိင္သမေခ်တစ္ေယာက္၏ ေဖ့ဘုတ္မွ ရလဒ္

က်ေနာ့္ညီမေခ်တစ္ေယာက္က သူသုံးေရေဖ့ဘုတ္မွာ ပုံတိအမ်ိဳးမ်ိဳးလာတင္ထား ကတ္လုိ႕  ေနာက္တင္လို႕မရေအာင္လုပ္ပီးပါလုိ႕ ေျပာလုိ႕ အကူအညီေတာင္းလုိ႕ ယင္းသူ.ေဖ့ဘုတ္ကုိ ဖြင့္ပနာ လုပ္နိန္ေရအခုိက္အတန္႔မွာ စကားလာေျပာကတ္ေတလူတိက ကန္ကမကန္ပါ။ ရခုိင္လည္း ပါေရပုိင္ ဗမာတိလည္း ပါကတ္ေတ။ အမ်ားအားျဖင့္ေတာ့ ရခုိင္အမ်ားစုျဖစ္ပါေရ။ က်ေနာ္လည္း စကားလာေျပာလာကတ္ေတ လူတိကုိ ဟန္မပ်က္စကားျပန္ေျပာလုိက္ေတ။ သူရုိ့စပနာ ေျပာကတ္ေတစကားတိကေတာ့ hello,How are you?What are you doing? ပင္ အမ်ားအားျဖင့္ျဖစ္ကတ္ပါေရ။တစ္ခ်ိဳ.ကလည္း ဗမာစကားနန့္လည္းပါယင့္။က်ေနာ္ကေတာ့ အထူးသျဖင့္ တစ္ခြန္းတည္း ျပန္မိန္းျဖစ္ေတ။ Are you Burma or Arakan? လားလုိ႕ေလ။ Arakan လို႔ေျပာေက က်ေနာ္က It Is Great ဆုိပနာ The Union of Arakan/Rakhaing(Collection) မွာ အဖဲြ.၀င္အျဖစ္ တစ္ခါတည္း တန္းပနာ သြင္းပလုိက္စြာပါဗ်ာယ္။ Burma ေျပာလုိ႔ကေတာ့ တစ္ခါတည္း ယင္းနိန္ရာမွာ စကားဆက္မေျပာပဲ block လုပ္ပလုိက္ေတ။ ဇာျဖစ္လုိ. Block လုပ္ရေလ့ ဆုိပါေက  အရည္မရ အဖတ္မရ စကားတိ လာေျပာကတ္ပနာ ရည္းစားစကားတိလည္း တစ္ဆင့္တက္လုိ႔လာေျပာကတ္ပါဖုိ.။ ယင္းအတြက္နန့္ တစ္ခါတည္း ရွင္းထားလုိက္ေတ။ ေယေက အခ်ိန္လည္းကုန္ဖုိ့မဟုတ္ေရပုိင္ ကြ်န္ေတာ့္ညီမေခ်လည္း စိတ္ညစ္ရပါဖုိ့မဟုတ္။ေနာက္ ယင္းသူေဖ့ဘုတ္မွာ အမ်ိဳးနန့္သီလကုိ ေစာင့္ထိန္းေသာေၾကာင့္ ရခုိင္ဟု ေခၚသည္။ဆုိေရ စာတန္းတစ္တန္းကုိပါ ရြီးပလုိက္ပါေရ။ယင္းအခါ like ပီးကတ္ေတ ရခုိင္သားတိက  ကန္ပါ။အားလုးံရခိုင္သား တိေဂ်းမ်ားပါေရ။ရခုိင္သမ မပါစေလာက္ပါ။ရခုိင္သမတစ္ေယာက္၏ေဖ့ဘုတ္ freinds list ထဲမွာ ရခုိင္သားဇာေလာက္မ်ားပါေမ မသိ။ရခုိင္သမေဖ့ဘုတ္ထဲမွာ ရခုိင္သားသူငယ္ခ်င္းတိ အမ်ားသားရွိစြာ ေကာင္းပါေရ။ေဒနိန္ရာမွာတစ္ခုေတာ့ ေျပာခ်င္ပါေရ။ရခုိင္သမေခ်တိကုိ ႏွမခ်င္းမစာနာ ေျပာကတ္စြာတိ၊မဖြယ္မရာ ဓာတ္ပုံတိ လာတင္ထားစြာတိ၊ရိသဲ့သဲ့စကားေျပာစြာတိ အရည္မရအဖတ္မရ ေျပာပနာ အခ်ိန္ျဖဳန္းကတ္စြာတိကုိ ေရွာင္ရွားစီခ်င္ပါေရ။တတ္ႏုိင္ေက ဗဟုသုတရစရာ စကားေသွ်တိကို ေျပာျပစီခ်င္ပါေရ။ က်ေနာ္ေျပာေရ က်ေနာ့္ညီမေခ်ဆုိသည္မွာ..ရခုိင္ျပည္နယ္ ဂြဘက္က ျဖစ္ပါေရ။အစခါ ရခုိင္စကားမေျပာတတ္ပါ။က်ေနာ္က ရခုိင္ပိုင္ ရြီးပုံရြီးနည္းတိကုိ သင္ျပပီးျခင္းအတြက္ စေကေသွ်ေလာက္ နားလည္ပနာ ရြီးတတ္လားပါေရ။ယင္းသူကလည္း နားမလည္ေရ စာလုးံတိကုိ မိန္းပါေရ။ေလ့လာအားထုတ္မွုက အဓိကပါ။ရခုိင္အေပါင္းရုိ့လည္း ယင္းပုိင္လမ္းမွန္သုိ့ေရာက္ေအာင္ လမ္းျပေခၚပနာ သင္ျပပီးကတ္ပါ။ နင္က ရခိုင္သမျဖစ္လုိ့ပင္ ရခုိင္စကားမေျပာတတ္လား ဆုိပနာ အျပစ္တင္ကတ္ဖုိ့အစား တတ္ႏုိင္သေလာက္ သင္ျပပီးကတ္ပါ။ရခုိင္နန့္ဆုိင္ေရ သမုိင္းေၾကာင္း ရာဇ၀င္တိကုိလည္း မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ဓာတ္ထက္သန္ေအာင္ ကုိယ္လူမ်ိဳးကို တန္ဖုိးထားေလးစားလားေအာင္ မိသားစုစိတ္ဓာတ္ျဖင့္ သင္ျပပီးကတ္ပါ။အားလုးံကုိ တုိက္တြန္းပါေရ။ရခုိင္လူမ်ိဳးတိ တုိးတက္မွုကုိ ေရွးရွုလွ်က္...
(ရြီေျမာက္ဦး-ခုိင္ေက်ာ္ဆန္း)

ျမင္တတ္ကတ္ပါစီ

ရခုိင္လူမ်ိဳးတိကုိ သိကတ္ပတ္စီ ျမင္ကတ္ပတ္စီ ဖတ္ကတ္ပတ္စီ ဆုိပနာ ေစတနာရွီထားပနာ ရြီးသား ပီးနိန္ကတ္ေတ ရခုိင္စာရြီးဆရာတိကုိ ေလးစားပါေရ။ ေက်းဇူးလည္း အထူးတင္ပါေရ။ ကုိယ္လည္း စာတစ္ေၾကာင္း ပီတစ္ေၾကာင္းမရြီးတတ္၊အျပဳသေဘာမေဆာင္ လုိက္ပနာ ပုတ္ခတ္နိန္ေရ လူတိကုိလည္း ေက်းဇူးတင္ပါေရ။ စည္းရုး့ံမွုဆုိစြာ သီနတ္တစ္လက္ ကုိင္ပနာ မင္း ရခုိင္သားလား၊ မ်ိဳးကုိ ခ်စ္လား ယာ..ခ်စ္ေက သီနတ္ကုိင္ ေတာထဲကို လားကတ္ေမဆုိပနာ စည္းရုံးလုိ႕မရပါ။ စည္းရုံးေရးဆုိစြာ ဇာေလာက္ထိ အေရးပါလဲဆုိစြာကို အမ်ဳိးသားေရး ေတာ္လွန္ေရးလုပ္နိန္ေရ လုပ္နိန္ ကတ္ပါေရလုိ႕ ေျပာနိန္ကတ္ေတလူတိ ပုိလုိ႔သိကတ္ပါလိမ့္ေမ။ ေတးရြီးသူ၊ ေတးဆုိသူ၊ ကဗ်ာ ရြီးသူ၊ ေဆာင္းပါးရြီးသူတုိင္းကုိ အာမနိန္ေက့ ရခုိင္လူမ်ိဳးကုိ ခ်စ္ေကယာ..သီနတ္ ကုိင္ တုိက္ပဲြ၀င္ကတ္ေမဆုိပနာ ေခၚေကေတာ့ စားလီဖိ သကာ ျဖစ္လိမ့္ေမ။ ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမ သီနတ္ ကိုင္ပနာ တုိက္ပဲြ၀င္ခေစာ္မဟုတ္။ မ်ိဳးခ်စ္ျခင္းမွာ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိေရ။ ျပည္သူ့အသံဆုိစြာရွိေရ။ ျပည္သူ့အသံကုိ အေလးထားရေရ။ ျပည္သူ့မပါပဲ လြတ္ေျမာက္ေရးမရႏုိင္။ အခုေခတ္အရ တစ္အိမ္တက္ဆင္း လုပ္ပနာ စည္းရုံးလို႕မရႏုိင္။ ေခတ္ေပၚလစီဆုိစြာ ရွိေရ။နည္းပိရိယာယ္ကို နားမလည္ပဲ မစားရမေသာက္ရ ငါ့အတြက္ဆုိေရ အတၱစဲြကုိ ကုိင္စဲြပနာ အမ်ိဳးသားေရးကုိ လုပ္လုိ႔မရ။ အူမေတာင့္မွ သီလၿမဲေရ ဆုိစကားပုိင္ အမ်ိဳးသားေတာ္လွန္ေရးအတြက္ ျပည္သူအသံ၊ ျပည္သူ့အကူအညီ ဆုိစြာကေကာင္း အေရး ပါေရ။ ျပည္သူတိနန့္ တစ္သားတည္းျဖစ္ဖုိ့အတြက္ အဖဲြ.အစည္း အသင္းတစ္ခုမွာ တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္နိန္ကတ္ေတ လူတိက ပုိလုိ႕တာ၀န္ရွိေရ။ စကားကုိ ၿပီးစလြယ္ေျပာလုိ႕မရ။ ရွီေနာက္ အက်ိဳး အေၾကာင္းသင့္ ညီဖုိ႔လုိေရပုိင္ အနစ္နာခံေရစိတ္ စိတ္သေဘာ ထားျမင္ျမတ္ဖုိ႕လည္းလုိေရ။ ျပည္သူကိုကုိယ္စားျပဳေရ အဖဲြ.အစည္းတစ္ခုမွာ လုပ္ေရ ဆုိေလာက္ကပင္ ျပည္သူ၏ ကုိယ္စားျပဳ ျဖစ္လားဗ်ာယ္။ အမ်ိဳးသားေရးေဆာင္းပါးတိကုိ ရြီးသား နိန္ေရလူတိ၊ အမ်ိိဳးသားေရးေတးျခင္းတိကုိ သီဆုိနိန္ေရလူတိက ဇာအဖဲြ.အစည္းတစ္ခုမွာလည္း မပါ၀င္။ လမ္းျပပီးရုံသာ။ သူရုိ႕စိတ္မွာ ခံစားနိန္ရေရ ခံစားမွု ဆႏၵတိကို ယင္းသူရုိ့လုပ္ပီးႏုိင္ေရ တက္ကြ်မ္းေရနိန္ေရက တာ၀န္ေက်ေအာင္လုပ္ပီးနိန္ျခင္းပင္ျဖစ္ေတ။ အဆိုေတာ္ ၀င္းကိုခုိင္ကုိ လားပနာ မိန္းၾကည့္လုိက္ အမ်ိဳးသားေရးေတးျခင္းတိကုိ မဆုိနိန္ေက့ဖိ။ အမ်ိဳးကုိ ေဒေလာက္ပင္ ခ်စ္ေက လာတုိက္ပဲြ၀င္ခလုိက္။ သီနတ္ကုိင္ခလုိက္လုိ႔ ေခၚခီကတ္။ သူနည္းသူဟန္နန့္ တုိက္ပဲြ၀င္ လမ္းျပနိန္ျခင္းဗ်ာယ္။ သီနတ္ကုိင္မွ အဖဲြ.အစည္းတစ္ခုမွာ ၀င္ေရာက္လုပ္ကုိင္မွ မိ်ဳးခ်စ္ေတလုိ႕အရာေရာက္ေက ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမရုိ႕ပုိင္ ပုဂၢိဳလ္မိ်ဳးတိ၊ ဆရာၾကီးဦးဦးသာထြန္းရုိ႕ပုိင္ ပုဂၢိဳလ္တိ ေပၚထြက္ ေပၚေပါက္လာစရာ အေၾကာင္းမရွိ။ လက္နက္ကုိင္ တိုက္ပဲြ၀င္ေရလူကလည္း သူနိန္ရာနန္႕သူ လုပ္ေဆာင္နိန္ကတ္စြာပါဗ်ာယ္။အိမ္တစ္ေဆာင ္ေဆာက္ဖုိ႕အတြက္ တုိင္တစ္တုိင္က အစျပဳရေရပုိင္ ယင္းအစျပဳေရတုိင္ကလည္း အၿခီခုိင္ခံ့ဖုိ႕ ေႏွာင္းဖုိ႔လိုအပ္ပါေရ။ မဟုတ္ေကေတာ့ခါ အားလုံး ၿပဳိပ်က္လားလီပါဖုိ႕။ သီနတ္ကိုင္ဖုိ႕အတြက္ စိတ္ဓာတ္ခုိင္မာမွု ရင့္က်က္မွု ျပတ္သားမွု လုိအပ္ပါေရ။ မဟုတ္ေကေတာ့ ကိုယ့္လက္နက္ ရန္သူလက္နက္ ျဖစ္လားပါလိမ့္ေမ။ ယင္းပုိင္ စိတ္ဓာတ္ခြန္အား ခုိင္မာမွုကို ပီးစြမ္းႏုိင္စြာကလည္း စာပီပါ။ စာဖတ္မွ အသိဥာဏ္ ပညာဆုိစြာ ရလာေရ။ အသိဥာဏ္ပညာ ေတြးေခၚမွု ေကာင္းမွ စီမံခန္႕ခဲြမွု၊ စည္းရုးံမွုတိ ေကာင္းလာပါဖုိ႕။ စာေၾကာင္းတစ္ေၾကာင္းေၾကာင့္ လူတစ္ေယာက္ဘ၀ ပ်က္လားေရပုိင္ လူအေယာက္စီတုိင္း၏ စိတ္ဓာတ္တိလည္း တက္ၾကြလားစီပါေရ။ ရခုိင္အမ်ားစု ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကုိ ဇာအတြက္မုန္းကတ္ပါေရလဲ။ ကြ်န္ေတာ္သိရသေလာက္ စကားတစ္ခြန္းေၾကာင့္ပါ။ရ ခုိင္နန္႕ျမီပြီးမာ ရခုိင္ကုိ အရင္သတ္လုိ႕ ရခုိင္တစ္မ်ိးသားလံုးကို ေစာ္ကားပနာ ေျပာခေရ စကားတစ္ခြန္းေၾကာင့္ပင္ ျဖစ္ပါေရ။ ရခုိင္လူမ်ိဳးတိ အသိနန္႔မိ်ဳးခ်စ္စိတ္ကုိ ဆင္ျခင္ႏုိင္ကတ္ပါစီ။
(ရြီေျမာက္ဥဴး)

လက္ရွိျမန္မာ့ ႏိုင္ငံေရးကို ကြ်န္ေနာ့္အျမင္သေဘာထား

ေဒဂု ႏိုင္ငံေရးေလာကမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဆိုေက တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေရးသမားတိက ကန္႕ကြက္လူလည္း ဟိေရပိုင္ ေထာက္ခံလူလည္းဟိပါေရ။ ဗမာ့ႏိုင့္ငံေရးအသိုင္းအဝိုင္းကလည္း ေထာက္ခံေရလူဟိေရပိုင္ ကန္႕ကြက္ေတလူတိလည္း တြိရပါယင့္။ ေဝဖန္သံတိလည္း ဆူညံနီကတ္ပါေရ။ ေဒေနရာမွ ကြ်န္ေနာ့္ အျမင္ကို စိေခ် တင္ျပပါမယ္။ ေျပာရဖို႕ဆိုေက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ နိန္အိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ ကမထြက္ခင္ ေျပာခပါ ေရ။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒေစာ္ လံုးဝစကၠဴစုတ္ပါရာလို႕ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာဖူးခပါေရ။ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ၾကီးစိုးေရးကို မ႑ိဳင္ျပဳထားေရ ဖြဲ႕စည္းပံုရာျဖစ္ေတ။ အေမရိကန္ပါဝင္ ကမၻာ့ႏိုင္ငံအသီးသီးကလည္း ယင္းဖြဲ႕စည္းပံုကို စကၠဴစုတ္တစ္ခုပိုင္ ေျပာကတ္ျပီးေက မေထာက္ခံ ခကတ္ပါ။ ေယေကလည္း နအဖ လမ္းျပေျမပံု (၇) ခ်က္အတိုင္း စစ္အာဏာရွင္စနစ္ၾကီးစိုးေရး၊ မဟာဗမာ လူမ်ိဳးၾကီးဝါဒၾကီးစိုးေရး၊ စေရအခ်က္တိကို အေျခခံထားေရ ယင္းသူရို႕၏ စတုတၳ မဟာဗမာ ႏိုင္ငံေတာ္ကို ဖန္တီးဖို႕ အေကာင္အထည္ေဖၚဖို႕ အေထာက္ အကူျပဳေရ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒပါ။
ယင္းဖြဲ႕စည္းပံုကို မၾကိဳက္ေတ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေရ အဂု ယင္းဖြဲ႕စည္းပံုေအာက္ကို လားဖို႕ ပ်င္နီပါေရ။ ဇာျဖစ္လို႕ပါေလ။ အေၾကာင္းတိ အခ်က္တိ အေတြးအေခၚတိ အျမင္တိ ေဝဖန္ခ်က္တိ ေဆြးေႏြးခ်က္တိ အမ်ားၾကီးဟိလီပါဖို႕။ ယင္းဖြဲ႕စည္းပံုေအာက္ကိုလားေက ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲေစာ္္ သူ႕အလိုလို ပ်က္ပ်ယ္လားခပါဗ်ယ္။ ေရႊဂံုတိုင္ေၾကျငာခ်က္ေစာ္လည္း သူ႕အလိုလို စကၠဴဘဝကို ေရာက္လားလီပါဖို႕။ ေဒရွင့္ေစာ္ ဇာျဖစ္လို႕ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေဒပိုင္လုပ္ရေစာ္လဲ။ ကြ်န္ေနာ့္ေလ့လာ ဆန္းစစ္လိုက္ေတအခါ။ သူ႕ကိုနီအိမ္ အက်ယ္ခ်ဳပ္ကနိန္လႊတ္ပီးေစာ္က ၂၀၀၉ ႏိုဝင္ဘာလ ၁၃ ရက္၊ ေရြးေကာက္ပြဲျပီးေရေနာက္ပိုင္းပါ။ (နအဖလည္း ေဒေနရာမွာ ကေကာင္း ႏိုင္ငံေရးပရိယာယ္ ဝပါေရ။ ယင္းပိုင္ဝ လို႕လည္း တိုင္းျပည္ကို ေဒပိုင္လုပ္လို႕ရနိန္ေစာ္ပါကို။) သူ႕အေနႏွင့္ ဥပေဒေဘာင္ (နအဖ ခ်မွတ္ထားေရ ဥပေဒေဘာင္) အတြင္းကလႈပ္ရွားဖို႕ဆိုေက၊ အေျခအေန ေကာင္းႏိုင္ပါေရ။ ေနာက္တစ္ခုက သူ႕အေနနန္႕ ေနာက္တခါေထာင္က်ခံလို႕ လံုးဝမျဖစ္ႏိုင္ပါဗ်ယ္။ နအဖကလည္း သူ႕ကို ပါလီမန္ထဲကို အားနန္႕ ဆြဲေခၚေရ ပံုရိပ္ေခ်တိတြိရပါေရ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေဒပိုင္လုပ္ေစာ္ေရ တဖက္ကၾကည့္ေက ျပည္သူလုထု ေထာက္ခံထားေရ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲကို လံုးဝမ်က္ကြယ္ျပဳလားေရပိုင္က်ပါေရ။ ျပည္သူလုထုကို မေလးစားရလည္းေရာက္ပါေရ။ ကမၻာမွာ မရွိေလာက္ေတ ၈၂ % (ရာခိုင္ႏႈန္း)နန္႕ ေရြးေကာက္ပြဲႏိုင္ေစာ္ပါ။ အျပတ္အသတ္ႏိုင္ေစာ္ပါ။ Landslide ျဖစ္ပါေရ။ ေယေကလည္း သူ႕ေနာက္မွာ ျပည္သူဟိပါေရ။ ဆိုးဆိုးေကာင္းေကာင္း ျပည္သူလူထု ေထာက္ခံမႈကို အျပည္အဝရထားေရ ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္တစ္ေယာက္ပါ။ ကြ်န္ေနာ္ ေဒပိုင္သူ႕ဖက္က ေျပာနိန္ေစာ္ေစာ္ သူ႕ကိုေထာက္ခံလို႕ ေလးစားလို႕လို႕ မထင္လုိက္ကတ္ပါေက့။ ideology analysis လုပ္ျပီးေက ေျပာနိန္ျခင္းရာျဖစ္ပါေရ။ ေဒဂုျမန္မာႏိုင္ငံျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး၊ (Transformation) (Transition to Democracy) ဒီမိုကေရစီ အသြင္ ကူးေျပာင္းေရးလုပ္ေစာ္မွာ ျပည္ပႏိုင္ငံတိက ျမန္မာႏိုင္ငံကို ခ်ဥ္းကပ္မႈတိ အမ်ားၾကီး ဟိလာေစာ္တိ လက္ရွိအခ်ိန္မွာ တြိျမင္လာကတ္ ပါေရ။ ေဒရက္ပုိင္း အတြင္းမွာ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရဝန္ၾကီး ဟယ္လာရီကလင္တန္ (Hillary Clinton) ေတာင္မွ ျမန္မာႏိုင္ငံကို လာျပီးေက လက္ရွိ ဦးသိန္း အစိုးရဖက္က လူတိနန္႕လည္းတြိျပီးေက NLD ဖက္က ေဒၚေအာင္ဆန္းရို႕နန္႕လည္း တြိျဖစ္ကတ္ပါေရ။ ေနာက္တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္တြိကတ္ပါေရ။ ဟယ္လာရီကလင္တန္က ပြင့္လင္းျမင္သာေရ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို ျမင္ခ်င္ေရလို႕ေျပာပါေရ။ အဓိက အေမရိကန္က ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ထားေရ ဝွက္ဖဲလက္နက္တစ္ခုျဖစ္ေတ ပိတ္ဆို႕မႈတိကို (Sanction) လက္ကိုင္ထားပနာလာျခင္းျဖစ္ပါေရ။ ယင္းေစာ္ကိုလည္း စိုင္းဇားပီးေမလို႕လည္းေျပာလားခပါယင့္။ ကြ်န္ေနာ္ရို႕ ရခိုင္အမ်ိဳးသား တိုးတက္ေရးပါတီက (RNDP- Rakhine National Development Party) ေဒါက္တာေအးေမာင္ရို႕နန္႕ လည္း တြိဆံုခကတ္ပါေရလို႕ၾကားသိရပါေရ။ ကြ်န္ေနာ့္အျမင္က ျမန္မာႏိုင္ငံေရ ဒီမိုကေရစီဖက္ကို ၅၀%ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ ေျပာင္းလဲလားႏိုင္ပါေရ။ ေယေကလည္း တိုင္းရင္းသား အခြင့္အေရးအတြက္ လမ္းစမျမင္ပါသိမ့္။ ဟယ္လာရီကလင္တန္ နန္႕ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ၾကားမွာ တစ္ခုခုေတာ့ဟိလီပါဖို႕။ ယင္းေစာ္ကို ကြ်န္ေနာ္ရို႕လည္း မသိႏိုင္ပါ။ ေယျပီးေက အေမရိကန္သမၼတ ဘရက္ အိုဘားမား (Barack Obama) နန္႕ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နန္႕လည္း ဖုန္းေျပာျဖစ္ကတ္ပါေရ။ အေမရိကန္က ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚမွာ သူ႕မူဝါဒကေတာ့ ထိုင္းႏိုင္ငံပိုင္ သူ႕လက္ေအာက္ခံႏိုင္ငံအျဖစ္ သြတ္သြင္းဖို႕ပိုင္ ျဖစ္နီပါေရ။ ႏိုင္ငံေရးပထဝီ (Geopolitics) အေနအထားရ ျမန္မာႏိုင္ငံေစာ္လည္ အေမရိကန္အတြက္ အေရးပါေရ ေနရာတစ္ခုမွာ ပါေရ။ ေဒနိန္ရာမွာ တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရးဆိုလို ယင္းအခြင့္အေရးကို စိေခ်ေျပာခ်င္ပါေရ။ ေဒတိုင္းရင္းသား အခြင့္အေရးေယ အဂုကပင္ဆံုးရႈံးနိန္ေစာ္မဟုတ္ပါ။ လြန္ခေရ ၁၉၄၈ လြတ္လပ္ေရးရစခါကပင္ ဆံုးရႈံးနိန္ေစာ္ျဖစ္ပါေရ။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေရ ေတာင္ထက္မွာနိန္ေရလူတိနန္႕ ေျမျပန္႕လြင္ျပင္မွာနိန္ေရ လူတိကို ေပါင္းျပီးေက လြတ္လပ္ေရးယူဖို႕လို႕ေျပာခပါေရ။ “မင္းရို႕တိ ငါရို႕နန္႕ ဆယ္ႏွစ္အတူတူ လက္တြဲပနာနိန္ၾကည့္ ဆယ္ႏွစ္အတူတူ နိန္လို႕မွ မင္းရို႕မၾကိဳက္ဆိုေက ယင္းခါ မင္းရို႕သေဘာ မင္းရို႕ ဆႏၵအေလ်ာက္ခြဲထြက္ ခ်င္ေက ခြဲထြက္လို႕ရေရ ဆိုေရသေဘာ” ကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေျပာဖူးခေစာ္ကို အားလံုးသူရို႕ သိကတ္ဖို႕ထင္ပါေရ။ ပင္လံုညီလာခံတစ္ခုျပဳလုပ္ျပီးေက အားလံုးသူေပါင္းလို႕ လြတ္လပ္ေရးယူခေစာ္ အားလံုးအသိျဖစ္ပါေရ။ ေဒေစာ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ႏိုင္ငံေရးကြက္ေက်ာ္စားလား ေစာ္လို႕ျမင္ပါေရ။ ဇာျဖစ္လို႕လဲဆိုေက ဗမာလူမ်ိဳးဖက္က ေအာင္ဆန္းတေယာက္တည္း အာမခံပနာ လုပ္လားခေရ ကိစၥျဖစ္နိန္ေရအတြက္ျဖစ္ပါေရ။ တကယ္လို႕ ပင္လံုညီလာခံ အရဆိုေက ကြ်န္ေနာ္ ရို႕ ရခိုင္လူမ်ိဳး အေနနန္႕ ခြဲထြက္ပိုင္ခြင့္ဟိဖို႕ထင္ပါေရ။ ယင္းပင္လံုညီလာခံမွာ ပါခေရအဓိက လူမ်ိဳးတိက ေတာ့ခါ ကခ်င္၊ခ်င္းႏွင့္ ရွမ္းရို႕ျဖဳိက္ပါေရ။ ရခိုင္ဖက္ေတာ့ခါ ဦးေအာင္ဇံေဝရို႕က ေလ့လာသူအျဖစ္ ယင္းညီလာခံကို တက္ေရာက္ခကတ္ပါေရ။ ပင္လံုညီလာခံ၏ အဓိက အႏွစ္သာရေတာ့ခါ ဆႏၵအေလ်ာက္ ခြဲထြက္ပိုင္ခြင့္၊ ပူးေပါင္းပိုင္ခြင့္ရို႕ျဖစ္ပါေရ။ ခြဲထြက္ခြင့္နန္႕ ပူးေပါင္းခြင့္ကိစၥနန္႕ပတ္သက္လို႕ေျပာခ်င္ေစာ္က ၁၉၇၄ ဖြဲ႕စည္းပံုဥပေဒကို အေသအခ်ာေလ့လာေက လံုးဝ ခြဲထြက္လို႕မရေအာင္လုပ္ထားပါေရ။ ၁၉၄၇ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒမွာ ခြဲထြက္ပုိုင္ခြင့္နန္႕ပတ္သက္လုိ႕ အခန္း ၁၀ မွာ အက်ယ္တဝင့္ရွင္းျပထားပါေရ။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေရ ယင္းခါကပင္ လြတ္လပ္ေရးယူခလို႕ရပါယာ။ ေယေကလည္း သူေရ ေနာက္တျခားတိုင္းရင္းသားတိကို စည္းရံုးဖို႕.. ေတာင္မွာနိန္ေရလူတိနန္႕ ေျမျပန္႕ေဒသမွာ နိန္ေရလူတိနန္႕ တေပါင္းတစည္းတည္းယူဖို႕ ဆိုေရအေၾကာင္းျပခ်က္နန္႕ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ လြတ္လပ္ေရးေရွ႕ျပီး ေအာင္ဆန္း-အက္တလီစာခ်ဳပ္ကိုခ်ဳပ္ဆိုျပီးနာျမန္မာႏိုင္ငံကိုျပန္လာခပါေရ။ ျမန္မာႏိုင္ငံကိုျပန္လာေရေနာက္ပိုင္း ၁၉၄၇ ဇူလိုင္လ ၁၉ ရက္နိန္မွာ လုပ္ၾကံခံလိုက္ရပါေရ။ ေဒနိန္ရာမွာ ကြ်န္ေနာ္တစ္ခုေျပာခ်င္ပါေရ။ အဂၤလိပ္တိက ရခိုင္ရို႕ လြတ္လပ္ေရးပီးေရအခါ ပါကိစၥတန္နန္႕ ေပါင္းပီးဖို႕လား၊ အိႏၵိယ နန္႕ေပါင္းပီးဖို႕လား၊ ဗမာနန္႕ေပါင္းပီးဖို႕လားဆိုေစာ္ကို ထည့္စိုင္းစားလီခဖို႕ ထင္ပါေရ။ မဟုတ္ေက အဂၤလိပ္လက္ေအာက္မွာ ေဒနိန္႕ထက္ထိ ရွိနိန္ဖို႕လားဆိုေစာ္ကိုလည္း စိုင္းဇားစရာပါ။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေရ ႏိုင္ငံေရး အျမတ္ထုတ္လားခေစာ္ပါ။ သူသီေက ျပီးယာဆိုေရ ပံုစံမ်ိဳးနန္႕ လုပ္လားခေစာ္လည္း ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ႏိုင္ပါေရ။ ျပီးေက သူက ေျပာေက ေျပာေရ အတိုင္းလုပ္ပါေရ။ ယင္းေစာ္က သူ႕အားနည္းခ်က္ဆိုေရပိုင္ အားသာခ်က္တစ္ခုပါ။ သူဟိခေကလည္း တိုင္းျပည္တမ်ိဳးတဖံုဟိပါဖို႕။ ရခိုင္ျပည္လည္း အိႏၵိယ နန္႕ေပါင္းျပီးလြတ္လပ္ေရးယူခဖို႕ဆိုေကလည္း ေဒနိန္႕အခ်ိန္မွာ အိႏိၵယထဲက ျပည္နယ္ေခ်တစ္ခုအဆင့္ေလာက္ရွိပါဖို႕။ ပါကိစၥတန္နန္႕ရာ ေပါင္းဖို႕ဆိုေကလည္း အားလံုးရခိုင္သားတိ အလႅာကို ရွိခိုးလို႕ဟိပါဖို႕။ ဗမာနန္႕ေပါင္းျပီးေက လြတ္လပ္ေရး ယူခေစာ္ ေကာင္းေစာ္တိဟိပိုင္ ဆိုးေစာ္တိလည္းဟိပါေရ။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကို ေက်းဇူးတင္ရဖို႕လိုလို ျဖဳိက္နိန္ပါကာ။ ေဒဂုလက္ရွိျဖစ္ေပၚနိန္ေရ ႏိုင္ငံေရးျဖစ္စဥ္တိမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို အားလံုးဗမာတိက ၾကိဳက္ၾကိဳက္ မၾကိဳက္ၾကဳိက္ အားလံုး ဝိုင္းရံပီးကတ္ပါေရ။ ယင္းေစာ္ မဟာဗမာလူမ်ိဳးၾကီးရို႕၏ ေကာင္းေရ အခ်က္ေခ်တိပါ။ ကိုယ့္လူၾကီးကို ကုိယ္ရို႕အားလံုးက ဝိုင္းရံပီးကတ္ပါေရ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေရ သူအမွားတိလုပ္ခပါဖို႕။ ေယေကလည္း အားလံုးက သူ႕ကိုေထာက္ခံျပီးေက ဝိုင္းရံပီးကတ္ပါေရ။ သူေစာ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း အရွိန္အဝါတိလည္းပါပါဖို႕။ ႏိုင္ငံျခားမွာ ပညာသင္ဘနာ ႏိုင္ငံျခားသားကို ယူထားေရ ဗမာ အမ်ိဳးသမီးတေယာက္ပါ။ ေယေကလည္း တုိင္းျပည္အတြက္ လုပ္ေတအခါ အားလံုးက သူ႕အနစ္ အနာခံမႈတိကို အသိအမွတ္ျပဳျပီးေက ဝိုင္းရံပီးကတ္ပါေရ။ ေနာက္တစ္ခုက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ တိုင္းရင္းသားအေပၚမွာထားေရ ေပၚလစီပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲဖို႕လုပ္ေတဆိုေက တိုင္းရင္းသားအခန္းက႑ကို ပိုက္ပယ္ထားလို႕မရပါ။ ျပီးေက သံုးပြင့္ဆိုင္ ေဆြးေႏြးဖို႕လိုပါေရ။ ဇာပင္ျဖစ္ျဖစ္ သူ႕အေနနန္႕ လြတ္ေတာ္ထဲကို လံုးဝဝင္ပါဖို႕။ ေနာက္လာဖို႕ေရြးေကာက္ပြဲေစာ္ သူ႕အတြက္ လံုးဝ ႏိုင္ကြက္လို႕ျမင္ပါေရ။ ႏိုင္ငံတကာေစာင့္ၾကည့္မႈအရ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည့္ကို ေဒပိုင္လုပ္ခြင့္ ပီးလိုက္ေတအတြက္ ႏိုင္ငံတကာက ေထာက္ပ့ံမႈတိ အမ်ားၾကီးရပါဖို႕။ ယင္းေစာ္လည္း ႏိုင္ငံေရး လွည့္ကြက္တစ္ခုပါ။ နအဖ ကေကာင္းလည္ပါေရ။ အဂုအျပဳသေဘာေဆာင္ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးမႈ တိ၊ အပစ္အခတ္ရပ္စဲမႈတိ လုပ္လာေစာ္ လည္းတြိရပါေရ။ တဖက္က ယင္းပိုင္လုပ္ေတပိုင္၊ ေနာက္တဖက္ကလည္း ထိုးစစ္တိ ဆင္နိန္ေစာ္ကိုတြိ႕ရပါေရ။ အဂုဆိုေက RCSS (Restoration Council of Shan State) နန္႕လည္း သေဘာတူျပီးပါယာ။ ဝနန္႕လည္း သေဘာတူျပီးပါယာ။ ေဒပိုင္ သေဘာတူ လက္မွတ္ထိုးေစာ္ေတာင္မွ ထူးျခားခ်က္တစ္ခု ဝျပည္ေသြးစည္းေရးပါတီသည္ တရုတ္ႏိုင္ငံႏွင့္လြတ္လပ္စြာ ကုန္သြယ္ဆက္ဆံပိုင္ခြင့္ ဆိုေရအခ်က္တစ္ခုပါ။ လက္မွတ္ထိုးေစာ္ေတာင္မွ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈတိ လုပ္နီေစာ္တြိ႕ရပါေရ။ ယင္းပိုင္ ဆိုေက ေဒေကာင္တိကို ယံုရဖို႕လား။ ေဒအစိုးရေရ ႏိုင္ငံတကာမွာ ကေကာင္းမ်က္ႏွာငယ္နီရ ပါေရ။ ယင္းေစာ္အတြက္ သူ႕အဖတ္ဆယ္နီေစာ္ပါ။ ေနာက္တစ္ခုက ဧရာဝတီ။ ျပည္သူ႕အသံတိေၾကာင့္ နအဖ လုပ္ဖို႕စီစိုင္ထားေရ ဆည္ၾကီး (၇) ခုထဲက အၾကီးဆံုးစီမံကိန္းကို ေလာေလာဆယ္ရပ္တန္႕ထားပါေရ။ ေဒဧရာဝတီ ကိစၥေစာ္ လံုးဝ ျပီးဆံုးလားေစာ္ မဟုတ္ပါသိမ့္။ ေလာေလာဆယ္တန္႕ထားေစာ္ပါ။ ျပည္႕သူ႕အသံတိကို ေလးစားေရအေနနန္႕ ႏိုင္ငံတကာမွာ မ်က္ႏွာပန္းလွေအာင္ ကလိန္က်မႈတစ္ခုပါ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနန္႕ သူလြတ္ေတာ္ထဲကို ဝင္လာေက ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈတိ လုပ္ဖို႕ေစာ္ကို တြိ႕ျမင္နိန္ရပါေရ။ ဖြဲ႕စည္းပံုကိုေျပာင္းဖို႕။ ေနာက္လြတ္ေတာ္ထဲမွာ သေဘာထားကြဲလြဲလာကတ္ေတအခါ uprising တိျဖစ္လာႏိုင္ပါေရ။ သူက ယင္းေစာ္ကို ပစ္မွတ္ထားပံုရပါေရ။ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနန္႕ ဒီမိုကေရစီဖက္ကို လားနီေရေစာ္ေရ အယင္က အင္ဒိုနီရွားျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈနန္႕စိေခ် တူပါေရ။ လားေစာ္ကေတာ့ လိပ္ပိုင္လားပါေရ။ ေျပာင္းလဲလာေစာ္ေတာ့ ေျပာင္းလဲလာပါယာ။ လက္ရွိ အေျခအေနအရ ျမန္မာႏိုင္ငံေရ ဒီမိုကေရစီဖက္သို႕ လံုးဝမလားလို႕မရပါရာ။ ယင္းအတြက္နန္႕ လားနိန္ေရခရီးမွာ ကြ်န္ေနာ္ ရို႕ရခိုင္သားတိအေနနန္႕ ရသေလာက္ ကိုယ့္အိတ္ထဲကို ထည့္ပနာ ေနာက္ဆံုး ကြ်န္ေနာ္ရို႕လိုခ်င္ေရ ပန္းတိုင္ကို ေလွ်ာက္လွမ္းႏိုင္ကတ္ပါစီလို႕ ဆႏၵျပဳယင္း။ (ေျမာက္ဦးနန္းေတာ္ကို တရက္တည္းနန္႕ ေဆာက္လို႕ျပီးခေစာ္ မဟုတ္ပါ)
ခိုင္မင္းညိဳ
မွတ္ခ်က္။ ။ ေနာက္အပိုင္းတိ အပိုင္းတိ ဆက္လို႕ရြီးဖို႕က်န္ပါသိမ့္ေရ။

အဓိကလုိအပ္နီေရကုိလုိနီစနစ္ဖ်က္သိမ္းေရး

အဂုနီထုိင္နီကတ္ေတ ရခုိင္ျပည္စြာ အယင္ကႀကီးက်ယ္ခမ္းနားေရ ဘုရင့္ႏုိင္ငံတခုအျဖစ္ ရခုိင္သမုိင္းနန့္ ကမာၻသမုိင္း ရုိ့မာ ထင္သွ်ားစြာတြိ့ရပါေရ။။ ၁၇၈၄-ခုမာ တုိင္းတပါးသားဗမာလူမ်ဳိးတိက စစ္မေႀကညာေပး တုိက္ခုိက္လုိက္ေတ အတြက္ေႀကာင့္ ရခုိင္ရုိ့ အခ်ဳပ္အခ်ာအာဏာပ်က္သုံးျပီးေက ကၽြန္ကုိလုိနီျပဳစြာကုိခံလားကရပါေရ ။။ ယင္းအခ်ိန္က ရခုိင္သူရဲေဂါ င္းတိျဖစ္ကေတ ဗုိလ္ေက်ာ္ထြီး။ ဗုိလ္ခ်င္းပ်ံ နန့္ အျခား ေခါင္ေဆာင္းႀကီးတိမွာ ပျပင္းထထန္ ေတာ္လွန္ ခကတ္လ့ုိ နယ္ခ်ဲ့ဗမာတပ္သားတိ အႀကီးအက်ယ္ သီကတ္ေတထိေတာ္လွန္ခကတ္ပါေရ။။ ေယ့ေကေလး အင္အားမမွ်ေရ အတြက္ ေတာ္လွန္ေရးမေအာင္ျမင္ခကတ္ပါ။။ ယင္းအခ်ိန္ကပင္ ဂနိန့္အခ်ိန္ထိ ေတာ္လွန္နီကတ္ တုန္းျဖစ္ပါေရ။။
တဖက္မာေလးသုိ့ ဗမာတုိင္းရင္းသားအပါအဝင္ ခ်င္း၊ ကခ်င္၊ ကရင္၊ ကယား၊ မြန္၊ ရခုိင္၊ သွ်မ္း တုိင္းရင္းသား လူမ်ဳိးႀကီးရုိ့ဟာ တန္းတူအခြင့္အေရးရဟိျပီးေက စစ္မွန္ေရျပည္ေထာင္စုႏုိင္ငံတခုျဖစ္လာဖုိ့အတြက္ အက်ဳိးတူးပူး ေပါင္းပနာ နီထုိင္ဖုိ့ ႀကဳိးစားကစြာ ရာစုႏွစ္တခုနီးပါးဟိပါယာ။။ ေယ့ေကေလး လူမ်ဳိးႀကီးဝါဒကုိလက္ကုိင္ထားေရ ဗမာတုိင္းရင္းသားရုိ့ဟာ သူရုိ့ပုိင္ေရ စစ္အင္အားကုိသုံးပနာ အႀကမ္းဖက္အုပ္ခ်ဳပ္မွဳတိကုိရာ တတြင္က်က်ယ္ လုပ္လာ နီပါေရ။။ ဇာတန္းတူအခြင့္အေရးကုိေလးမပီးခ်င္စြာ လူတုိင္းအသိပင္ျဖစ္ပါေရ။။ ဗမာကုိလုိနီနယ္ခ်ဲ့ရုိ့ေရ အကၽြန္ရုိ့ ဘုရင့္ရခုိင္ႏုိင္ငံက ရြီနန္းေတာ္ႀကီးကုိမီးတုိက္ျပီးေက မ်ားျပားလွေရ ရတနာရြီေငြတိ။ ေၾကးနီျပား။ ပီရြက္ရုိ့မာရီးထုိးထားေရ ပိ႖ကတ္ေတာ္တိ။ ရခုိင္ရာဇဝင္တိ၊ လကၤာကဗ်ာတ၊ ဆီးက်မ္းတိနန့္ ဗုဒၶရုပ္ပြါးေတာ္ျမတ္ေပါင္း ေျမာက္ျမားစြာရုိ့ကုိအားဓမၼသိမ္းယူျပီးေက ရခုိင္ဘုရင္မိသားစုအပါအဝင္ သိန္းေပါင္းမ်ားစြာျဖစ္ေတ ရခုိင္သူ။ ရခုိင္သားရုိ့ကုိ ရရက္စစက္သတ္ျဖတ္ပုိက္ခကတ္ေတ။။ အဂုကာလမာေလး ျမီထက္ျမီေအာက္ ထြက္ထြက္သေလာက္သယံဇာတတိကုိ ရခုိင္ျပည္နန့္ ရခုိင္လူမ်ဳိးရုိ့အတြက္ လုံးဝ အသုံးမျပဳေရအျပင္ ညွင္းပန္းႏွိက္စက္ေရ။ လူသတ္ေရ၊ မုဒိန္းးက်င့္ေရ၊ သမုိင္းဝင္အေဆာက္အဦးတိကုိဖ်က္ဆီးေရ၊ ရခုိင္ရုိ့ေထရဝါဒဗုဒၶဘာသာ ကုိ ဗမာရုိ့ကုိးကြယ္ေရပုိင္နတ္ဆန္ေရဗုဒၶဘာသာအျဖစ္ျပဳလုပ္ေရ ။ ရခုိင္စာပီ ယုိင္ေက်းမွဳတိကုိဖ်က္ဆီးေရ။ လူမ်ဳိးေရး သီြးေႏွာေရ။ လူမ်ဳိးေရးအဓိကရုန္းတိဖန္တီးေရ။ ယင္းပုိင္ေခ်ာင္ ျပသာနာေပါင္းေသာင္းေျခာက္ေထာင္တိကုိဖန္တီးပနာ ရခုိင္လူမ်ဳိးနန့္ ရခုိင္ျပည္ နယ္နမိတ္တိကုိ ကမၻာ့ျမီပုံကနီျပီးေက ေပ်ာက္လားေအာင္လုပ္နီကတ္ေတ။။ ဗုဒၶဘာသာဝင္ရခုိင္လူမ်ဳိးဟိေက ရခုိင္ႏုိင္ငံဟိရဖုိ့ဆုိစြာ ရခုိင္လူမ်ဳိးတုိင္းတာဝန္တခုအျဖစ္ႏွလုံးအိမ္မာထားျပီးေက သြီးစီးညီညြတ္ေရစိတ္ဓါတ္နန့္ နယ္ခ့်ဲကုိလုိနီ ဗမာရုိ့ကုိ ရခုိင့္ျမီႀကီးထက္က လုံးဝပေပ်ာက္လားေအာင္ နီးမ်ဳိးစုံသုံးျပီးေက တုိက္ထုတ္ကရဖုိ့ျဖစ္ပါေရ။ အဂုလုပ္နီေရ ဗမာကုိလုိနီစနစ္ဖ်က္သိမ္းေရးအခန္းအနား သုိ့ေလးစားစြာပီးပုိ့လုိက္ပါေရ။။ ရခုိင္ျပည္သူ ျပည္သားအေပါင္းရုိ့့ ဖိႏွိက္ခံကုိလုိနီဘဝက အယင္ဘယင္လြတ္ေျမာက္ကျပီးေက တုိးတက္ေခတ္မီေရ ရခုိင္ႏုိင္ငံသား အယင္ဆုံးျဖစ္ႏုိင္ဂတ္ ပါဇီလုိ့ ဆုေတာင္းမိတႊၽာပုိ့လုိက္ပါေရ။။ ရခုိင္ႏုိင္ငံသားစိဓါတ္နန့္ ရြီဝတီ ၁၂။ ဝ၈။၂ဝ၁၁

လဲြမွားနီေရ အျမင္တိ

က်ေနာ္ေရး အမ်ိဳးသားေရးေဆာင္ပါးရီးခဲပါေရ။ တခါတလီစိတ္ကူးေပါက္ၿပီးေက ကဗ်ာေခ် တပုဒ္တလီရီၿပီးေက အြင္းလိုင္းေပၚကိုလည္း မတင္ၿဖိဳက္ ကိုယ္ကြန္ပ်ဴတာထဲမွာပဲ သိမ္ထားလိုက္မိေရ။ တခါတလီ Facebook ထက္ကိုေတာ့ တင္ၿဖိဳက္ေတ။ တခုတလုိင္းမွာ ၿဖိဳက္ပ်က္လားေရ ကိစၥတခုေၾကာင္း ေဆာင္းပါးတပုဒ္ရီသင့္ဗ်ာလ္ထင္ၿပီးေက ရီးၿဖိဳက္လာပါေရ။ ေလး၀တီ ဘေလာ့မွာ က်ေနာ္ ဖတ္ၿဖိဳက္လိုက္ေတ တင္ျပခ်က္ေဆာင္းပါး တပုဒ္ေၾကာင္းပါ။ ရီးေရလူက ရခိုင္သား ရခိုင္စကားလံုးအရ သံုးနီက်စကားအတိုင္း သံုးလိုက္ေတ။ ယင္းသံုးႏႈန္းမႈေအာက္မွာ ရိပ္ခတ္မႈတိက ကေကာင္းမ်ားလာပါေရ။ စာကို ဖတ္ၾကည့္ေရအခါ သူအမွားေရ ေစတနာ အမွားပါ။ စာဖတ္ေတလူကလည္း ဖတ္ၿပီးေစာ္နန္႕ ေဒါသက အယင္ေရာက္ပါလတ္ေတနန္႕ တူေရ။ ယင္းအခ်ိန္မွာ ၀ုန္းဒိုင္ႀကဲပါဗ်ာလ္။

၀ုန္းဒိုင္ႀကဲေစာ္မွာ အမ်ိဳးသားေရး ရွဴေဒါင့္ဆိုေစာ္ထက္ ပုဂၢိဳလ္ေရး အရ တိုက္ခိုက္မႈကို ဦးစားပီးေစာ္ကို တိြ႕ရပါေရ။ ပုဂၢိဳလ္ေရးအရ တိုက္ခိုက္ေတအခါ မလိုလားအပ္ေတ ျပသာနာတိ ေနာက္ဆက္တဲြတိ ေတာက္ေလွ်ာက္ကို လိုက္ပါလတ္ေစာ္ကို တိြ႕ရပါေရ။ ေအအၿဖိဳက္ပ်က္ကို က်ေနာ္ နည္းမ်ိဳးစံုနန္႕ ေတာင္းပန္ခပါသိမ့္ေရ။ ေအပိုင္ ၿဖိဳက္ပ်က္လားေရအခါ က်ေနာ္ အတိြ႕အႀကံဳတိ အမ်ားႀကီးရလိုက္ပါေရ။ တခုက ပါတီစဲြအမ်ိဳးသားေရးပါ။ ရခိုင္အမ်ိဳးသားေရးကို ရခိုင္မ်က္လံုးနန္႕ မၾကည့္ဘဲ ပါတီ မ်က္လံုးၾကည့္ေရခါ သူ႕ပါတီက လူမဟုတ္ေက က်န္ေရလူအားလံုးကို သူနန္႕ မဆိုင္သလို သေဘာထားေစာ္ကို တိြ႕ရပါေရ။ ေနာက္တခ်က္ ျပသာနာတခု ၿဖိဳက္လာယာဆိုေက အမ်ိဳးသားေရးအျမင္အရ မၾကည့္ဘဲ ပုဂၢိဳလ္ေရး တိုက္ခိုက္မႈပါ။ ပုဂၢိဳလ္ေရး တိုက္ခိုက္မႈေပါင္းမ်ားခလို႕လည္း ေအနိ ရခိုင္အဖဲြ႕အစည္း ေျမာက္မ်ားစြာ အကဲြအၿပဲ ဇာတ္လမ္းတိကို မၾကားခ်င္ေကလည္း ၾကားနီရေရ။ အမ်ိဳးသားေရးက႑မွားေက အမ်ိဳးသားေရးအရ ေျဖရွင္းကတ္ရဖို႕ လိုအပ္ခ်က္တိ အမ်ားႀကီးဟိနီေစာ္ကို တိြ႕ရပါေရ။ တခါတလီ ေတာင္းပန္ေက ခြင့္လြတ္ပီးေရ ဆႏၵမွာလည္း အားနည္းပါေရ။ ေယၿပီးေက မွားေရ အခါ ေတာင္းပန္ပါေရ ဆိုေရ အျပဳအမႈလည္း အားနည္းပါေရ။ ကိုယ္အမွားတခုကို ျပဳလုပ္မိဗ်ာလ္ဆိုေက ကိုယ္အမွားကို မယင္း မဆန္စစ္ဘဲ သူမ်ားကို အျပစ္စီလားပံုခ်ေရ အက်င့္က အရိုးစဲြနီကပါဗ်ာလ္။ လူတေယာက္မွာ အားနည္းခ်က္ဆိုေစာ္ အားလံုးသူမွာ ဟိပါေရ။ ယင္းသူမွားေရေယ၀ိုင္းလို႕ ေျပာဖို႕ဆိုေက ငါကားမမွားလားဆိုေရ အသိစိတ္ကို အယင္းမမီြးဘဲ ယင္းအမွားကို နန္႕ႀကြက္ကန္းလမ္းေလွ်ာက္ၿပီးေက ျပသာနာတိ ၿဖိဳက္ၿပီးေက အဆံုးမွာ အကဲြအၿပဲနန္႕စီအဆံုးသတ္လားေရ။ တခ်ိဳ႕ဆိုေက စိတ္ဓာတ္က်ၿပီး ေရွ႕ကို မတုိးလာဘဲ ေနာက္ဆုတ္လားေစာ္တိက မကန္ပါ။ လုပ္ေတ လူ မွားပါဖို႕။ မမွားခ်င္ေက မလုပ္ကဲ့။ ထုိင္ၾကည့္နီ။ ယင္းအကဲြအၿပဲဇာတ္လမ္းတိၾကားမွာပဲ အမ်ိဳးသားေတာ္လွန္ေရးတခုကို တည္ေဆာက္ဖို႕ ေနာက္မ်ိဳးဆက္ ဆိတ္သံုးမႈကို ေအနိ ခံနီေရကို မသိခ်င္ေယာင္ေဆာင္နီကတ္ေစာ္လား။ မဟုတ္ဘဲ မလိုလားအပ္လို႕လား။ ျပသာနာတခုၿဖိဳက္လာေက အသူရယ္ဖို႕လဲ။ အဆံုးမွာ ဒိုင္စားတတ္ေတနန္႕။ ေ၀ဖန္ဖို႕ဆိုေက အယင္းဆန္းစစ္ပါ။ ေ၀ဖန္ေရဆိုေစာ္ အေကာင္းဖက္ကို ဦးတည္ပါေရ။ အျပစ္ မတင္ပါကဲ။ အျပစ္တင္ေရဆိုေစာ္ အဆိုးဖက္ကုိ ဦးတည္ပါေရ။ ယင္းပိုင္ၿဖိဳက္လို႕ ေ၀ဖန္ပါ အျပစ္မတင္ပါကဲ။ မေ၀ဖန္တတ္ဘဲ ေ၀ဖန္ယာဆိုေက ပုဂၢိဳလ္ေရး တိုက္ခိုက္မႈကို ေရာက္လားပါလိမ္မယ္။ တိုက္ခို္က္ဖို႕ဆိုေက လူတိုင္းမွားအားနည္းခ်က္ဟိပါေရ။ အားနည္းခ်က္ို တိုက္ခိုက္မိဗ်ာလ္ဆိုေက ျပသာနာက ေတာက္ေလွ်ာက္လိုက္လာပါဗ်ာလ္။ ယင္းအတြက္နန္႕ လူတေယာက္ကို ၾကည့္လို႕ ေ၀ဖန္ဖို႕ခါ ပုဂၢိဳလ္ေရးမသင့္ျမတ္မႈကို မၾကည့္ပါကဲ။ အမ်ိဳးသားေရး မ်က္လံုးနန္႕ အမွားအမွန္ကို ဆံုးျဖတ္စီခ်င္ပါေရ။
အဲခ်င့္အားလံုးသည္ အမ်ိဳးသားေရးက ရလိုက္ေတ က်ေနာ္သင္ခန္းစာပါ/ လြတ္လပ္စြာ သေဘာထားကဲြလဲြပိုင္ခြင့္ဟိပါေရ။
ခင္မင္လွ်က္
သွ်င္သြီး

က်ေနာ္ နားလည္ေရ အမ်ိဳးသားေရးအျမင္နန့္စိတ္ဓာတ္

က်ေနာ္ေဒစာကုိ ရြီးဖုိ့ မရီြးဖုိ့ စုိဥ္းစားနိန္စြာ ရက္သတၱပတ္ ေက်ာ္ေက်ာ္ ၾကာခပါဗ်ာယ္။ခ်ိီတုံခ်ီတုံလည္း ျဖိဳက္နိန္မိေရ။အလုပ္က မအားလပ္စြာကလည္း တစ္ဖက္၊ေနာက္ ကုိယ္စိတ္အတိြးတိထဲမွာ ရွိနိန္ေရ စိတ္ဓာတ္တိကို ခ်ျပခ်င္ေရ စိတ္ထားကလည္း တစ္မ်ိဳးျဖစ္ေတအတြက္နန့္ ခ်ီတုံခ်တုံျဖိဳက္္နိန္မိျခင္း ျဖိဳက္ပါေရ။ေနာက္ဆုးံမွာ ေဒစာကုိ ရြီးဖုိ့ဆုးံျဖတ္လုိက္ေတအတြက္နန့္ စာလုးံမ်ားကုိ စာရြက္ေပၚတြင္ ခ်ရြီးလုိက္ပါေရ။
အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓာတ္ဆုိစြာ ဇာကို ေခၚပါသနည္း? ကုိယ့္ကုိကုိယ္ အၾကိမ္ေပါင္းမနည္း မိန္းခြန္းထုတ္နိန္မိေရ။ကုိယ္လူမ်ိဳးကုိ ခ်ဳိက္ေတစိတ္၊ႏုိင္ငံကုိ ခ်ိဳက္ေတစိတ္၊ကုိယ္ကုိးကြယ္ေရဘာသာတရားကို မေပ်ာက္ပ်က္ေအာင္ ထိန္းသိမ္းလုိေရစိတ၊္ကုိယ့္စာပီ အႏုပညာကုိ ၾကီးထြားရွင္သန္လုိေရ စိတ္၊ကုမၸဏီတစ္ခုမွာပင္ျဖိဳက္စီ၊စက္ရုံအလုပ္ရုံတစ္ခုမွာပင္ျဖိဳက္စီ ကုိယ္လူမ်ိဳးတိက နိန္ရာရေရး၊ရာထူးျမင့္ျမင့္မားမား ရွိနိန္ေရး(အရာေရာက္ေရး) ေဒစိတ္တိပင္ အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓာတ္လား။ စသည္ျဖင့္ တိြးနိန္မိသည္မွာ အဂု စာရြီးေရ အခ်ိန္ထိပင္ ျဖိဳက္ပါေရ။ ကမာၻေပၚမွာ ရွိနိန္ေရ ဇာလူမိ်ဳးမဆုိကုိယ့္ႏုိင္ငံ၊ကုိယ့္လူမ်ိဳး၊ကုိယ္ကုိးကြယ္ေရဘာသာကုိေတာ့ ခ်ိဳက္ခင္ တန္ဖုိးထားၾကပါသည္။အထူးေျပာနိန္စရာပင္ လိုအပ္ေမ မထင္ပါ။သုိ့ေသာ္ မ်ိဳးကုိခ်ိဳက္ျခင္းေၾကာင့္ စြန့္လြတ္အနစ္နာခံျခင္း၊မ်ိဳးခ်ိဳက္စိတ္ ျပင္းထန္ျခင္း၊အမ်ိဳးအတြက္ လူမ်ိဳးအတြက္ဆုိေက အသက္ကုိေတာင္ ပီးဆပ္ရဲျခင္း၊ဆုိေရ စိတ္ဓာတ္တိ လူမ်ိဳးတိုင္း လူသားတုိင္းမွာ မရွိေပ။ေဒပုိင္လူသားတုိင္းမွာ မရွိလို့လည္း အာဇာနီ(Martyr) ဆုိစြာ လူသားတုိင္း ျဖစ္မလာ။ယင္းခ်င့္သည္ပင္လွ်င္ အမ်ိဳးကုိခ်စ္ေတ မ်ိဳးခ်ဳိက္စိတ္(Patriotism) ကြာျခားျခင္းပင္ ျဖိဳက္ပါသည္။ အမ်ိဳးသားေရးသည္ တစ္ဦးတစ္ေယာက္နန့္ မဆုိင္။ကမာၻျမီၾကီးေပၚတြင္ နိန္ထုိင္ေရ လူသားတုိင္းနန့္ ဆုိင္သည္။ဒီမုိကေရစီ က်သည္။အမ်ိဳးသားေကာင္းစားေရးအတြက္ စိတ္ပါ၀င္စားမွုရွိက စိတ္အားထက္သန္ေရလူက လုပ္သည္။ကုိယ္တစ္ကုိယ္တည္း ေကာင္းစားမွုကုိ ၾကည့္ေရလူက တစ္ကိုယ္တည္း ေကာင္းစားဖုိ့အတြက္ လုပ္သည္။မိသားစုတစ္ခု၊ဆြီမ်ိဳးတစ္စု ေကာင္းစားေရးအတြက္ကုိရာ ၾကည့္ေရ လူက ယင္းမိသားစု၊ဆြီမ်ိဳးေကာင္းစားေရးအတြက္သာ လုပ္သည္။တစ္တိုင္းျပည္လုးံ ေကာင္းစားဖုိ့ကုိ စိတ္ထက္သန္ေရလူက တစ္တိုင္းျပည္လုးံ ေကာင္းစားေရးအလုပ္ကုိလုပ္သည္။ထုိ့အတူ အဖဲြ.အစည္းတစ္ခု၊ပါတီတစ္ခု၊အသင္းအဖဲြ.တစ္ခု၊ေကာင္းစားေရးကုိရာ လုိလားေရလူက ယင္းပါတီေကာင္းစားေရးကုိသာ လုပ္သည္။ ဇာပင္ျဖိဳက္ျဖိဳက္ မ်ိဳးခ်ိဳက္ျခင္းသည္ အလြန္တရာမွ ျမင့္ျမတ္ေရ စိတ္ထား စိတ္ဓာတ္ပင္ျဖိဳက္သည္။ေကာင္းေသာ အလုပ္ပင္ျဖိဳက္သည္။ဗုဒၶဘာသာ၀င္ တစ္ေယာက္အနိန္နန္. သာဓု ေခၚထုိက္ပါသည္။မ်ိဳးခ်ိဳက္ျခင္းကုိ ေမာ္ၾကြား ပနာ ငါက ပုိခ်ိဳက္သည္။သူက ပုိခ်ိဳက္သည္လု့ိ ေျပာနိန္စရာ။ေပတံနန့္ တုိင္းလုိ့မရ။စြန့္လႊတ္အနစ္နာခံလုိ့ အသူပုိလုပ္ႏုိင္လဲဆုိပနာလည္း စိန္ေခၚျပနိန္စရာမလုိ။လုပ္ေဆာင္ျခင္းကသာသက္သီျပသည္။ အမ်ိဳးသားေရးအလုပ္သည္ ၀မ္းေရးအတြက္ ကုိယ္တစ္ကုိယ္တည္း ေကာင္းစားဖုိ့အတြက္အသုးံခ်ခံပစြည္းတစ္ခုမဟုတ္။အမ်ိဳးသားေရးဆုိေရ စကားသည္ ၾကည့္လုိက္ေက ေလးလုးံတည္း။ေဒစကားလုးံ(ေလးလုံး)သည္ပင္လွ်င္ အဓိပၸါယ္က အလြန္တရာ ေလးနက္သည္။အဓိပၸါယ္ အမ်ိဳးမ်ိဳး သတ္မွတ္လုိ့ရသည္။ ကြ်န္ေတာ္ေရ ရခုိင္သားတစ္ေယာက္ ျဖိဳက္္ေတအတြက္နန့္ ရခုိင္လူမ်ိဳးအေရးကုိရာ စိတ္၀င္စားသည္။ရခုိင္အမိ ရခုိင္အဖဘက္ကက မြီးဖြားလာေရ ရခုိင္သားတစ္ေယာက္ျဖိဳက္သည္။ရခိုင္သားတစ္ေယာက္ျဖစ္ေတအတြက္နန့္ ရခုိင္အေရးကုိရာစိတ္၀င္စားေရဆုိေက လြန္အံ့ဖုိ့မထင္။လြန္ေကေလ့ မတတ္ႏုိင္။ ၂၀၁၀ ၁၁လပုိ္င္း ၇ရက္(စနီနိန့္)မွာ လုပ္ခေရ ရႊီးေကာက္ပဲြမွာ ရခုိင္တုိးတက္ေရးပါတီကုိ ရခိုင္လူမ်ိဳးတိက အသည္းၾကားက မဲတစ္ျပားဆုိေရပုိင္ သူရုိ့ပုိင္ဆုိင္ေရ မဲတစ္ျပားကုိ ပုံေအာပနာ မဲပီးခကတ္ေတ။ယင္းအတြက္နန့္လည္း ရခုိင္တုိးတက္ေရးပါတီက ရႊီးေကာက္ပဲြမွာ အႏုိင္ရလားပါေရ။မဲဆႏၵနယ္ျမီ (၃၄) နိန္ရာ အႏုိင္ရလားပါေရ။ ေပါက္ေတာျမိဳ.နယ္ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ႏွစ္ေယာက္ကုိ ေနာက္ပုိင္းမွာ အရွူးံပီးလုိက္လုိ့ (၃၂) နိန္ရာရာ က်န္လိုက္ပါေရ။ရခုိင္ျပည္နယ္အစုိးရ ၀န္ၾကီးမ်ား အဖဲြ.မွာေတာ့ ရခုိင္၀န္ၾကီး (၃)ေယာက္ ရွိနိန္ပါသိမ့္ေရ။ ရခုိင္လူထုတိက ဇာျဖိဳက္လုိ့ ရခုိင္တုိးတက္ေရးပါတီ(RNDP)ကုိရာ မဲထည့္ကတ္ပါလဲ။အျဖီက ရွင္းပါေရ။ရခုိင္လူမ်ိဳးကို ကုိယ္စားျပဳေရ ရခုိင္ပါတီျဖိဳက္လို့ပါ။ယင္းပုိင္မဲထည့္ျခင္းသာပင္လွ်င္ ရခုိင္လူမ်ိဳးကုိ ခ်ိဳက္ေတစိတ္ေၾကာင့္ ရခုိင္လူမ်ိဳးနန့္ အျခားလူမ်ိဳးတိနန့္ ျပိဳင္လာေက ရခုိင္လူမ်ိဳးကရာ အႏုိင္ရရေမ ဆုိေရ မြီးရာပါ အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓာတ္(Innate Nationalism) ေၾကာင့္ပင္ ျဖိဳက္ပါေရ။ လက္နက္ကုိင္ ေတာ္လွန္ေရးကို ၀ါသနာပါေရ စိတ္ထက္သန္ေရ လူကလည္း လက္နက္ကုိင္ေတာ္လွန္ေရးျဖင့္ အမ်ိဳးသားေရးအလုပ္ကုိ လုပ္သည္။စာပီကုိ ၀ါသနာ ပါေရလူကလည္း စာပီလည္း အမ်ိဳးခ်ိဳက္ေၾကာင္းကုိ စာပီနန့္ ေဖာ္ထုတ္သည္။အႏုပညာ၊ပန္းခ်ီ ဂီတကုိ ၀ါသနာ ပါေရ လူတိကလည္း အႏုပညာ ဂီတတိနန့္ အမ်ိဳးကုိခ်ိဳက္ေၾကာင္း အမိ်ဳးျမတ္ေၾကာင္းကုိေဖာ္ထုတ္ပါသည္။သရုပ္ေဖာ္ျပကတ္ပါသည္။ အမ်ိဳးသားစိတ္ဓာတ္ေပၚေပါက္ေအာင္ သမုိင္းေၾကာင္းကုိ သိေအာင္ စာရြက္စာပီတိ ျဖန့္၀ီျခင္း ေဟာေျပာျပျခင္းသည္ပင္လည္း မ်ိဳးခ်ဳိဳက္ျခင္းတစ္ရပ္ပင္ျဖစ္သည္။အျခီခံစိတ္ထား မ်ိဳးခ်ိဳက္ျခင္းကေတာ့ တတူပါရာ။လုပ္ေဆာင္ပုံ လုပ္ေဆာင္နည္း လမ္းစုိဥ္ရာ ကြာပါေရ။ ျမန္မာျပည္မွာပါ မက ကမာၻမွာပါ ထင္ရွားခေရ ဆရာေတာ္ဦးဦးတၱမ လက္နက္ကုိင္ပနာ တုိက္ပဲြ၀င္ချခင္း မဟုတ္ပါ။ရခုိင္-ျမန္မာပ႑ိတ္ ဆရာၾကီးဦးဦးသာထြန္း အပါအ၀င္ အျခားလူပုဂၢိဳလ္တိလည္း အမ်ားအျပားရွိကတ္ပါသိမ့္ေရ။ ျမန္မာလူထုေခါင္းေဆာင္တစ္ေယာက္ ျဖစ္ေတ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္လည္း လက္နက္ကုိင္ တြန္းလွန္နိန္ျခင္းမဟုတ္။ကိုယ္ႏုိင္ရာဆိုင္ရာ တက္ကြ်မ္းေရဘက္က အမ်ိဳးသားေကာင္းစားေရးကုိ ေရွးရွူပနာ လုပ္ေဆာင္ပီးနိန္ကတ္ျခင္းျဖိဳက္ပါေရ။ ေဒနိန္ရာမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ က်ေနာ္လုိလားလုိ့ ေျပာနိန္ျခင္းမဟုတ္ပါ။ ဥပမာအျဖိဳက္နန့္သာ တင္ျပျခင္း ျဖိဳက္ပါသည္။ သမုိင္းပညာရွင္တိအတြက္ သမုိင္းကုိ ရွာဖြီပနာ ေဖာ္ထုတ္နိန္ျခင္းသည္ပင္လွ်င္ သမုိင္းပညာရွင္ရုိ့၏ လက္နက္ပါ။စာပီပညာရွင္တိအတြက္ စာပီသည္ လက္နက္။အႏုပညာရွင္တိအတြက္ အႏုပညာသည္ လက္နက္ပါ။တုိင္းျပည္တစ္ျပည္မွာ အားလုးံစစ္သားေဂ်းရာ ရွိနိန္လုိ့မရေရပုိင္ သူနန့္ရာနန့္ သူ က႑ာမ်ိဳးစုံ ေထာင့္မ်ိဳးစုံမွာ ရွိနိန္ဖုိ့လိုပါေရ။ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံ(သုိ့)ျပည္နယ္တစ္ခုမွာ အဓိက မရွိမျဖိဳက္က စစ္တပ္ပါ။ တုိင္းျပည္နန့္လူမ်ိဳးကုိ မားမာရပ္ပနာကာကြယ္ပီးဖုိ့စစ္တပ္လုိပါေရ။ ကုိယ္က်ိဳးစြန့္အနစ္နာခံပနာ တုိင္းျပည္နန့္လူမ်ိဳးအတြက္ လက္နက္ကုိင္ တုိက္ပဲြ၀င္ႏုိင္ေကေတာ့ အေကာင္းဆုးံပါ။ယင္းပုိင္ လူတိကုိလည္း ေဒနိန္ရာက နိန္ပနာ ဂါ၀ရ ျပဳပါယင့္။ အခုဆုိေက ရခုိင္ႏုိင္ငံနန့္ လူမ်ိဳး ကြ်န္ျဖိဳက္နိန္စြာ ႏွစ္ေပါင္း(၂၂၇) ရွိပါဗ်ာယ္။ဆရာၾကီးဦးဦးသာထြန္းေျပာခေရပုိင္ ရခုိင္လူမ်ိဳးရုိ့သည္ ႏုိင္ငံ၏ႏုိင္ငံေရးကုိ လုပ္ဖုိ့အခ်ိန္မက်ပါသိမ့္။အမ်ိဳးသားႏုိင္ငံေရးကုိရာ လုပ္ေဆာင္နိန္ရတုန္းပါသိမ့္လတ္။ မွန္လုိက္ေတ စကားပါ။မွတ္သားေလာက္ပါေရ။အဂုေခတ္ ရခုိင္လူငယ္ လူရြယ္ရု့ိသည္ ရခုိင့္သမုိင္းေၾကာင္းကုိ မဆုိထားဖိ။ေလ့လာဖုိ့ေလာက္ကုိေတာင္ စိတ္၀င္စားမွု မရွိျခင္းကုိ တိြလာရပါေရ။ယင္းခ်င့္တိသည္ပင္လွ်င္ ရခုိင္အခ်င္းခ်င္း စည္းလုးံမွု စည္းရုးံမွု အားနည္းနိန္ျခင္းကုိ ျပသေရသေဘာပင္ျဖစ္ပါသည္။ တစ္ေယာက္ကုိ တစ္ေယာက္ ေဟာေျပာျပသမွု လက္ဆင့္ကမ္းမွု အနစ္နာခံမွု၊ရုိးသားမွုတိ မရွိသေလာက္ပင္ ျဖစ္လာသည္။အဆုိးဆုးံက တစ္ဦးကိုတစ္ဦးေလးစားမွု မရွိျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ငါသည္ ေတာ္ေရ တတ္ေတ ဆုိေရ အသိစိတ္ မာန္မာန ေထာင္လႊားစိတ္တိ ရခုိင္လူမ်ိဳးအခ်င္းခ်င္းၾကားမွာ ေဖ်ာက္ဖ်က္ဖုိ့လုိေရလုိ့ ျမင္မိပါသည္။ ရခုိင္သား သုးံေယာက္ ဆုံေက အရက္ပုလင္းေထာင္ေရ အျဖစ္မ်ဳိး အျမဲလုိလို မျဖိဳက္သင့္္ပါ။ကြ်န္ေတာ္ နိန္ထုိင္ေရ ရပ္ကြက္မွာ အျမဲလုိလုိ တိြ.နိန္ရလုိ့ ေျပာျခင္း ျဖိဳက္ပါေရ။တစ္ခါက က်ေနာ္ နန့္ရင္းနွီးေရ သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္ဘက္ကို သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္ ေရာက္လာပါေရ။ယင္းသူက အလုပ္မွာ သေဌးနန့္ စကားမ်ားလို့ဆုိလား လစာနည္းလုိ့ဆုိလားမသိ အလုပ္ေလာေလာဆယ္ မရွိသိမ့္လို. ဆုိပနာ က်ေနာ္သူငယ္ခ်င္းအိမ္သုိ့ အလည္ေရာက္လာပါေရ။ယင္းမွာ ရက္သတၱပတ္ ေက်ာ္ေက်ာ္ လ၀က္နီးပါး နိန္ခပါေရ။နိန္ထုိင္ခစြာကေတာ့ အေၾကာင္းမရွိပါ။ အေၾကာင္းရင္းက ယင္းသူကို ညတုိင္း အရက္တုိက္ရျခင္းျဖိဳက္ပါေရ။က်ေနာ္သူငယ္ခ်င္းက အရက္သီစာ ေသာက္စားျခင္း နည္းပါေရ။မေသာက္လုိ့ေတာင္ ေျပာရပါဖုိ့။ ယင္းသူဘက္ကုိ ယင္းသူ.သူငယ္ခ်င္း ေရာက္လာေရ နိန္.့ကပင္စလုိ. ညတုိင္းအရက္ပုလင္းေထာင္ျဖိဳက္လာပါေရ။ထမင္းလည္း ေကြ်းရ အရက္လည္း တုိက္ရဆုိေက တစ္ရက္လည္း မဟုတ္ ႏွစ္ရက္လည္း မဟုတ္ နိန့္စုိဥ္လုိလုိ ျဖိဳက္လာေက က်ေနာ္ စိတ္ထဲ လြန္ေရပုိင္ တိြ.လာပါေရ။ ေနာက္တစ္ခ်က္က က်ေနာ္သူငယ္ခ်င္းလည္း ယင္းသူနန့္ တတူအရက္ေသာက္ယင္းနန့္ ယစ္ေရ နိန့္တိ မ်ားလာလုိ့ အလုပ္လည္း မဆင္းႏုိင္ ျဖိဳက္လာပါေရ။’တံငါနားနီး တံငါ’ဆုိစြာ ေဒခ်င့္ကို ဆုိလုိစြာပါလား မသိ။က်ေနာ္လည္း ဘ၀င္မက်ပုိင္ တြိ.လာလုိ့ ယင္းသူရုိ့အရက္ေသာက္နိန္ကတ္ေရခါ က်ေနာ္သူငယ္ခ်င္းကို လားေျပာပါေရ။ အရက္နိန့္စုိဥ္မေသာက္ဖုိ့နန့္ ကုိယ္ရည္မွန္းခ်က္ အေကာင္အထည္ေပၚေအာင္ရာ အာရုံစူးစုိက္ဖုိ.သင့္ေၾကာင္း ေျပာလုိက္ပါေရ။ ေယအခါ ယင္းသူဘက္ကုိ အလည္ေရာက္နိန္ေရ လူက အရက္ေသာက္စြာ ဆန္းပါလားလတ္။တရုတ္တိက နိန့္တုိင္း ေသာက္ကတ္ပါေရလတ္။ က်ေနာ္ကလည္း စိတ္က ခံျပင္းစိတ္ ျဖိဳက္လားပနာ တရုတ္က တစ္ရက္မွာ ေဖ့သာ ၅၀၀ ၀င္လုိ့ ၅၀ဖုိး ေသာက္စြာ။ငရုိ့ရခုိင္သားတိမွာ တစ္ရက္မွာ ၂၀ မ၀င္ပဲ ၅၀ဖုိးေသာက္ကတ္ေတလုိ့ ေျပာလုိက္ပါေရ။ယင္းပုိင္ေျပာျပီးျပီးခ်င့္ က်ေနာ္လည္း လွည့္ထြက္ပါလတ္ပါေရ။ စာဖတ္သူတိ စုိ္ဥ္းစားၾကည့္ကတ္ပါ။ေျပာလုိက္ေက ဗမာကိုမေကာင္းေဂ်းေျပာကတ္ေတ။ ဗမာတိ အုပ္ခ်ဳပ္လုိ့ ေဒပုိင္ကြ်န္ဘ၀ကို ေရာက္နိန္ရစြာလုိ့ ေျပာေလ့ေျပာထ ရွိတတ္ကတ္ပါေရ။မွန္ပါေရ။ရခုိင္သားတိက၀ါ ဗမာ့လက္ေအာက္က အုပ္ခ်ဳပ္မွုေအာက္က လြတ္ေျမာက္ေအာင္ ၾကိဳးစားအားထုတ္မွု ဟိကတ္ပါယင့္လား။နိန့္စုိဥ္ ညစုိဥ္ အရက္ေသာက္ျခင္း ဆီးေျခာက္ေသာက္ျခင္းတိနန့္ အခ်ိန္ကုန္ ဘ၀ကုိ ျဖတ္သန္းကတ္ပါေရ။ က်ေနာ္ တိြးတိြးၾကည့္လုိက္ေက မြန္းပါလတ္ပါေရ။ရခုိင္အားလုးံကို မဆုိလုိပါ။ အမ်ားစုက ေဒပုိင္ျဖိဳက္နိန္လို့ ေျပာရျခင္းျဖိဳက္ပါေရ။ အရက္ယစ္လာေက တစ္ေယာက္နန့္ တစ္ေယာက္ အခ်င္းခ်င္းစကားမ်ားပနာ ထသတ္ကတ္ပါေရ။ေဒပုိင္ျဖစ္ရပ္တိ မကန္ပါ။”ေျပာမဆုးံေပါင္ ေတာသုးံေထာင္” ျဖိဳက္နိန္ပါေရ။ေဒပိုင္ ေသာက္စားနိန္ျခင္းကုိ ဇာရခုိင္သမကလည္း မၾကိဳက္ပါ။အျမဲလုိလုိ မွူးယစ္နိန္ေက သီလလည္း မေဆာက္တည္ႏုိင္။က်င့္၀တ္လည္း မရွိပါဗ်ာယ္။’သီလက်င့္၀တ္ မျမဲ’ဆုိေက အကုသိုလ္က ေနာက္က လုိက္ပါေရ။ဇာပင္လုပ္လုပ္ အဆင္မေျပျဖိဳက္လာပါေရ။ကပ္ဆိုးတိ က်ေရာက္လာတတ္ပါေရ။အခုတစ္ေလာ ရခုိင္ျပည္တစ္လႊားမွာ မီးေလာင္မွုတိ ဆက္တုိက္ဆုိေရပုိင္ ေလာင္ေရ သတင္းတိ ၾကားလာရပါေရ။ ရခုိင္လူမ်ိဳးတိ သီလ မျမဲ က်င့္၀တ္ေဖာက္ပ်က္ေရ အတြက္နန့္ အကုသုိလ္တိ ၀င္လာစြာ ျဖိဳက္ေတလုိ့ က်ေနာ့္ကုိ ကုိယ္ေတာ္တစ္ပါးက တရားစကားနန့္ ေဟာေျပာဖူးလုိ့ သိမွတ္ထားဖူးပါေရ။ကိုယ့္ရခုိင္သားတိကို ရခုိင္သမက မၾကိဳက္ေက ရခုိင္သမတိ ဇာလူမ်ိဳးတိနန့္ ရလီကတ္ပါဖုိ့လဲ တိြးၾကည့္ကတ္ပါဖိ။ေဒပုိင္ရာ နိန္ကတ္ေက ေဒပုိင္ပုံစံမ်ိဳးနန့္ ခရီးဆက္လားေက ဖရခုိင္ျပည္ ဗမာ့လက္ေအာက္က လြတ္ေျမာက္ဖုိ့ နိန္နိန္သာသာ ရခုိင္လူမ်ိဳးပါ ေပ်ာက္လားပါလိမ့္ေမ။ ရခုိင္သားတိကလည္း ရခုိင္သမကုိ မယူ ရခုိင္သမကလည္း ရခုိင္သားကုိ မယူဆုိေက ရခုိင္ဆုိေရ အမ်ိဳးနန့္ သီလကုိ ေစာင့္ေရွာက္ေတ လူမ်ိဳး ေဒကမာၻျမီထက္က ေပ်ာက္လားပါလိမ့္ေမ။ေပါ့ေပါ့ဆဆ မထားကတ္ပါေက့။တိြးၾကည့္လီ နက္ရွုိင္းလာလီပါဗ်ာယ္။ ေနာက္တစ္ခု က်ေနာ္ရုိ့ရခုိင္ျပည္မွာ ပညာတတ္ စာတတ္ ရခုိင္လူမ်ိဳး နညး္ပါးလာျခင္းပင္ျဖိဳက္ပါေရ။ပညာတတ္တိ နည္းပါးလာျခင္းေၾကာင့္ ဦးေဆာင္ႏုိင္မွု စြမ္းရည္ရွိေရ လူမရွိသေလာက္ျဖိဳက္လာျခင္း၊အတြိးအေခၚ စုိဥ္းစားခ်င့္ခ်ိန္မွုတိ အားနည္းလာျခင္း၊ေခါင္းေဆာင္ေကာင္း မရွိျခင္း၊စံနမွုယူထုိက္ေတ ေခါင္းေဆာင္မရွိျခင္းေၾကာင့္ ရခုိင္လူမ်ိဳးအခ်င္းခ်င္းၾကား စိတ္၀မ္းကဲြျပားမွုမ်ား ျဖစ္ေပၚလာျခင္း၊ညီညြတ္မွုမရွိျခင္း ရုိ့ေၾကာင့္ အကဲြအျပားျဖိဳက္လာပါေရ။ ဟုိတစ္ေလာက ဘီဘီစီ အာရွ-ပစိဖိတ္မွာ ရြီးထားေရ ေဆာင္းပါးနန့္ အတူ ရခုိင္ျမီပုံမွာ ကုလားပုံကုိ ထည့္ထားျခင္းေၾကာင့္ ရခုိင္သားတိရုိ့၏ ေဒါသ အထြက္အထိပ္ ေရာက္လားကတ္ပါေရ။ေအပုိင္ ျဖိဳက္လာကတ္လို့ ရန္ကုန္ျမိဳ့လန္ဒန္သံရုးံရွီမွာဆႏၵျပကတ္ဖုိ့လုိ့ သတင္းတိလည္း ထြက္ေပၚလာပါေရ။ေနာက္ ယင္းဆႏၵျပပဲြကုိ ဦးေဆာင္ႏုိင္ဖုိ့ လူမရွိလိုိ့ ဆုိပနာဆႏၵအျပ မျဖိဳက္ခပဲ ပ်က္ပယ္လားပါေရ။ယင္းခ်င့္တိပင္လွ်င္ ဦးစီးဦးေဆာင္ တာ၀န္ခံလုပ္ပနာ လုပ္ဖုိ့လူ မရွိျခင္း စည္းလုးံမွု မရွိျခင္းကုိ ျပသလုိက္ျခင္းနန့္ တူပါေရ။ ႏိုင္ငံမဲ့(StateLess)လုိ့ သတ္မွတ္ထားကတ္ေတ ဘဂၤလီကုလားတိမွာေတာင္ ကမာၻအရပ္ရပ္မွာ စည္းစည္းလုးံလုးံနန့္ တစ္ခါမွ မဟိခေရ အေၾကာင္းအရာတိကုိ လီဆယ္လုိ့ ရုိဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးဆုိပနာ အသက္သြင္းပါေရ။အႏွိပ္ခံလူမ်ိဳးျဖိဳက္နိန္ေရ ဆုိပနာ ကမာၻကလူတိကို မ်က္ရည္ခံထုိးေရ။ရလာေရ အခြင့္အေရးဟူသမွ်ကုိ လက္လြတ္မခံ အသုးံခ်ကတ္ေတ။ မီဒီယာ နန့္ ၀ါဒျဖန့္ေရ။ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံ ပီးဖုိ.မီွလုိ့ရဖုိ့ႏုိင္ငံလူမ်ိဳးတိကုိရွာကတ္ပါေရ။ ကမာၻအလုပ္သမား ညီလာခံတိမွာတက္ေရာက္ပနာစကားေျပာကတ္ေတ။ငုိျပကတ္ေတ။ ယင္းပုိင္နန့္ ကမာၻက သတိထားလာေရ။အေရးပီးျခင္း ခံလာရပါေရ။ ရခုိင္လူမ်ိဳးရုိ့၏ ျမိဳ့နယ္တိ ျဖစ္ေတ ဘူးသီးေတာင္၊ေမာင္ေတာတိမွာ ကုလားတိက ၾကီးစုိးလာေရ။ကုလားအေယာက္ ၁၀၀မွာ ရခုိင္သားတစ္ေယာက္ႏုန္းက် ျဖိဳက္လာေရ။ရခုိင္လူမ်ိဳးတိ နည္းပါးျခင္းေၾကာင့္ လုံျခဳံမွုတိ ကင္းမဲ့လာေရ အတြက္နန့္ နိန္ရာေဒသ ေဘးလြတ္ရာတိကုိ ေျပာင္းရြိ.လာကတ္ေတ။ အမွန္ေျပာရဖုိ့ဆုိေက ကုလားရန္ကုိ ေၾကာက္လုိ့ ရခုိင္သားအမ်ားစု ရွိနိန္ေရ နိန္ရာတိကုိ ေျပာင္းလာကတ္ပါေရ။ယင္းရခုိင္သားတိ နိန္ရာတိမွာ ကုလားတိက အစားထုိး နိန္ရာ ယူလာကတ္ေတ။လူမ်ိဳးေရးအရ တစ္ျဖည္းျဖည္း ၀ါးမိ်ဳလာေရ။ရခုိင္သမေခ်တိ မုဒိန္းက်င့္ခံရျခင္း၊အေလာငး္ေကာင္ မေပၚအသတ္ခံရျခင္းတိ ျဖစ္ေပၚလာပါေရ။တစ္ေလာက ၾကားလုိက္ပါသိမ့္ေရ။ဘူးသီးေတာမွာ ရွိနိန္ေရ ကုလားတိ “Mother Land “ဆုိပနာ စာတန္းတိထုိးလို့ ျမိဳ.ကို ကားနန့္ပတ္လို့ လည္ကတ္ေတလို့ စစ္ေတြဘက္က လာေရ သတင္းအရ သိရွိခရပါေရ။ ရခုိင္ဖုိးဖီးရုိ့ ပုိင္ဆုိင္ေရ(Arakanese Descendant Land) ရခုိင္လူမ်ိဳးရုိ့၏ သြီးသားအစစ္ျဖင့္ တည္ေဆာက္ထားေရ ရခုိင္ျမီကုိ ကုလားတိက “Mother Land “ဆုိပနာ စာတန္းတိ ရႊီးလုိ့ ကားနန့္ ျမိဳ.ကုိ ပတ္လုိ့ လည္ျပလာျခင္း လုပ္လာျခင္းေရ ရခုိင္ျမီမွာ နိန္ပနာ ရခုိင္လူမ်ိဳးကို ေစာ္ကားျခင္း ျဖစ္ပါေရ။ခ်ခ်င္းေသွ် ေျပာရဖုိ့ဆုိေက ရခုိင္လူမ်ိဳးကုိ မမွုျခင္း၊ဂရုမထားျခင္းျဖစ္လုိ့ ေပၚတင္လုပ္၀ံ့ျခင္း ျဖစ္ပါေရ။ ေဒအေယာင္ေဆာင္ သမုိင္းလိမ္ ကုလားနန့္ ပတ္သတ္လုိ့ ဂ်ပန္ေရာက္ သမုိင္းပညာရွင္ ေဒါက္တာေအးခ်မ္းက သမုိင္းစာအုပ္တိ ထုတ္ ေဟာေျပာပဲြတိ လုပ္ပနာကန့္ကြက္နိန္စြာေရ အခုအခ်ိန္ထိပင္ ျဖိဳက္ပါေရ။ေဒါက္တာေအးခ်မ္းပုိင္ သမုိင္းဆရာ တစ္ေယာက္ ရွိလုိ့ ေတာ္ပါသိမ့္ယင့္လို့ ဆုိရပါဖုိ့သိမ့္။ယင္းဆရာကို က်ေနာ္ ေဒနိန္ရာက နိန္ပနာ လက္အုပ္ခ်ီ ရွိခုိးပါယင့္။ဗမာက ရခုိ္င္ကုိ အုပ္ခ်ဳပ္ ကုလားက နယ္ျမီလုနန့္ ရခုိင္ရုိ့ဘ၀အေၾကာင္း ကို စစိနနစ္ တိြးၾကည့္ေက ေၾကာက္ခမန္းလိလိ ျဖစ္လာပါေရ။ ဗမာအုပ္ခ်ဳပ္မွုဘက္ကုိ လွည့္ၾကည့္လုိက္ပါေမ။ျပည္သူ့လႊတ္ေတာ္တြင္ ေက်ာက္ျဖဴျမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႕လြတ္ေတာ္အမတ္ ဦးဘရွင္က ေက်ာက္ျဖဴျမိဳ႕ ေျမာက္ဖက္ ၂၅ မုိင္အကြာ တြင္ရွိေသာ "ရႊီ" သဘာ၀ဓါတ္ေငြ႕သိုက္မွ ရရွိလာေသာ သဘာ၀ဓါတ္ေငြ႕မ်ားကို အသံုး ျပဳျပီး ေက်ာက္ျဖဴျမိဳ႕ အတြက္ လွ်ပ္စစ္ ဓါတ္အား ျဖန္႕၀ီပီးရန္ အစီအစဥ္ ရွိမရွိ စက္တင္ဘာၤလ ၂၇ ရက္နိန့္က က်င္းပခေရ ျပည္သူ႕လြတ္ေတာ္တြင္ မိန္းျမန္းခပါသည္။ အဆိုပါ မိန္းျမန္းခ်က္ကို စြမ္းအင္ ၀န္ၾကီး ဦးသန္းေဌး ျဖီၾကားခ်က္မွာ ရႊီသဘာ၀ ဓါတ္ေငြ႕သိုက္က ရရွိလာေသာ သဘာ၀ ဓါတ္ေငြ႕မ်ားကို ျမန္မာ-တရုတ္ သဘာ၀ဓါတ္ေငြ႕ပိုက္လိုင္းက တဆင့္ တရုတ္ျပည္ကို တင္ပို႕လားရန္ ျဖစ္ေၾကာင္းနန့္ တရုတ္-ျမန္မာ ခ်ဳပ္ဆိုထားေသာစာခ်ဳပ္ကို ဆန္႕က်င္ျပီး ဓါတ္ေငြ႕မ်ားကို အသံုးျပဳ၍ မရဟု ေျဖၾကားလားခေရလုိ့ နရီဥြရာသတင္းအရ သိခြင့္ရခပါေရ။ ရခုိင္ျပည္က ထြက္ေတ ရႊီဂစ္ကုိ ရခုိင္လူမိ်ဳးကုိ အသုးံျပဳျခင္းမပီးဆုိပနာ စြမ္းအင္၀န္ၾကီးဌါနက ၀န္ၾကီးဦးသန္းေဌးက ေျပာျခင္းေရ ရခုိင္တစ္မ်ိဳးသားလုးံကုိ ေစာ္ကားလုိက္ရုံသာမက အဂၤလိပ္ေခတ္၊ဂ်ပန္ေခတ္က ဆီပီးေက ဆန္ရသိမ့္ေရ အုပ္ခ်ဳပ္မွုထက္ ဗမာလူမ်ိဳးရုိ့က ရခုိင္လူမိ်ဳးရု့ိအေပၚ ဗုိလ္က်စုိးမုိး အုပ္ခ်ဳပ္ျခင္းကုိ တုိက္ရုိက္ျပသလုိက္ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ေဒပုိင္ လုပ္ရပ္မိ်ဳးသည္ ရခုိင္အားလုးံကုိ ကုိယ္စားျပဳေရ ရခုိင္တစ္မ်ိဳးသားလုးံကုိ ကိုယ္စားျပဳေရ ရခုိင့္တပ္မေတာ္ (Arakan National Army)မရွိျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္လုိ့ ထင္ျမင္လာမိပါေရ။ က်ေနာ္သူငယ္ခ်င္းတိေျပာကတ္ေတ စကားတစ္ခ်ိဳ့ေဒနိန္ရာမွာ သတိလားရပါေရ။အာဏာက သီနတ္ေျပာင္း၀ မွာရာ ရွိေရလတ္။ယင္းခ်င့္သည္ပင္ အမွန္ျဖစ္လာပါေရ။ ရွီးေခတ္ သမုိင္းအစုိဥ္အလာအရအားျဖင့္လည္း ၾကီးမားျမင့္ျမတ္ေရလုိ့ ခံယူထားေရ ရခုိင္လူမ်ိဳး၊ရဲရင့္ပနာ သတၱိရွိေရလုိ့ ခံယူထားကတ္ေတ ရခုိင္လူမ်ိဳးမွာ ကရင္၊ကခ်င္၊ခ်င္း၊ရွမ္း၊မြန္၊ကရင္နီ ေလာက္ပင္ စည္းလုးံမွုမရွိ ယင္းလူမ်ိဳးတိပုိင္ ရခုိင္တစ္မ်ိဳးသားလုးံကုိ ကုိယ္စားျပဳေရ ဗမာတိမ်က္စိထဲမွာ မွုရေလာက္ေအာင္ စစ္တပ္မရွိျခင္းေၾကာင့္ ေဒပုိင္ ေျပာ၀ံ့ျခင္း လုပ္ရဲျခင္းျဖစ္ေတလုိ့ ျမင္မိလာပါေရ။ ရခုိင္မွာ စစ္တပ္မရွိစြာက မဟုတ္ ရွိေရကားလုိ့ ေစာဒကတက္ကတ္ပါဖုိ့လား။တက္ကတ္ပါ။ က်ေနာ္ဆုိလုိစြာက ရခုိင္တစ္မ်ိဳးသားလုးံကုိ ကုိယ္စားျပဳေရ အင္အားေတာင့္တင္းေရ တစ္ခုတည္းေသာ ရခုိင္တပ္မေတာ္ကို ဆုိလုိျခင္း ျဖစ္ပါေရ။ ေဒပုိင္ အင္အားေတာင့္တင္းေရ တပ္မေတာ္တစ္ရပ္ မတည္ေဆာက္ ႏုိင္ျခင္းေရ ရခုိင္လူမ်ိဳး စည္းလုးံမွု မရွိျခင္းကုိ ျပသျခင္းနန့္ သ႑န္တူ လာပါေရ။စည္းလုးံမွုကုိ ေဆာက္တည္ဖုိ့ ပညာတတ္လူတန္းစားတိ ရွားပါးလာျခင္း၊ အတြိးသစ္အျမင္သစ္ ရွိေရ ပုဂၢိဳလ္တိ မရွိျခင္းေၾကာင့္ ဦးေဆာင္မွုအင္အားေလွ်ာ့ပါးလာျခင္း၊အမ်ားအားျဖင့္ ရခုိင္လူငယ္လူရြယ္တိေရ အရက္သီစာ ဆီးေျခာက္တိ သုးံစဲြလာျခင္းေၾကာင့္ အသိစိတ္တိ ေပ်ာက္ျပားပနာ အမ်ိဳးသားစိတ္ဓာတ္တိ ေလွ်ာ့နည္းလာျခင္း၊တစ္ဦးကိုတစ္ဦး အသိပညာတိ ဖလွယ္မွုတိ နည္းပါးလာျခင္း၊သူထက္သာ မနာလုိဆုိေရ စိတ္ဓာတ္တိ ကိန္းေအာင္းမ်ားျပားလာျခင္းတိ အက်ိဳးဆက္ေၾကာင့္လုိ့ က်ေနာ္ ထင္ျမင္လာပါေရ။ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၃၁ရက္နိန့္မွာေဒါက္တာဦးေအးေက်ာ္၊ဦးခုိင္ေအာင္ေက်ာ္ရုိ့အပါအ၀င္ အေမရိကန္ေရာက္ရခုိင္မ်ိဳးသွ်စ္တိက နယူးေယာက္ ျမိဳ့ ကမာၻကုလသမဂၢရုးံရွီမွာ ရခုိင္ျပည္နယ္လြတ္ေျမာက္ဖုိ့ ကုိလုိနီစနစ္ကို ဖ်က္သိမ္းပီးဖုိ.ကုိ ေတာင္းဆုိဆႏၵျပခကတ္ပါေရ။ ေဒခ်င့္တိပင္လွ်င္မိ်ဳးကုိသွ်စ္ေတစိတ္၊အမိ်ဳးသားေရးစိတ္ဓာတ္ျပင္းထန္လြန္းေရစိတ္တိေၾကာင့္ ကုိယ္ယုံၾကည္ခ်က္နန့္ ကုိယ္ ကမာၻသိ ရခုိင္ႏုိင္ငံေတာ္ ဗမာ့အုပ္ခ်ဳပ္မွုက လြတ္ေျမာက္ဖုိ့ ေတာင္းဆုိေရသတင္းကုိ ၾကားလုိက္ရ ဖတ္လုိက္ရေရ အခ်ိန္မွာ ၾကက္သီး ျဖျဖန္းထမိခပါေရ။ လူတိုင္းလူတုိင္းမွာ ကုိယ့္ယုံၾကည္ခ်က္နန့္ ကုိယ္ ရွိတတ္ကတ္ပါေရ။ကမာၻကုလသမဂၢက ၁၉၆၀ ဒီဇင္ဘာလ ၁၄ရက္နိန့္မွာ ထုတ္ျပန္ထားေရစာတမ္းမွာ ကြ်န္ျပဳခံထားရေရ ႏုိင္ငံဆုိစြာ မရွိစီရ။ ကမာၻမွာ လြတ္လပ္ေတ ႏုိင္ငံတိရာ ျဖိဳက္သင့္ေရ။ လြတ္လပ္ေတႏုိင္ငံတစ္ခုအနိန္နန့္ ရွိခပါေက ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံအျဖစ္ ရပ္တည္ခေရ သမုိင္းအေထာက္အထားတိနန့္ တင္ျပေတာင္းဆုိေက ကုိလုိနီစနစ္ကုိ ဖ်က္သိမ္းပီးႏုိင္ေရလုိ့ ခံယူခ်က္ ယုံၾကည္ခ်က္နန့္ ဆႏၵျပေတာင္းဆိုခကတ္ေတ မဟုတ္ပါလား။ေဒပုိင္လုပ္ရပ္တိလည္း ေရာက္နိန္ေရ ႏုိင္ငံတုိင္းလုိလုိမွာ လုပ္ေဆာင္သင့္ေရလုိ့လည္း ျမင္မိပါယင့္။အခုဆုိေက ရခုိင္ကြ်န္သက္ ဗမာ့လက္ေအာက္မွာ ေနာက္ထပ္တစ္ႏွစ္တုိးလုိ့ လာပါဗ်ာယ္။ ဗမာ့လက္ေအာက္မွာ ဗမာက်ဴးေက်ာ္သူ နယ္ခ်ဲ.တိက ရခုိင္လူမ်ိဳးတိကုိ ႏွိပ္စက္ကာလူ ျပဳက်င့္ခလုိ့ လူမိ်ဳးျပဳန္းသတ္ျဖတ္ျခင္းကုိ ခံခရလုိ့ ‘သဇင္ပန္းခုိင္ တစ္ျမိဳင္ျမိဳင္ ရခုိင္ဘုရားေပါင္း’ လုိ့ က်က္သေရရွိ ေဆာင္ပုဒ္နိန္ရာမွာ ‘သဇင္ပန္းခုိင္ တစ္ျမိဳင္ျမိဳင္ ရခုိင္အေလာင္းေပါင္း’ လုိ့ အမဂၤလာ စကားတစ္ခု ျဖိဳက္ေပါက္လာစြာကုိ ရခုိင္လူမ်ိဳးတိုင္း အသိပင္ျဖိဳက္ပါသည္။ ဗမာလူမ်ိဳးေရ သမုိင္းအဆက္ဆက္ ေခတ္အဆက္ဆက္ကပင္ ရခုိင္လူမ်ိဳးအေပၚ ဇာတစ္ခုမွ ေကာင္းက်ိဳးမပီးခ။ေခတ္အဆက္ဆက္မွသည္ အဂုအခ်ိန္ထိ နည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးနန့္ ဒုကၡပီးနိန္တုန္း ႏွိပ္စက္နိန္တုန္း ဖိနွိပ္နိန္တုန္းပင္ျဖိဳက္ပါသည္။ သုိ.ေသာ္ ေဒကနိန့္အခ်ိန္မွာ ဗမာကုိ မုန္းျပနိန္လုိ့မရေရ အခ်ိန္၊နားလွည့္ပနာ ပါးရုိက္ရဖုိ့အခ်ိန္၊ခ်ိဳက္ကတ္ေဆာင္ျပီး ေနာက္ေက်ာကနိန္ပနာ ေက်ာက္ခ်ပစ္လုိက္ရဖုိ့ အခ်ိန္ ျဖိဳက္နိန္ပါေရ။ျမီခြီးထက္ ေကာက္က်စ္ေတ ဗမာတိကုိ ကုိယ္ဖက္ကုိရာ ယွက္တတ္ေတ လိပ္ပုိင္ စိတ္ထားသင့္ပါသည္။ဗမာတိနန့္ ပတ္သတ္လာေက ရခုိင္လူမ်ိဳးရုိ့သည္ တစ္ခါေလ့သင့္ အသာမရစဖူး။အျမဲတမ္း အနာခံေဂ်းရာ ျဖိဳက္နိန္ပါေရ။ မၾကာေရ ရက္ေပါင္းအတြင္းမွာ ရခုိင္ကြ်န္သက္ နွစ္ေပါင္း ဗမာ့ဘုရင္ဘုိးေတာ္ေမာင္၀ုိင္း စစ္မၾကီျငာ ပဲ ရခုိင္ႏုိင္ငံကုိ က်ဴးေက်ာ္၀င္ေရာက္သိမ္းပုိက္ခစြာ အခုဆုိေက ၂၂၇ ႏွစ္ ျပည့္ပါဖုိ့ဗ်ာယ္ေထာ။ ေနာက္ထပ္ ဇာႏွစ္ႏွစ္ၾကာပါဖုိ့လဲ။ ဇာခါပင္ လြတ္လပ္ေတႏုိင္ငံမွာ လြတ္လပ္ေတ ရခုိင္လူမ်ိဳးတစ္ေယာက္နန့္ ဇာခါ နိန္္ထုိင္ဖုိ့ အသက္ရွင္သန္ခြင့္ ရပါဖုိ့လဲလုိ့ တိြးမိတုိင္း ေမာရျပန္ပါေရ။ ရခုိင့္ႏုိင္ငံနန့္ ရခုိင္လူမ်ိဳးအနာဂတ္ ၾကာလီၾကာလီ မွုန္၀ါးလီ မျဖိဳက္စီခ်င္ပါ။ရခုိင္ႏုိင္ငံေတာ္ကုိ ရခုိင္သားတိ ျပန္လည္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရဖုိ့ ရခုိင္လူမ်ိဳးအားလုးံ စစည္းလလုးံနန့္ က်ရာတာ၀န္တိကို ထမ္းရြက္ရင္း မဆုတ္မနစ္ ဇဲြမာန္တိနန့္ လုပ္ေဆာင္ကတ္ပါေမလုိ့ တုိက္တြန္းယင္း ေဒစာကုိ အဆုးံသတ္လုိက္ပါေရ။(ရႊီေျမာက္ဦး-ခုိင္ေက်ာ္ဆန္း) (ေဒစာသည္ မည့္သည့္တစ္ဦးတစ္ေယာက္၊အဖဲြ.အစည္းကုိမွ် မရည္ရြယ္ပါ။ခံစားခ်က္မွ်သာျဖိဳက္ပါေရ)

ရခိုင္သမိုင္းေကာ္မီတီဆိုေစာ္မွာ ရခိုင္လူမ်ိဳးကို ကိုယ္စားျပဳ၏

လက္ရွိပကတိမ်က္ေမွာက္ကာလမွာ ရခိုင္သမိုင္းဆိုင္ရာနင့္ ပတ္သက္ပနာ စာအုပ္စာတမ္းတိ ထုတ္၀ီနီကတ္ပါယင့္။ ရီးသားနီကတ္ေတ စာရီးဆရာၾကီးတိ သမိုင္းသုေတသီတိေလး တငျ္ပရီးသား ထုတ္၀ီနီကတ္ပါယင့္ ။ ျပည္တြင္းမွာဆိုေက ရခိုင္မဂၢဇင္းတိမွာ ရခိုင္ရွင္ဘုရင္ေခတ္ အဆက္ဆက္နင့္ ပါတ္သက္ပနာ စာအုပ္စာပီတိ ထုတ္၀ီနီကတ္ေစာ္ပါဗ်န္ကာ ။ ေနာက္ကိုေလး ထုတ္၀ီေစာ္တိ ရီးသားေစာ္တိ ရွာဖြီသုေတသနျပဳေစာ္တိ ဟိလာကတ္ဖို ့ ၊တင္ျပလာကတ္ဖို ့ ၊ က်ိန္းသီဟိလာပါဖို ့ေစာ္ပါရာ ။ ယင္းခ်င့္တိက ကမၻာေလာက္ အားရစရာ ေလးစားစရာတိပါမနား။ ေဒပိုင္ေစာ္ၾကားထဲမွာ တခုေျပာခ်င္ေစာ္က သမိုင္းသုေတသီတိ စာရီးဆရာၾကီးတိ နင့္ ပါတ္သက္လို ့ အသက္ထင္ယွား ဟိနီေရအခါေတာ့ ေျပာစရာတခုကားမဟုတ္ပါကားယင္ ။ လြန္ခေရလက သမိုင္းသုေတသီ ဆရာၾကီး ဦးဦးေရႊဇံတေယာက္ ကြယ္လြန္ အနိစၥေရာက္လားခေစာ္ကို ၀မ္းနည္းၾကီကြဲစြာနင့္ က်ႊန္ေတာ္ရို ့ လက္ပိုက္ခံစားလိုက္ရပါဗ်န္ ။ ဆရာၾကီးဦးဦးေရႊဇံကြယ္လြန္လားေစာ္ အခ်ိန္က အခုအခ်ိန္မွာ ရခိုင္လူမ်ိဳးတိအတြက္ အရီးတၾကီးျဖိဳက္နီေရ သမိုင္းျပသနာနင့္ တိုက္တိုက္ဆိုင္ဆိုင္ျဖိဳက္နီေရ ကာလတခုပိုင္ ၾကံဳနီလာေစာ္ပါေဒ။ ယင္းခ်င့္ကေတာ့ခါ က်ြန္ေတာ္ရို ့ ရခိုင္လူမ်ိဳးမွာ ရခိုင္သမိုင္းဟိေရပိုင္ သမိုင္းလိမ္ ဘဂၤလီကုလားတိမွာေလး သမိုင္းဟိေရဆိုပနာ လိမ္ညာနီေရ သမိုင္းစာတမ္းတိနင့္ ရခိုင္ျပည္ကို သူရို ့ ျပည္လို ့ လုပ္လာေစာ္ထိပင္ ျဖိဳက္လာေရ ျပသနာပါေဒ။ ေဒကိစၥကို သာမန္စိုင္းစားေစာ္ ညဏ္မ်ိဳးနင့္ လုပ္နီလို့ ့ မရေရ ကိစၥျဖိဳက္နီေစာ္ကို နားလည္ဖို ့ လိုပါေရ ။ ေဒကိစၥက အရီးၾကီးပါေရ ။ ေဒျပသနာက သာမန္ေခ် မဟုတ္ပါေဒ။ ေယဇူးနင့္ တဖက္က သမိုင္းလိမ္ကုလားတိက လုပ္ၾကံေရသမိုင္းတိကို တင္ျပလာေစာ္တိ ၊ ကမၻာကို ခ်ျပလာေစာ္တိ ဟိလာေရ ဆိုေစာ္ကို သမိုင္းမွန္နင့္ နီထိုင္ေရ ရခိုင္လူမ်ိဳးတိဖက္က ခ်ျပရဖို ့ တင္ျပရဖို ့ တာ၀န္က ဟိနီပါေရ ေဒ။ အခုဆိုေက ေဒကိစၥက လံုး၀ျငိမ္နီလို ့ မရေရပိုင္ တိမ္းနီလို ့ေလး မရေရ ျပသနာပါကာ ။ ေယေက ေဒပိုင္ေစာ္မ်ိဳးကို ဇါလုပ္ကတ္ရပါဖို ့ေလး ။ က်ြန္ေတာ္အထက္က တင္ျပခေရပိုင္ ရခိုင္လူမ်ိဳးသမိုင္းသုေတသီတိ အမ်ားၾကီး ဟိေရပိုင္ ေနာက္ေလးသမိုင္းဆိုင္ရာနင့္ ရီးနီကတ္ဖို ့ေစာ္ကို လံုး၀ဥသံု ယံုၾကည္ေစာ္ပါရာ ။ ေယေကေလး လိုအပ္နီေစာ္တခုကို ေျပာခ်င္လို ့ပါေဒ။ ေဒကနိ သမိုင္းလိမ္ကုလားကိစၥနင့္ ေျပာနီေစာ္ ဆုိနီေစာ္ထဲမွာ ျပည္ပမွာဆိုေက -၃-ေယာက္-၄ ေယာက္-ေလာက္ရာ ဟိပါေရ ။ ယင္းပိုင္ဟိနီေစာ္ၾကားထဲမွာ တေယာက္နင့္တေယာက္ ဆက္စပ္မွဳမဟိဘဲ ျဖိဳက္နီေရအခါ ဂ်ီတေၾကာင္း ဆတ္တေၾကာင္းပိုင္ျဖိဳက္နီေစာ္ပါဗ်န္ ။ ေယေကေလး သမိုင္းဆရာၾကီးတိ ေျပာေရစကားတိကို သမိုင္းလိမ္ကုလားတိက တခုပိုင္ေလး မလွန္နိုင္ေရအခါ ယင္းပိုင္ရခိုင္သမိုင္းဆရာၾကီးတိ ေက်းဇူးတရားက ေကာင္းေကာင္းပင္ ၾကီးမားေစာ္ကို တြိကတ္ရပါယင့္ ။

မလွန္နိုင္ေကေလး ေဒကိစၥ ေဒေလာက္နင့္ ျပတ္လားခပါဗ်န္လားလို ့ မီးခြန္းထုတ္ရပါဖို ့သိပါကာ။ မျဗီးသိလို ့ ျမင္ပါယင့္။ ေယဇူးနင့္ေလး ေဒေဆာင္းပါးကို ရီးျဖိဳက္ေစာ္ပါရာ။ အခုဆိုေက ရခိုင္လူမ်ိဳးတိမွာ သမိုင္းသုေတသီၾကီးတိ ဟိနီေစာ္ကို ၾကည့္လိုက္ေက မက်န္ပါဗ်န္ေဒ။ အသက္အရြယ္တိ ၾကီးျမင့္နီကတ္ပါဗ်န္ ။ တလိုင္းက ဆရာ-ငျပဴး နီမေကာင္းေစာ္ကို ၾကားလိုက္ရပါေရ ။ နီမေကာင္းဆိုေစာ္စကားက အလြယ္ကာေခ်ဆိုေကေလး အခုဆရာ-ငျပဴး - (သံတြဲ )က- လမ္းတာင္မေလွ်ာက္နိုင္ဘဲ ဒုကၡိတပိုင္ျဖိဳက္နီပနာ အိပ္ရာထဲမွာ လွဲနီရပါေရလို ့ သတင္းတိၾကားလိုက္ရပါေရ ။ အျခားသမိုင္းဆရာၾကီးတိကေလး အသက္ၾကီးသူတိပါရာမနား။ မ်ိဳးဆက္သစ္လူငယ္ေခ်တိကရာ သမိုင္းသုေတသနတိကိုရာ လက္ဆင့္ကမ္း အမြီမယူနိုင္ခေက ကေကာင္းေၾကာက္ဖို ့ ေကာင္းေရ ျပသနာတခုကို ရင္ဆိုင္ရဖို ့ေစာ္ပါေဒ။ ယင္းပိုင္ဆိုေက က်ြန္ေတာ္ရို ့ ရခိုင္သမိုင္းဆိုင္ရာ စာအုပ္စာတမ္းတိ ရွာဖြီသုေတသနလုပ္ေစာ္တိ ေပ်ာက္လားနိဳင္ပါဖို ့လားလို ့ မီးခြန္းကေလး ဟိနီပါသိေရေထာ ။ ေဒခ်င့္ကေတာ့ခါ မ်ိဳးဆက္သစ္သမိုင္းသုေတသီတိက လက္ဆင့္ကမ္းအမြီ ယူလားကတ္ဖို ့ ့ေစာ္ပါရာလို ့ေလး ေျပာေကတာ့ ရနိဳင္ေစာ္ပါရာခ်င့္။ ဇါပင္ျဖိဳက္ျဖိဳက္ အရီးၾကီးနီေစာ္တခုကေတာ့ခါ ရခိုင္သမိုင္းဆိုင္ရာနင့္ ပါတ္သက္လို ့စုလို ့စီးလို ့ တညီတညြတ္ ျဖိဳက္နီေစာ္မ်ိဳးနင့္ဆိုေက လုပ္ရကိုင္ရေစာ္ အဆင္ျပီဖို ့ ျပသနာတခု ဟိနီပါေရေထာ ။ ယင္းခ်င့္ကေတာ့ခါ ရခိုင္သမိုင္းဆိုင္ရာနင့္ ပါတ္သက္ေက တာ၀န္ခံပနာ ေျပာကတ္ဖို ့ ဆိုကတ္ဖို ့ ေကာ္မီတီတခုလိုအပ္နီေစာ္ပါေဒ ။ ဥပမာအားျဖင့္ စာပီလုပ္သားတိ စာပီသမဂၢတိ -ေရွးေဟာင္းယိုင္ေက်းမွဳ႒ါန ဆိုေစာ္မ်ိဳးပိုင္ လုပ္ဖို ့ေစာ္ပါရာ ။ ေယေက ေရွးေဟာင္းယိုင္ေက်းမွဳဦးစီး႒ါ့န ဆိုေစာ္နင့္ ပါတ္သက္လို ့ယင္း႒ါနက အစိုးရက ခန္ ့အပ္ထားေရ ႒ါနျဖိဳက္လို ့ သူရို ့မွာသူရို ့နင့္ သက္ဆိုင္ေရ လုပ္ငန္းကိုင္ငန္းနင့္ရာ ဟိနီကတ္လီဖို ့ေစာ္ပါရာ ။ က်ႊန္ေတာ္ရို ့ ရခိုင္လူမ်ိဳးနင့္ ပါတ္သက္လို ့ စင္းသီးလံုး၀ တာ၀န္ခံပနာ ျဖီရွင္းခ်င္ေရ ဆႏၵေလးမဟိေရပိုင္ ျဖီရွင္းဖို ့အနီအထားကေလး မဟိေစာ္ပါရာ ။ က်ႊန္ေတာ္ရို ့ ရခိုင္လူမ်ိုဳးမွာက်ေက ျဖီရွင္းရဖို ့ ဆႏၵဟိရေရပိုင္ - ျဖီရွင္းရဖို ့ အနီအထားေလး ဟိနီရေစာ္ပါကာ ။ ယင္းပိုင္ျဖီရွင္းရဖို ့ ဆိုေစာ္ကေလး လူမ်ိဳးကိုကိုယ္စားျပဳေရပံုစံမ်ိဳးနင့္ ျဖီရွင္းေစာ္မ်ိဳးဆိုေက တိတိအက်က် ျဖီရွင္းရဖို ့ ေစာ္ပါဗ်န္ ။ အခုအခ်ိန္မွာက ရခိုင္လူမ်ိဳးကို ကိုယ္စားျပဳေရ ေကာ္မီတီအျခီအနီနင့္ က်ိန္းသီလုပ္ရဖို ့ ျပသနာက ေရွ့မွာတန္းစီလို ့ ဟိနီပါယင့္ေဒ ။ ပထမဆံုးအခ်က္မွာ ေဒပိုင္သမိုင္းလိမ္ ဘဂၤလိမ္ကုလားတိက ဇါကိုဦးတည္ပနာ တင္ျပနီေရအခ်က္တိ ။ စာတမ္းတိကို သုေတသနျပဳဗ်န္ လုပ္ရဖို ့ပါေထာ ။ ယင္းပိုင္သုေတသနျပဳဗ်န္ ဇါနီရာက သမိုင္းအမွား ျဖိဳက္နီေစာ္ကို အခ်က္အလက္အမွန္တိနင့္ ကိုက္ညီေအာင္ တိုက္ဆိုင္ၾကည့္ထားရဖို ့ အခ်က္အလက္ျပဳစုရဖို ့ ေစာ္ပါရာ ။ ေဒပိုင္သမိုင္းအမွားတိကို မွတ္ခ်က္လုပ္ပနာ သုေတသနျပဳထားျဗီးေစာ္နင့္ ယင္းခ်င့္က သမိုင္းအမွန္နင့္ အခ်က္အလက္တိကို ခုႏွစ္သကၠရာဇ္တိနင့္ ယွင္းယွင္းလင္းလင္း လုပ္ထားဖို ့ လိုအပ္နီပါေရ ။ ဒုတိယအခ်က္က ေဒပိုင္သမိုင္းအမွားတိနင့္ လုပ္ထားေစာ္ကို ရခိုင္ျပည္တြင္းနင့္ ရန္ကုန္ျမိဳ ့မွာ ရခိုင္သမုိုင္းအမွန္ ျဖီရွင္းခ်က္တိ စာအုပ္စာပီ ထုတ္၀ီေစာ္နင့္ လူထုကြင္းဆင္း ေဟာေျပာပြဲတိ လုပ္ရဖို ့ေစာ္မ်ိုဳးကို လုပ္ရဖို ့ အခ်ိန္ျဖိဳက္ပါေရ ။ လူထုပိုင္ညာပီးေဟာေျပာပြဲကို က်ယ္ျပန္ ့နိုင္သေလာက္ က်ယ္ျပန္ ့ေအာင္ လုပ္လားရဖို ့ေစာ္ျဖိဳက္ပါေရ ေယ ။ တတိယအခ်က္မွာ နိုင္ငံျခားသံတမန္တိနင့္ နိုင္ငံတကာအစိုးရတိ နားလည္ဖတ္လိီနိုင္ေအာင္ အဂၤလိပ္ဘာသာနင့္ ထုတ္၀ီေရ စာအုပ္စာပီ ထုတ္၀ီေစာ္မ်ိဳး ၊ ေဟာေျပာပြဲမ်ိဳးတိကို က်ယ္က်ယ္ျပန္ ့ျပန္ ့ လုပ္လားရဖို ့ ျဖိဳက္ပါေရ ေယ ။ စတုတၳအခ်က္မွာ နိုင္ငံတကာကို ထြက္ပနာ ေဟာေျပာပြဲတိ လုပ္လားဖို ့ ေစာ္နင့္ သက္ဆိုင္ရာနိုင္ငံတကာတိမွာ ထိေရာက္ေတပံုစံမ်ိဳးနင့္ တင္ျပလားဖို ့ေစာ္မ်ိဳး ၊ တြိဆံုပနာ သမိုင္းျဖိဳက္ရပ္မွန္တိကို အခ်က္အလက ္ခိုင္ခိုင္လံုလံုနင့္ တင္ျပလားဖို ့ ေစာ္ပင္ ျဖိဳက္ပါယင့္ ။ ေဒပိုင္ရခိုင္သမိုင္းဆိုင္ရာ ေကာ္မီတီကို ဖြဲ ့စီးေရ ဆိုေစာ္မွာ သမိုင္းသုေတသီတိနင့္ မ်ိဳးဆက္သစ္ သမိုင္းစာရီးဆရာၾကီးတိ အပါအ၀င္ အနုဳပိုင္ညာရွင္ အဆိုေက်ာ္တိ ေတးခင္းရီးဆရာတိနင့္ နိိုင္ငံရီးအဖြဲ ့အစီးတိက စိတ္ါ၀င္စားေရ လူတိကို ပါ၀င္ပနာ ဖြဲ ့ေက အေကာင္းဆံုးပါဗ်န္ကာ။ ရခိုင္သမိုင္းဆိုင္ရာေကာ္မီတီဆိုလို ့ သမိုင္းသုေတသီသတ္သက္ကိုရာ ဖြဲ ့ေစာ္မ်ိဳး မဟုတ္ဘဲ ကို္ယ္နိုင္ရာတာ၀န္ကို ယူကတ္ေတ ဆိုေစာ္မ်ိဳးနင့္ ဖြဲ ့စီးကတ္ရဖို ့ေစာ္ျဖိဳက္ပါယင့္ ။ ေယမွရာ တက္ညီလက္ညီနင့္ ရခိုင္သမိုင္းဆိုင္ရာေကာ္မီတီအဖြဲ ့က ပိုလို ့ပင္ ပပီပျပင္ ဟိလာဖို ့ေစာ္လို ့ ျမင္မိလို ့ပါေဒ ။ ေဒပိုင္ဖြဲ ့စီးမွရာ ရခိုင္လူမ်ိဳးတိမွာ လူမ်ိဳးကို ကုိယ္စားျပဳပနာ ေျပာနိင္ဆိုင္နိုင္သူ ရခို္င္သမိုင္းေကာ္မီတီ တခု ဟိနီေရ မနားဆိုပနာ လူရိုေသ ရွင္ရိုေသ ျဖိဳက္နီကတ္ပါဖို ့ေစာ္ပါေဒ ။ ဇါျဖိဳက္လို ့ဆိုေက အခုမ်က္ေမွာက္ကာလမွာ ရခိုင္သမိုင္းနင့္ ပါတ္သက္လို ့ ေျပာနီကတ္ ရီးနီကတ္ ေဟာေျပာပြဲ လုပ္နီကတ္ေတ လူတိ ဆိုေစာ္ ရခိုင္လူမ်ိဳးကို ခ်စ္လို ့ ရီးနီ ေျပာနီ ေဟာနီေရ ဆိုေစာ္ကို သံသယကင္းကင္းနင့္ အားလံုးယံုၾကည့္ကတ္ေစာ္ပါရာ ။ ေယေကေလး က်စ္က်စ္လစ္လစ္နင့္ရာ ေကာ္မီတီပိုင္အဖြဲ ့မ်ိဳးဆိုေက ဇါေလာက္ေကာင္းပါဖို ့ေလးေယ ။ ေယဇူးနင့္ ရခိုင္သမိုင္းဆိုင္ရာေကာ္မီတီကို ဖြဲ ့စီးဖို ့ အခ်ိန္အခါက ေတာင္းဆိုနီပါဗ်န္ေထာ ။ ဇါျဖိဳက္လို ့ဆိုေက ရခိုင္သမိုင္းေကာ္မီဆိုေစာ္က ရခိုင္လူမ်ိဳးကို ကို္ယ္စားျပဳေစာ္ပါရာ မနား လို ့ ေျပာခ်င္ေစာ္ပါ ေဒ။ ခိုင္ေအာင္ေက်ာ္ ( နယူးေယာက္ )

တန္ေဆာင္မုန္းမွာ ေမာင္ဖုန္းမလာနိုင္ရပါလို ့

စိတ္တိက ေယာက္ယက္ခတ္နီေစာ္အမွန္ ။ အခုအခ်ိန္မွာ ရခိုင္ျပည္ကို သတိ ရေစာ္ကေတာ့ ေျပာျပဖို ့ မလိုထင္ပါယင့္ ။ ေနာင္တဆိုေစာ္ရာ မဟိေက ယင္းစကားကို က်ြန္ေတာ္ ေျပာျဖိဳက္ဖို ့ မထင္။ အခုေတာ့ က်ြန္ေတာ္ ေကာင္းေကာင္းၾကီး ေနာင္တ ရမိနီပါဗ်န္ကာ။ ၀ီးလားခဗ်န္ျဖိဳက္ေတ ရခိုင္ျပည္ကို ေဒတသက္ က်ြန္ေတာ့္မွာ ျပန္လားနိုင္ဖို ့ အခြင့္အရီး မဟိ။ ေယအခါ အလွပလွ ရင္မွာ နင့္ေအာင္ ခံစားရျဖိဳက္ပါေရ ေဒ။ အတူတူ နီခကတ္ေတ လူတိနင့္ စကားေျပာခ်င္ေရ ဆႏၵ စိတ္ထဲမွာ မေပ်ာက္ ။ တခုခုဆိုေက ကိုယ့္ရခိုင္ျပည္မွာ ဇါပိုင္ေလ ဆိုပနာ စိုင္းစားရေစာ္က ခ်က္ခ်င္း ။ အခုေလး တူေတာ္ေမာင္တေယာက္က ကန္ေတာ့ပါေရ လတ္ ။ ဆိုပနာ ေဒနိကား လျပည့္နိပါေလ -တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္နိပါေယ လို ့ ေျပာခါမွ က်ြန္ေတာ္က သာဓုလို ့ စာရီးပနာ ေျပာလိုက္ပါေရ ။
        ေအာ္ - တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္နိေတာင္ ေရာက္လားခပါဗ်န္ကိုး ။ ထိုတလုိင္းက မွတ္မွတ္ရရ ၀ါက်ြတ္ေစာ္နင့္ ေဆာင္းပါးတပုဒ္ ရီးျဖိဳက္ပါသိေရ ေဒ။ အမွန္က ၀ါက်ြတ္လို ့ေလး မဟုတ္ပါေယ ။ သၾကၤန္ဆိုေကေလး သၾကၤန္ အေၾကာင္း က်ြန္ေတာ့္မွာ ရီးစရာတိက မကန္ ။ အမွတ္ရစရာ လူတိ ၊ ေပ်ာ္စရာေခ်တိ ၊ လြမ္းစရာေခ်တိ အမ်ားၾကီးပါရာ။ အခုေလး ၾကံဳလာေရအခါ အသိပီးလိုက္ေစာ္နင့္ ရင္မွာ လာပနာ ခ်က္ခ်င္း ခံစားပနာ ေဒဆာင္းပါးကို ရီးျဖိဳက္ပါေရ ေဒ။ ေယဇူးနင့္ ေခါင္းစိုင္ေခ်ကိုေလး သတိတရ အမွတ္ တရ ပီးလိုက္ေစာ္ပါေဒ။ တန္ေဆာင္မုနု္းမွာ ေမာင္ဖုန္းမလာနိုင္လို ့ - ဆိုေရ နာမည္ေခ်ကိုပါ ။  

တန္ေဆာင္မုန္းဆိုေက ဇါက သိလာကတ္ေတ အတတ္ပိုင္ညာတိေလး မသိပါကားေယ ။ ခိုးစားကတ္ဖို ့ - ထမင္းခ်က္စားကတ္ဖို ့ ဆိုေစာ္ တိ လူပ်ိဳေခ်တိ ေလာကမွာ ရက္ျပတ္ျဖိဳက္လာေစာ္ပါေထာ ။  ေဒပိုင္ခိုးစားကတ္ဖို ့  ့ေစာ္တိမွာေလး တခ်ိဳ ့က အေပ်ာ္ပါေဒ။ ဘူးသီးကိုရာ ခိုးစားဖို ့ဆိုေက က်ြန္ေတာ္ရို ့ထက္ အသက္ၾကီးေရ လူၾကီးတိက ဘူးသီးကို တပိုင္းေလာက္ လွီးပနာ ခိုးယူလာကတ္ေစာ္တိပါေဒ။ ရယ္စရာေခ် ေပ်ာ္စရာေခ်ပါေယ ။ မွတ္ရေစာ္ေခ် တခုကို သတိရပါသိေရ ။ က်ြန္ေတာ္က မိဖတိ မြီးစားဖို ့ ပီးထားေရ ၾကက္တိကို ခိုးဖို ့လားေစာ္မွာ ၾကက္ျခံထဲက ကိုယ္လိုခ်င္ေရ ၾကက္ႏွစ္ေကာင္ကို ခိုးယူချဗီးေက မြီးစပ္ခိုင္းထားေရ လူကို လမ္းမထက္က ေအာင္ေျပာခသိေစာ္ကို အခုထိ အမွတ္ရနီပါသိေရေထာ။ ယင္းပိုင္ ကိုယ့္ၾကက္ကို ကုိယ္ခိုးေက အိမ္ရွင္က သိလားေကေတာင္ ျပသနာ မဟိပါကားေယ ။ ယင္းပိုင္ ေမာင္မင္းၾကီးသား သတၱိရွင္ က်ြန္ေတာ္ရို ့အ ဖြဲ ့ပါေယ ။
    တခါက သံတြဲျမိဳ ့မွာ က်ြန္ေတာ္ တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္နင့္ တိုက္တိုက္ဆိုင္ဆိုင္ ၾကံနီပါေရေထာ ။ သံတြဲျမိဳ ့ထဲမွာ လျပည့္နိခါ က်ြန္ေတာ္ရို ့ပိုင္ လူတိကရာ လမ္းမွာ လားနီကတ္ေစာ္ပါရာ ။ ျမိဳ ့သားတိကေတာ့ အိပ္ရာ၀င္လုိ ့ ေကာင္းတုန္းပါမနား ။ တန္ေဆာင္မုန္းနင့္ သီေလာက္ေအာင္ အလြမ္းဓါတ္ခံ ဟိနီေရ က်ြန္ေတာ္ရို ့မွာ လျပည့္နိကို ထမင္းခ်က္စားယင္း ကုန္ဆံုးစီဖို ့ နီကတ္ေစာ္ပါေယ။ ယင္းခ်င့္မွာ ျမိဳ ့ထဲမွာ လားနီေရ မန္ဒါလီဘဲတိ ကို တြိပါေရေထာ ။ လျပည့္နိဆိုေက ထိန္ထိန္လင္းလို ့ တျမိဳ ့လံုး လသာနီေရအခ်ိန္ မဒုန္းေကာ့ပနာ လားနီကတ္ေတ ဘဲျဖဴျဖဴတိ ဆိုေစာ္ က်ြန္ေတာ္ရို ့ အနားက ။ မန္ဒါလီဘဲၾကီးတိကို ဆိုေက က်ြန္ေတာ္ရို ့က ေရွာင္လို ့ လားလိုက္ရပါသိေရ ။ ယင္းခ်င့္မွာ လမ္းေဘးေျမာင္းနားတိ အိမ္ျခံ၀နားတိမွာ ပဒါကာသီးတိ အျပြတ္လိုက္တိ ကို ျမင္ရနီပါေရေထာ ။ မန္ဒါလီဘဲနင့္ ပဒါကာသီးဆိုေကေတာ့ အလိုက္ဖက္ဆံုးပါကားေယ ။ ယင္းခ်င့္မွာ သံတြဲ မွာ အနီၾကာေရ  တေယာက္က ေျပာပါေရ ။ မန္ဒါလီဘဲပါ ပဒါကာသီးပါ မခိုးလိုက္ပါေက့။ မဖမ္းလိုက္ပါေက့လတ္ ။ က်ြန္ေတာ္ရို ့ ယိုင္ေက်းမွဳနင့္ ေဒျမိဳ ့ ယိုင္ေက်းမွဳ မတူပါလတ္ ။ ဟုတ္လီပါဖို ့ရာ ။ ယင္းပိုင္ရာ လမ္းမွာလားလို ့ ဖမ္းစားပနာ ခိုးစားလီဖို ့ ဆိုေက မန္ဒါလီဘဲတိကို ျခံထဲ ေလွာင္ထားဖို ့ ေစာ္ပါရာ မနား ။ ,ယိုင္ေက်းမွဴ မတူဆိုေစာ္က တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္ညဥ္မွာ ခိုးစားကက္ေစာ္ မတူေစာ္ကို တင္စားလို ့ ေျပာေစာ္ပါရာ ။
         သတိရမိပါသိေရ ။ ဇါသူ ့အိမ္ကမွန္း မသိေရ ဆိုင္းဘုတ္တိက အပင္တိမွာ ခ်ိတ္လို ့ ဟိနီေစာ္တိ ။ မဆီမဆိုင္ ကပ္ထားေစာ္တိကို ျမင္တိြရေစာ္တိေလး အမ်ားၾကီးပါေယ ။  စက္သီးဆိုင္က ဆိုင္းဘုတ္က အရက္ဆိုင္ကိုေရာက္ - သကၤန္းနင့္ ပရိကၡရာဆိုင္းဘုတ္က လၻက္ေျခာက္ဆုိင္ အိမ္မွာေရာက္နင့္ ေကာင္းေကာင္း ရယ္ရပါေရေထာ ။ လမ္းခြဆုံတိုင္းမွ မီးေရာင္လက္လက္နင့္ ျမင္လိုက္ေက ယင္းတိုင္သားတိ ထမင္းခ်က္စားလို ့ ဟိနီေစာ္ကို သိနိုင္ပါေရ ။ က်ြန္ေတာ္ရို ့ထက္ အသက္ၾကီးေရ လူၾကီးတိကေတာ့ခါ မယ္ဒလင္တိနင့္ ေတးခင္းဆိုလို ့ ျမိဳ ့ကို ပါတ္လို ့ လာေစာ္တိကုိေလး ျမင္ရပါေရ ။ က်ြန္ေတာ္ရို ့ရြာမွာ တန္ေဆာင္မုန္းဆိုေက နံရံကပ္စာေစာင္လုပ္ပါေရ ။ သင္ပုန္းၾကီးမွာ ၀တၳဳတိ ကဗ်ာတိ ေဆာင္းပါးတိကို ပန္းခ်ီနင့္ သရုပ္ေဖၚဆြဲပနာ အလွပလွ ကပ္ထားေစာ္ပါခ်င့္ ။ ယင္းပိုင္ နံရံကပ္စာေစာင္မွာေတာ့ခါ က်ြန္ေတာ္နင့္ ဦးဘသိန္း ( စစ္ေတြ သိန္းေနာင္ ) က အယ္ဒီတာပါမနား ။ သူက လမ္းသစ္မွာ နီေကေလး သူ၇ို ့ရြာက ငယ္ေရခါ နံံကပ္စာေစာင္ လုပ္လို ့မရပါေယ ။ က်ြန္ေတာ္ရို ့ ရြာ က်ြန္ေတာ့္အိမ္ေရွ့မွာ လုပ္ေစာ္ပါေယ ။ ကုိယ္လုပ္ေတ နံရံကပ္စာေစင္္မွာ ကိုယ္က အယ္ဒီပါကားေယ ။ ဇါသူတေယာက္ကေလး ေဒကိစၥကို မလုပ္ေတအတြက္နင့္ က်ြန္ေတာ္ရို ့နွစ္ေယာက္က ျပိဳင္ဖက္ မဟိ ႏွစ္စိုင္အယ္ဒီတာပါရာ ။
        ေဒပိုင္တန္ေဆာင္မုန္းပြဲေတာ္က်င္းပေက ရပ္ကြက္မွာ မီးထြန္းပြဲ ဟိပါေရ ။ ရြာလံုးက်ြတ္မီးထြန္းပြဲပါရာ ။ တရပ္ကြက္နင့္ တရပ္ကြက္ မီးထြန္းပြဲရာ ဆက္လို ့ ဟိနီေက အာကာထက္ကရာ ၾကည့္လီဖို ့ဆိုေက ေကာင္းေကာင္း လွဖို ့ ဓါတ္ပံုတိပါခ်င့္ ။ ယင္းပိုင္မီးထြန္းပြဲမွာ နံရံကပ္စာေစာင္ပါ လုပ္ထားေရအခါ က်ြန္ေတာ္ရို ့ ရြာက ပိုလို ့စီပါေရနားရာေယ ။ နံရံကပ္စာေစာင္ဆိုေစာ္ကေလး ေဆာင္းပါးဆိုေကေလး အလွပလွ ေကာင္းေရ ေဆာင္းပါးတိကိုမွ ကပ္ပနာ ထားေစာ္ပါေယ ။ ကဗ်ာဆိုေကေလး ကာရန္နင့္ ရီးထားေရ ကဗ်ာကိုမွ ကပ္ထားေစာ္ပိုင္ စာညြန္ ့တိဆိုေကေလး အလွပလွ ေကာင္းေရ စာညြန္ ့တိကို ေဖၚျပထားပီးေစာ္ပါရာ ။ စာပီ ရသ တိနင့္ ရတုရကန္ တိကို ရီးထားကတ္ေတ အနုပညာရွင္တိကေလး အလွပလွ ရီးနိုင္ကတ္ေတ စာပီးသမားျဖိဳက္ကတ္ေစာ္ပါေဒ။  မီးထြန္းပြဲမွာ တညဥ့္လံုး ထမင္းခ်က္စားေရပြဲျဖိဳက္နီေရပိုင္ မိုးထခါ ဆြမ္းေတာ္ၾကီးေလာင္းပြဲကေလး ၀ကၤဘာကြင္းမွာ ဟိနီေရအတြက္ ေကာင္းေကာင္းပင္ လျပည့္နိဆိုေက ေကာင္းေကာင္းစီပါေရေထာ ။
     ၀ကၤဘာကြင္းဆိုေစာ္က အတုလမာရဇိန္ ျပည္လံုးခ်မ္းသာ ဘုရားၾကီးေရွ့မွာ ဟိေရ ကြင္းကို ေခၚပါေရ ။ ယင္းကြင္းမွာ ဘာသာရီးအခန္းအနားလုပ္ေစာ္ပါရာ ။ ၀ါက်ြတ္ပြဲ ရို ့ တန္ေဆာင္မုန္းပြဲရို ့ဆိုေက ၀ကၤဘာကြင္းမွာရာ စီစီကားကား လုပ္ေစာ္ပါေဒ ။ အခုေလး ၀ကၤဘာကြင္းက ဆိုင္းသံဗံုသံတိၾကားေရအတြက္ က်ြန္ေတာ္ရို ့ ရြာ မီးထြန္းပြဲၾကားက လားကတ္ေတ လူတိမွာ နံရံကပ္စာေစာင္က စာတိကိုေလးသြင့္ ဖတ္ယင္း လားကတ္ေတအခါ က်ြန္ေတာ္ရို ့ ရင္မွာ ဇါပိုင္ေပ်ာ္ေလး မသိပါေယ ။ ဇါျဖိဳက္လို ့ဆိုေက ကိုယ္ရို ့ရီးေရ စာတိကို လူတိက လာပနာ ဖတ္ကတ္ေစာ္မွာ ျမင္ေရအခါ ကိုယ္ရို ့အပင္ပမ္းခံေစာ္ ပင္ပမ္းခံရက်ိဳး နပ္ေတဆိုပနာ ပီတိ ျဖိဳက္ေစာ္ပါကားေယ ။  က်ြန္ေတာ္က စာရူးပီရူးပါေယ ။ က်ြန္ေတာ္ရို ့ ရပ္ကြက္မွာ စာဖတ္အသင္း မဟိေကေလး လမ္းသစ္ရပ္ကြက္ ၊ ေဘာက္သီးစု ရြာ၊ ရူပရြာ ။ မိဇံ ၊ အိုးတန္း ။ ေမာလိပ္ ။ ဦးဥတၱမပန္းျခံ ။ ယိုင္ေက်းမွဳျပတိုက္မွာ က်ြန္ေတာ္ မဖတ္ဖူး မနီဖူးဆိုေစာ္ မဟိပါကားေယ။ ယင္းစာဖတ္အသင္းတိ ဆိုေစာ္ က်ြန္ေတာ္ စာဖတ္ေရနီရာပါေဒ။ ေယဇူးနင့္ က်ြန္ေတာ္က ယင္းအခ်ိန္ကပင္ နံရံကပ္စာေစာင္လုပ္ေတအခါ စာဖတ္အားဟိေစာ္နင့္ပင္ အယ္ဒီတာလုပ္နိုင္ခေစာ္ပါရာ။
      ၀ကၤဘာကြင္းမွာ က်ြန္ေတာ္ရို ့ အငယ္လူပ်ိုဳေပါက္ေခ်ကာလက ေလာင္ေပၚဆိုင္တိ ဟိပါေရ ။ ေရႊ၀ါဖူး ဆိုင္ရို ့ဆိုေက မ႑ပ္အတြင္း သို ့မဟုတ္ ဆိုင္အတြင္းမွာ ပစၥည္းတိ ခင္းက်င္းျပထားေစာ္ နည္းေစာ္ မဟုတ္ပါကားေယ ။ ယင္းပိုင္ဆိိိုင္မွာ တင္ထားေရ ပစၥည္းတိကို ေလာင္ေပၚေဖါက္ပနာ လုပ္ပါေရေထာ ။ ေပါက္ေတလူနာမည္ကို ေအာ္လို ့ ေၾကာ္ျငာလိုက္ဗ်န္ ဆိုေက-မိုက္သံက ထြက္လာေစာ္နင့္ အသံတိ ရေရာင္း သတ္လားေစာ္ပါဗ်န္ ။ ယင္းပို္င္ပါေယ ။ တျခား ဆိုင္တိက အသံတိ စူးပစ္ေတဆိုင္တိ လူေခၚပနာ စူးပစ္ဖို ့ ေခၚေရအသံထိ ညံနီပါေရေထာ ။ စူးပစ္ေတဆိုင္ကို က်ြန္ေတာ္ ေကာင္းေကာင္းအမွတ္ရပေါရ ေယ ။ ဇါျဖိဳက္လို ့ဆိုေက စူးပစ္ေတဆိုင္တိက ဇါတ္စင္နားမွာစီ ဟိနီတတ္ေစာ္ရာပါမနား ။ တျခားလူတိ လားေရ နီရာမွာေလး မဟုတ္ ။ ၀ကၤဘာကြင္း ေျမာက္ဖက္ နီပူခံရြာဖက္ လားေရ နီရာေလာက္မွာစီ စူးပစ္ေတဆိုင္တိက ဟိနီတတ္ပါေရ ။ ယင္းနားမွာရာ ဇတ္စင္ေဆာက္ထားေရ အတြက္နင့္ ဇတ္ၾကိဳက္ေရ က်ြန္ေတာ့္မွာ စူးဆိုင္က ဇါနားမွာ ဟိနီေရဆိုေစာ္ကို အမွတ္ရနီတတ္ေစာ္ပါရာ ။
       က်ြန္ေတာ္ရို ့ အငယ္ေခ်ဘ၀မွာ ရန္ခဲပူစာ မဟိကတ္ပါေဒ။ ပြဲကိုတညဥ့္လံုးလားနီကတ္ေကေလး လုသံ ရန္ျဖိဳက္သံတိ မၾကားရပါေထာ ။ အရက္ေသာက္လို ့ မူးလို ့ ရမ္းလို ့ေအာ္နီကတ္ေတ အသံေလး မဟိပါကားေယ ။ တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္နိ ဆိုေစာ္က ထမင္းခ်က္စားဖို ့ ခိုးစားဖို ့ နိျဖိဳက္ေတပိုင္ မီးထြန္းပြဲ လုပ္ဖို ့ရာ နိျဖိဳက္ေတလို ့ အေခ်သိ အသိမ်ိဳးနင့္ က်ြန္ေတာ္ရို ့ ျဖတ္သန္းလာကတ္ေစာ္ပါရာေဒ။ က်ြန္ေတာ္ အသက္အရြယ္ရလာလို ့ အိ္မ္ေထာင္က်လာေရအခါကား ကိုယ့္ရြာကိုယ့္ရပ္မွာ မနီျဖိဳက္ဘဲ ျမိဳ ့နယ္တကာလွည့္ပနာ အစိုးရတာ၀န္နင့္ လားနီတတ္ပါေရ ။ ေယေခါ တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္နင့္ တိုက္တိုက္ဆိုင္ဆိုင္ ကိုယ့္ျမိဳ ့နင့္ရာ ဆံုျဖိဳက္ေတဆိုေက အိမ္ကိုလားနီတတ္ပါေရ ။ ေယခါ ရြာမွာလုပ္နီကတ္ေတ မီးထြန္းပြဲ ရို ့ကို အားပီးရပါေရ ။ ထမင္းေလး ၀င္လို ့ခ်က္စားျဖိဳက္ပါေရ ။ ေျပာစရာ ဟိပါေရေထာ ။ က်ြန္ေတာ္က အသက္ၾကီးလာလို ့ ခိုးစားဖို ့ ခိုးလို ့ေပ်ာ္ကတ္ဖို ့ေစာ္ကို မလုပ္ေကေလး က်ြန္ေတာ္ရို ့ ရခိုင္သားေခ်တိ အေပ်ာ္ကိုေတာ့ သတိထားမိလာပါေရ ။ ေခတ္ရီစီးေၾကာင္း အတိုင္း လို္ကပနာ ျဖိဳက္လာေစာ္ပါကိုး ။ ဖခင္က ရဲအရာရွိဘ၀က အျငိမ္းစားယူချဗီးေနာက္ နိဳ ့စားႏြးမြီးျမဴေစာ္နင့္ အုန္းပင္တိ စိုက္ပနာ  အသက္မြီး၀မ္းေက်ာင္းလုပ္ေစာ္ပါေဒ ။ က်ြန္ေတာ္ရို ့ျခံမွာ အုန္းပင္ -၅၀-ေလာက္ ဟိပါေရ ။ အားလံုး အသီးနင့္ပါရာ ။ ေယဇူးနင့္ မိခင္က ေခၚလို ့ အိမ္မွာ ေစာင့္လို ့ အိပ္ျဖိဳက္ပါေရ ။  က်ြန္ေတာ္က ၀ရံတာက အိပ္နီေရအခါ ေခါင္းရင္းမွာ ကပ္နီေရ အုန္းပင္ကို ဖက္ပနာ တက္နီေရ ကေလေခ် တေယာက္ကို ျမင္ပါေရ ။ သူက က်ြန္ေတာ့္ကို မျမင္လို ့ထင္ပါယင့္ ။ အုန္းပင္အလက္မွာ အလွပလွ ထိုင္ပနာ အိမ္ရွင္တိ တိ မသိေၾကာင္း ျခံျပင္က သူငယ္ခ်င္းတိကို ေျပာသံၾကားပါေရ ။ က်ြန္ေတာ္က ၀ရံတာကနီပနာ အသာေခ် ထလိုက္ပါေရ ။ ေယျဗီးေက ေျပာလိုက္ပါေရ ။ သတိနင့္ရာ ဆင္းဖိေ၀။ အုန္းပင္က လူးက်ေက မလြယ္ေယ။ လိုသေလာက္ ယူလာနန္းလို ့ ေျပာေရအခါ အယင္ ဆင္းဖို ့ ့လုပ္ပါေရ ။ က်ြန္ေတာ္က အယင္ မဆင္းေက့ေ၀- တေျဖးေျဖးနင့္ ဆင္းလာလတ္လို ့ ေျပာမွ ယင္းကေလေခ်က ဆင္းလာပါေရ ။ ျမီျပင္ေအာက္ကို ေရာက္ေတအခါ က်ြန္ေတာ္က ယင္းကေလေခ်ကို ေျပာလိုက္ပါေရ ။ ငါေလး မင္းပိုင္ ေပ်ာ္စရာ ခိုးခပါေရ ေ၀လို ့။ ေယမွ ယင္းကေလေခ်က ရယ္ပနာ အုန္းသီးတိကို ယူပနာ လားခပါေရ ။ က်ြန္ေတာ့္မိခင္ကေတာ့ခါ ရယ္လို ့ၾကည့္နီပါေရ ေထာ ။  ေနာက္ခါေတာ့ အုန္းပင္တိက ျမင့္လားလို ့လား ။ ခိုးဖို ့မတက္ခ်င္ေရ ယိုင္ေက်းမွဳတိလား မေျပာတတ္ပါေယ ။ အုန္းပင္ရွိေရ အိမ္တိုင္းကို လားပနာ အေဘာင္ရွင္ အုန္းသီး တလ့ူးပီးပါနန္း ဆိုပနာ ေတာင္းတတ္ကတ္ပါေရ ။ အုန္းသီးတလံုးဆိုေကေလး ပါေရ လူအ၀ီစီ ပီးရေစာ္ပါေရေယ ။  ေနာက္ခါ ေယာက်ၤ္ားေခ်တိကား မဟုတ္ပါကား။ ကေလ့ေမေ်ခ်တိကေလး လာေတာင္းေရအခါ အုန္းသီးကို ပီးနိုင္ဖို ့ အတြက္ က်ြန္ေတာ့္မိခင္မွာ တန္ေဆာင္မုန္းမတိုင္ခင္ကပင္ ဆြတ္ထားရဖူးပါရေယ ။ တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္အလွပြဲဆိုေစာ္က ယင္းခ်င့္ ရာ မနားလို ့ ခံစားမိပါေရေထာ ။
      အသက္ၾကီးလာခါမွာေတာ့ တန္ေဆာင္မုန္းအလွကို နားလည္လာပါဗ်န္ကာ။ တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္နိညဥ့္ခါ အဇါတသတ္မင္းက ျမတ္စြာဘုရားရွင္က ေဟာၾကားေရ သာမညဖလတရားေတာ္ကို နာယူရပါေရလတ္ ။ ေယအခါ ယင္း ရဟန္းျပဳျခင္း၏ အက်ိဳးျပ သာညဖလသုတၱန္တရားကို နာယူရေရအတြက္ အာဇတသတ္ရွင္ဘုရင္မွာ အိပ္မေပ်ာ္ေရာဂါတိ ေပ်ာက္ကင္းပနာ နင့္ တရားေတာ္ကို နာယူရျခင္းေၾကာင့္ ရတနာသံုးပါးကို ဆည္းကပ္ရေရ အက်ိုဳးတိ ျဖိဳက္ေပၚလာေရလို ့ သိလာရပါေရ ေဒ ။ ေဂါတမျမတ္စြာဘုရားက သာ၀တၳိျပည္ အနာတပိဏ္သူေ႒းက ေဆာက္လုပ္ထားေရ ေဇတ၀န္ေက်ာင္းေတာ္မွာ သီတင္းသးံုနီေတာ္မူစိုင္ ေကာသလမင္းၾကီး၏ ညီေတာ္ ဘဒၵ၀ဂၢီညီေနာင္ သံုးက်ိတ္က ျမတ္စြာဘုရားကို ဖူးဖို ့ လာကတ္ပါေရ ေယ။ ေယခါ ပါေ၀ယ်တတိုင္းက သာေကျမိဳ ့ လာကတ္ေစာ္မွာ ၀ါက်ြတ္နီို လို ့  ယင္းျမိဳ ့မွာ ၀ါထပ္ကတ္ရပါေရ ။ ၀ါက်ြတ္ျဗီးလို ့ ျမတ္စြာဘုရားပါးကို ဖူးဖို ့လာကတ္ေတအခါ မိုးရီစက္လက္နင့္ သကၤန္းသံုးထည္ရာ ဟိနီကတ္ပါဗ်န္လတ္။ ေယဇူးနင့္ ရဟန္းတိဒုကၡဆင္းရဲနင့္ အပင္ပမ္းခံနီရေစာ္ကို အေၾကာင္းျပဳပနာ ကထိန္သကၤန္းအလွဴအဒန္းကို ခြင္ျပဳေတာ္မူေရလို ့ဆိုပါေရ ။  ယင္းအတြက္နင့္ တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္နိမွာဆိုေက ကထိန္သကၤန္းအလွဳပြဲ ဟိပါယင့္.။  ယင္းပိုင္နိပတ္ေတာ္လာဟိခေရအတိုင္း တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္နိညဥ့္( ၁၄ ) ရက္ အာရုဏ္မတက္မွီ မသိုးသကၤန္းကုိ အျဗီးရက္ကတ္ရေရ-အတြက္ မသိုးသကၤန္းပြဲလုိ ု့ေလး ေခၚကတ္ပါေရ ေဒ။  ေဒပိိိိိိိိုင္တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္နိ ကထိတန္ပြဲအလွဴ လုပ္ရလို ့ ျမတ္စြာဘုရားက ေဟာၾကားေစာ္မွာ အခ်ဳပ္အခ်ယ္ မဟိဘဲ လြပ္လြပ္လပ္ လပ္ လားနိုင္ေစာ္ ၊ နိဗၼန္ေရာက္ေၾကာင္း တရားဘ၀နာကို လြပ္လြပ္လပ္ က်င့္ၾကံနိုင္ေစာ္ ၊ စည္းစိမ္းခ်မ္းသာတိုးပြါးပနာ လြပ္လြပ္လပ္လပ္ လုဴဒနး္နိုင္ေစာ္။ အစားအေသာက္ စားေစာ္တိမွာေလး ေဒပိုင္အလွဴအဒန္းတိေၾကာင့္ ဆိပ္အေတာက္က မျဖိဳက္ရေစာ္။ စည္းစိမ္းခ်မ္းသာလို ့ ရန္သူမ်ိဳးငါးပါး ကင္း၀ီးစီေစာ္တိကို တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္ညဥ္ ့ကထိန္အလွဴပြဲေတာ္နင့္  သိကတ္ရလာပေရေထာ။  ေယဇူးနင့္ ဇါပိုင္ျဖိဳက္ျဖိဳက္ တန္ေဆာင္မုန္းမွာ ေမာင္ဖုန္းမလာနိုင္လို ့ကေတာ့ အခုပိုင္ လျပည့္နိကို သတိရနီဖို ့ေစာ္ကောတ့ အမွန္ပါကားေယ။

      ခိုင္ေအာင္ေက်ာ္ ( နယူးေယာက္ ) 

က်ြန္ေတာ္ရို ့ ခို္က္မွာ ရိုးမေတာင္ညို ငိုနီရဗ်န္လားေယ

စကားပံုတိထဲမွာ အားကိုးရာမဟိေက ရီျမဳပ္နီေကေတာင္ ေကာက္ရိုးမ်ွင္ေခ်ကို ဆြဲထားမိပါေရလတ္ ၊ အခုေတာ့ ရခိုင္သားရို ့ ရီျမဳပ္ေစာ္ပါမက ေတာင္ထက္က လူးဆင္းလားေစာ္ပါကားေယ။ ကိုယ့္အိမ္ကိုယ့္ယာမွာ နီပါလတ္ေစာ္ ဇါေလာက္ၾကာဗ်န္ မသိပါေဒ။ ရခို္င္သားျဖိဳက္လို ့ ဂုဏ္ယူရပါယင့္ဆိုပနာ ေျပာနီခေစာ္တိ ဂုဏ္ယူနီခေစာ္တိကို စိုင္းစားေက ကိုယ့္ေစာ္ကို ကိုယ္ေတာင္ ရွက္မိနီပါေရေဒ။ အခုေတာ့ရခိုင္ျပည္ကို ရခိုင္သားက မပိုငဆိုင္္နိဳင္ေအာင္ လုပ္လာေရ လူမ်ိဳးတိေၾကာင့္ ေကာင္းေကာင္းဘင္ ျပသနာျဖစ္လာပါဗ်န္ကာ ။ ေယေကေတာင္မွ ေအာက္သားတိက ၀င္ပါလတ္ကတ္လို ့ တေဖ့ေခ် အားဟိနီပါသိေရ ေဒ။ ယင္းပိုင္ရာ မဟုတ္ဘဲ ရခို္င္သားေခ် တစုေလာက္နင့္ လုပ္နီကိုင္နီ ကတ္လို ့ ေတာ့ခါ အလွပလွ ရခို္င္ျပည္ၾကီး ရႊီထီးေဆာင္းခေစာ္ နိဳင္ငံ မဟုတ္ဘဲ ကုလားတိက ရႊီထီး ေဆာင္းခေစာ္နိဳင္ငံလို ့ တတားေခ် အေျပာခံရဖို ့ေစာ္ အၽြွန္ျဖိဳက္လားပါဖို ့ေယ ။ ေယေကေတာင္မွ ဇါျဖိဳက္လို ့ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားတိုးတက္ရီးပါီက ယင္းပိုင္ေျပာနီေစာ္ကို ဂရုမစိုက္ဘဲ လုပ္နီကတ္ေတေလးလို ့ မီးခ်င္ပါေရ ေဒ။ ေဒအခ်ိန္မွာ ဘဂၤလီတိက ရခို္င္သမိုင္းတိကို ဖ်က္ဆီးပနာ သမိုင္းတိကို ေကာက္ကရ မင္းက် ေျပာနီကတ္ပါေရ ေဒ ။
သရေဘာင္းလိုက္လို ့ ေျပာနီေစာ္မွာ အမွန္ကို မေျပာခေက ယင္းသူရို ့ ့ေျပာေစာ္ကို လူတိက အမွန္လို ့ ေျပာလီပါဖို ့ေစာ္ပါရာ ။ ေယေက ယင္းခ်င့္ကို ျဖီရွင္းဖို ့ တတ္ရဖို ့ ပါမနား။ ယင္းပိုင္ရခို္င္ျပည္ကို လုနီေရ ဘဂၤလီတိနင့္ ျဖီရွင္းဖို ့ ေစာ္ကို ျမန္မာနိဳင္ငံမွာ လူမ်ိဳးစု - ၁၃၅ -မ်ိဳးရာ ဟိေရလို ့ေလး ၾကီညာထားပါေရလို ့ အစိုးရကေတာင္ ေျပာဆိုေၾကာ္ျငာထားပါေရ ေယ ။ ယင္းအတြက္တာနင့္ တခုေခ်ေလး ျဖီရွင္းစရာ မလိုလို ့ ေျပာလို ့ ေတာ့ မရပါေယ ။ ဇါျဖိဳက္လို ့ေလး ဆိုေက အခုက ကမၻာတခုလံုးကို ဂယက္ရို္က္ပနာ လုပ္လာေစာ္ပါရာ ။ မရွင္းဘဲ နီေက ပိုလို ့ ရွုတ္လာဖို ့ ျဖိဳက္လို ့ ရွင္းကတ္ရပါဖို ့ဗ်န္ကာ ။ ေယေက ယင္းခ်င့္ကို ဇါပိုင္ ရွင္းကတ္ရပါဖို ့ေလး ။ အခုဆိုေက ရခိုင္ျပည္မွာ အစိုးရအဖြဲ ့၀င္ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားတိုးတက္ရီးပါတီ ဟိေရ မဟုတ္ပါလားခ်င့္ ။ ေဒပါတီက ရခိုင္သားတိက မဲပီးထာေးရအတြက္ ရခို္င္သားစိတ္ဆႏၵတိကို အေကာင္အထည္ ေဖၚပီးဖို ့လို ့ မဲစီးရံုးခါ ေျပာခေစာ္ ပါရာ ။ ေယေက အခုဆိုေက ရခို္င္တိုင္းရင္းသား တိုးတက္ရီးပါတီက ရခိုင္လူမ်ိဳး စိတ္ဆႏၵတိကို ဇါပိုင္ အေကာင္အထည္ ေဖၚပီးရပါဖို ့ေလး။ ရခို္င္လူမ်ိဳးတိ သေဘာ ၊ ရခို္င္လူမ်ိဳးတိ အသံကို ရတပ ပါတီက နားေထာင္ဖို ့ လိုပါေရ ေဒ ။ အခုဆိုေက ရခို္င္လူမ်ိဳးတိမွာ ရခိုင္သမိုင္းဆိုင္ရာ သုေတသီေကာ္မီတီ အဖြဲ ့ ဟိဖို ့ လိုအပ္နီပါေရ ။ အခုထက္ထိ ရတပ ပါတီမွာ ယင္းပိုင္ သမိုင္းဆိုင္ရာ ေကာ္မီတိ တခုကို မဖြဲ ့စီးရသိလို ့ ထင္ပါေရ ။ ရခို္င္သမိုင္းဆိုင္ရာ ေကာ္မီတီဆိုေစာ္ အစိုးရက ဖြဲ ့စီးထားေရ ေရွးေဟာင္းယို္င္ေက်းမွဳနင့္ သုေတသန ဦးစီး႒ါန ပိုင္ ျဖိဳက္ပါေရ ေယ။ ေယေကေလး လူမ်ိဳးကို ကိုယ္စားျပဳေရအတြက္ ပိုလို ့ဘင္ အဆင့္ျမင့္ေစာ္ပါကားေယ ။ ရခိုင္သမိုင္းဆိုင္ရာေကာ္မီတီ ဆိုေစာ္ ရခို္င္နိဳင္ငံ၏ သမိုင္းတိနင့္ ယိုင္ေက်းမွဳ ရီးရာတိကို ရွင္းလင္းတင္ျပေရ အဖြဲ ့အစီးရာ ျဖိဳက္ပါေရ ။ တကြဲတျပားနင့္ သမိုင္းအခ်က္အလက္တိကို ကိုယ္ထင္ေရပိုင္ ေျပာနီ ရီးနီေစာ္ထက္ ေကာ္မီတီ က နီပနာ စုစီးျဗီးေက ျဖီရွင္းေစာ္က ပိုလို ့ ဘင္ သဘာ၀က်ပါေရ ေဒ။ အခုဆိုေက ကမၻာ့ကုလသမဂၢနင့္ နိုင္ငံတကာအစိုးရတိကု လူမ်ိဳးကိုယ္စားျပဳ သမိုင္းဆိုင္ရာေကာ္မီတီက ေျပာဖို ့ လို္အပ္နီပါဗ်န္ကာ။ ေယေက ဇါသူက ဇါခ်င့္ကို လူမ်ိဳးကိုယ္စားျပဳေရလို ့ ေျပာရပါေလးခ်င့္ ။ ရခိုင္သမိုင္းဆိုင္ရာနင့္ ပါတ္သက္လုိ ့ သုေတသီတိ စာရီးဆရာၾကီးတိ ေနာက္မ်ိဳးဆက္သစ္ သုေတသီ စာရီးဆရာေခ်တိ က အခုဆိုေက ရခို္င္လူမ်ိဳးတိမွာ လက္ခ်ိဳးရီတြက္ေက ရပါသိေရ ေဒ။ တရက္နိက ရခိုင္သမိုင္းသုေတသီ စာရီးဆရာၾကီး ဦးေရႊဇံ ဘ၀တပါးကို ကြယ္လြန္လားေစာ္ ၾကားရလို ့ အထူး ရင္ခုန္မိလားပါေရ ေယ ။ ဇါျဖိဳက္လို ့ ဆိုေက အခုအခ်ိ္န္မွာ ဆရာၾကီး ဦးေရႊဇံက ရခို္င္သမိုင္းကို ျဖီရွင္းရဖို ့ အခ်ိန္ျဖိဳက္လို ့ ့ပါေယ။ အခုေတာ့ကာ ဆရာၾကီး ဦးေရႊဇံက ခ်စ္ျမတ္နိဳးေရ ရခိုင္ျပည္ၾကီးကို စြန္ ့ခြါလားခပါဗ်န္ကာ။ ဇါပိုင္ေနာက္ထပ္ ဆရာၾကီးပိုင္ ရခို္င္သမိုင္းကို အသူေျပာကတ္ပါဖို ့ေလးခ်င့္ ။ သမိုင္းဆရာ ေမာင္ျပဴး သံတြဲ ကေလးေသာ့ ေပါင္တဖက္ နီမေကာင္းလို ့ ဆီးရံုတက္ျခီပနာ ခြဲ စိပ္ျခီေစာ္ အေၾကာပါလားခေရလို ့ သိရပါေရ ။ အခုောတ့ စာရီးဆရာၾကီး ေမာင္ျပဴးမွာ လမ္းဘင္ မလားနိဳင္ဘဲ အိပ္ရာထဲ လဲလားခဗ်န္ ျဖိဳက္လို ့ သီဖို ့လို ့ေတာင္ ထင္နီရပါေရလတ္ ။ ဆရာေမာင္ျပဴးဆိုေစာ္ကေလး ရခို္င္နိဳင္ငံနင့္ ပတ္သက္ေက ေကာင္းေကာင္းၾကီးဘင္ ရခို္င္သမိုင္းကို ရီးနိဳင္ သုေတသနျပဳနိဳင္သူ စာရီးဆရာၾကီးျဖိဳက္လို ့ အခုပိုင္ အိပ္ရာထဲ လဲလားခေစာ္ၾကားရလို ့ စိတ္ထဲမွာ ေကာင္းေကာင္းၾကီး ခံစားရပါေရေဒ။ ေဒပိုင္ရခိုင္သမိုင္းဆရာၾကီးတိ သီသူက သီ ၊ နာသူကနာ နင့္ ျဖိဳက္နီေရ အခ်ိန္မွာ ရခိုင္သမိုင္းနင့္ ပတ္သက္လို ့ ျဖီရွင္းဖို ့ အခ်ိ္န္ျဖိဳက္လာကတ္ပါေရေထာ ။ ယင္းခ်င့္က ဘဂၤလီတိက အာရကန္နာမည္ကို သံုးပနာ သူရို ့့ နာမည္ျဖိဳက္ေတပို္င္ သံုးလာေစာ္ပါရာ မနား။ ယင္းပို္င္နာမည္ကို သံုးနီလို္က္ေစာ္ကို မသိသာေကေလး ေနာက္ပိုင္းမွာ ျမဳပ္ကြက္တိနင့္ ကမၻာေလာက္ အႏၱရယ္ၾကီးေစာ္ ဟိေရလို ့ သိလာေရ အခ်ိန္မွာကား ရခိုင္သားတိ ျခီတလွမ္း ေနာက္က် နီပါေရ ေဒ။ ေဒဘဂၤလီတိက ကုလသမဂၢဒုကၡသည္အဖြဲ ့တိမွာ ေလာင္းနင့္လားလို ့ ျဖိဳက္နီေစာ္မ်ိဳး ။ ဒုကၡသည္ျဖိဳက္လို ့ နီေစာ္မ်ိဳးကို ကမၻာမွာ ျပတတ္ပါေရ ေဒ။ ေယခါ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားရီးအရ ကမၻာက လူတိက ယင္းသူရို ့ ့ကို အသိအမွတ္ ျပဳကတ္ပါေရ ။ ယင္းပိုင္ အသိအမွတ္ျပဳကတ္ေတအခါ လူမ်ိုဳးကို သမိုင္းလိမ္နာမည္နင့္ ေျပာပနာ လုပ္ကတ္ပါေရ ။ ေယဇူးနင့္ ယင္းသမို္င္းလိမ္နာမည္နင့္ လုပ္နီေစာ္ကို အခြင့္ေကာင္း ယူပနာ ေအာက္သားနိဳင္ငံရီးပါတီတိက ေထာက္ခံဗ်န္ ေနာက္ကလို္က္လို ့ လုပ္ပီးကတ္ပါေရ ။ အသံလႊင့္႒ါနတိကေလးေသာ့ အသိအမွတ္ျပဳလို ့ အသံလႊင့္ပီးပါယင့္ ။ ယင္းပိုင္လႊင့္ပီးေရအတြက္ ေဒသမိုင္းလိမ္ လူမ်ိုးကို ကမၻာက သိလာေရအခါ သူရို ့က အခုဆိုေက ရခို္င္နိဳင္ငံေတာ္မွာ သူရို ့ နိဳင္ငံေတာ္လို ့အထိ ေျပာလာရီးလာကတ္ပါဗ်န္ကာ။ အသံလႊင့္႒ါန ဘီဘီစီကဆိုေက ျမန္မာျပည္ျမီပံုမွာ ယင္းသမိုင္းလိမ္ ဘဂၤလီတိ ပံုနင့္ ရခို္င္ျပည္နီရာမွာ တင္ထားပါေရ ေဒ။ ယင္းခ်င့္က ရခိုင္ျပည္မွာ ယင္းသူရုိ ့ရာ နီပနာ ရခို္င္လူမ်ိဳးမနီေသာ ျပည္လို ့ လုပ္ထားေစာ္ရာ မဟုတ္ပါလား။ ရခိုင္လူမ်ိဳး ကို ျမီပံုမွာ မေဖၚျပထားေစာ္ပါခ်င့္ ။ ေဒခ်င့္ကို ဖ်က္ပီးဖို ့ ေျပာဆိုနီကတ္ေစာ္ကို တခ်ိဳ ့က သိကတ္ပါေရ ေဒ။ အခုဆိုေက ဗမာစာရီးဆရာတိက ပါလာေရအတြက္ သမို္င္းလိမ္ဘဂၤလီတိမွာ ျပသနာတိ တက္လာပါဗ်န္ေဒ။ ရခို္င္သားေခ်တိကေလး ယင္းအသံလႊင့္႒ါနကုိ စာတိ ရီးပနာ ကန္ ့ကြက္ကတ္ပါေရ ေဒ။ စာတိေလး ရီးနီကတ္ပါတံုးသိ။ ေယဇူးနင့္ ျဖီရွင္းခ်က္ ထုတ္ပနာ ေနာက္ထပ္ ရခို္င္သမေခ်တိ သၾကၤန္ခါ နံသာသြီးေရ ပံုတိကို ထည့္ထားပနာ သမိုင္းလိမ္ ဘဂၤလီ ပုံကိုေလး ထည့္ထားပါသိေရ ။ ေဒခ်င့္ကိုေလး မ်ိဳးခ်စ္ ရခိုင္သားေခ်တိက လက္မခံလို ့ ဖ်က္သိမ္းဖို ့ ေတာင္းဆိုနီေရပိုင္ ယင္းအသံလႊင့္႒ါနကို ေတာင္းပန္ဖို ့ ေတာင္းဆိုနီကတ္ပါသိေရ ။ ယင္းပို္င္ဆိုေက ရခိုင္သမိုင္းကို လံုး၀တိတိက်က် ဖ်က္ဆီးပနာ ရခို္င္နိဳင္ငံကို သူရို ့ နိဳင္ငံပါလို ့ လုပ္နီေစာ္ကို လက္သင့္ခံပနာ ထိုင္လို ့ နီကတ္ပါဖို ့လား။ ရခို္င္နိဳင္ငံမွာ သမိုင္းလိမ္လူမ်ိဳးတိက အယင္ လြန္ခေရ ႏွစ္ေပါင္း- ၁၀၀၀- ေက်ာ္ေလာက္ပဘင္ နီခေရ အတြက္နင့္ ရခို္င္သားထက္ အယင္က်သိေရလို ့ ရီးနီေစာ္တိ တြိလာရပါဗ်န္ကာ။ ယင္းပိုင္ရီးေစာ္ကို အဂၤလိ္ပ္တိက ယံုနီကတ္ပါဗ်န္ေဒ။ ေဒခ်င့္ကို ရခို္င္သမိုင္းဆိုင္ရာ ေကာ္မီတီတိက ျဖီရွင္းရဖို ့ လိုပါေရ ေယ။ ယင္းပိုင္ျဖီရွင္းရဖို ့ အတြက္ ဖြဲ ့စီးပီးဖို ့ ဇါသူ ့မွာ တာ၀န္ဟိပါေလခ်င့္ ။ အခုဆိုေက လူစုလူ၀ီးနင့္ လုပ္နိဳင္ေရ အဖြဲ ့က ရခို္င္တိုင္းရင္းသားတိုးတက္ရီးပါတီ တခုရာ ဟိပါေရ ေဒ။ ေယေက ယင္းပါတီက ရခိုင္သမိုင္းဆိုင္ရာ ေကာ္မီတီကို ဖြဲ ့စီးပီးရပါဖို ့ေဒ။ယင္းပိုင္ဆိုေက ယင္းရခိုင္သမိုင္းဆိုင္ရာ ေကာ္မီတီက ရခိုင္သမို္င္းနင့္ ပါတ္သက္ပနာ လံုး၀ ျဖီရွင္းဖို ့ တာ၀န္ယူလာရပါဖို ့ဗ်န္ ။ ရခိုင္လူမ်ိဳးကို ကိုယ္စားျ႔ပဳေရအဖြဲ ့ျဖိဳက္လို ့ ကမၻာ့ကုလသမဂၢမွ တာ၀န္ရွိ ပုဂၢိဳလ္တိနင့္ တြိဆံုျခင္း၊ နိဳင္ငံတကာအစိုးရမွ သက္ဆိုင္ရာ သံတမန္တိနင့္ တြိဆံုျခင္း ။ နိဳင္ငံျခားတိုင္းျပည္တိိကုိ ရခို္င္သမိုင္းဆိုင္ရာ တိႏွင့္ ပတ္သက္ပနာ ေဟာေျပာျပဖို ့ လားေရာက္ျခင္း ။ ရခိုင္ရိုးရာ ယိုင္ေက်းမွဳ အနုပိုင္ညာတိကို ေဖၚထုတ္တင္ျပျခင္း၊ အျငင္းပြါးနီေရ ရခို္င္လူမ်ိုဳးရာဇ၀င္နင့္ သမိုင္းလိမ္ ဘဂၤလီ ကိစၥကို ညီလာခံတိ လုပ္ဗ်န္ ရွင္းလင္းျခင္း တိကို လုပ္ပီးဖို ့ လိုပါေရ ေဒ ။ ေယမွရာ ရခို္င္သမိုင္းတိကို နိဳင္ငံတကာက သိလားေရပိုင္ ရခို္င္ျပည္ၾကီးကို ကာကြယ္နိဳင္ကတ္ဖို ့ ျဖိဳက္ပါေရ ေဒ။ ေနာက္တခုမွာ ျမန္မာနိဳင္ငံမွာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး (၁၃၅ ) မ်ိဳးဂရာ ရွိေရဆိုပနာ အစိုးရကေလး ၾကီညာထားေစာ္ ဟိပါေရ ေဒ။ ေဒပိုင္ၾကီညာထားေရအတြက္ အခုက်င္းပနီေရ ျပည္သူ ့လႊတ္ေတာ္ ညီလာခံမွာ ရခို္င္တိုင္းရင္းသား တိုးတက္ရီးပါတီက ကိုယ္စားလွယ္တိက လႊတ္ေတာ္၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္တခုကို ေတာင္းဆိုအတည္ျပဳကတ္ရပါဖို ့ေဒ။ ယင္းခ်င့္ကေတာ့ခါ ျမန္မာနိဳင္ငံ၏ အခ်ဳပ္အခ်ာပိုင္ နယ္ျမီျဖိဳက္ေတ ျမီပံုမွာ ေဒပိုင္တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစု အျဖိဳက္ အသိအမွတ္ မျပဳေရ သမိုင္းလိမ္ ဘဂၤလီ လူမ်ိဳးကို ျမီပံုမွာ ေဖၚျပထားေရအတြက္ ျမန္မာနိဳင္ငံ၏ လူမ်ိုးစုမ်ားအေၾကာင္းကို ရွုတ္ထြီးလားစီနိဳင္ေရအတြက္ ေဒပိုင္လုပ္ထားေစာ္ကို ရပ္တန္ ့ဖို ့ လႊတ္ေတာ္က ေတာင္းဆိုေၾကာင္း ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ေတာင္းဆိုရပါဖို ့ေယ ။ ယင္းပိုင္ လႊတ္ေတာ္က ေတာင္းဆိုျခီေက ေနာက္ကို အသံလႊင့္႒ါနတိက လုပ္ခ်င္တိုင္း လုပ္လို ့မ ရေရပိုင္ လႊင့္ခ်င္တိုင္းေလး လႊင့္လို ့ မရပါဗ်န္ေဒ။ အယင္က ဦးနုလက္ထက္မွာ ေဒသမိုင္းလိမ္ လူမ်ိုဳးတိက -၃-လေလာက္ အသံလႊင့္ခရေစာ္ကို အခုအခ်ိန္ထိ ေျပာလို ့ မဆံုးျဖိဳက္နီေရအတြက္ အခုဆိုေက ေဒအသံလႊင့္႒နက လုပ္ထားေရအတြက ္ျဖီရွင္းလို ့ တခါေခ်ေလး က်ီဖို ့ မဟုတ္ပါကားေယ ။ ေယဇူးနင့္ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားတိုးတက္ရီးပါတီ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တိက လႊတ္ေတာ္၏ အရွိန္အ၀ါကို ယူပနာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္တခုကို ရေအာင္ ယူတတ္ဖို ့လိုပါေရ ေဒ ။ ယင္းပိုင္ယူလိုက္လို ့ ဟိေက ရခိုင္ျပည္ၾကီးကို ဘဂၤလီလက္က လြတ္ေအာင္ လုပ္လိုက္ေစာ္နင့္ တူေရပိုင္ ေဒအစိုးရလက္ထက္မွာ ေဒပိုင္သမိုင္းလိမ္လူမ်ိဳးတိ ကိစၥျပသနာကို လုပ္လိုက္ခေရ၀ါ ဆိုပနာ -သမိုင္းမွာ အနာဖီးတခုကို တင္ထားခဖို ့ မဟုတ္ပါလားေယ ။ ေဒအခ်ိန္မွာ မ်ိဳးဆက္သစ္ ရခို္င္သားေခ်တိက သူရို ့ နိုင္ေရပိုင္ ေဒအသံလႊင့္႒ါနကို ကန္ ့ကြက္နီကတ္ပါေရ ေဒ။ အထဲကေလး ကန္ ့ကြက္ကတ္ေတပိုင္ အျပင္ကေလး ကန္ ့ကြက္နီေစာ္ပါရာ ။ ေယေကေလး ကြန္ျပဴတာတတ္နိဳင္ေရ ကေလေခ်တိက တေဖ့ေခ်ေလာက္ရာ လုပ္နီကတ္ေစာ္္ ျဖိဳက္လို ့ ေဒျပသနာကို ျဗီးလားေအာင္ မလုပ္နိဳင္ပါသိေဒ။ ေယဇူးနင့္ ဗမာလူမ်ိဳးကပါ ၀င္ပနာ သမိုင္းလိမ္ ဘဂၤလီ တိကို ရခိုင္ျပည္က မဟုတ္လို ့အင္တာနတ္ တိမွာ ေျပာပနာ လုပ္လာကတ္ပါေရ ။ ေယဇူးနင့္ ရခိုင္ျပည္အတြက္ တေဖ့ေခ်ေလာက္ ကံတရားက ဟိနီသိေစာ္လို ့ ေျပာလို ့ ရပါဖို ့ကာ။ အရီးၾကီးေစာ္ တခုက ရခိုင္ျပည္အႏွံ ့ လူတိုင္း - ရခို္င္သားတိုင္းက လုပ္ရဖို ့ေစာ္ တခုရာ က်န္ပါဗ်န္ေဒ။ ယင္းခ်င္ကေတာ့ခါ ယင္းအသံလႊင့္႒ါနကို နားမေထာင္ ဆိုေရ စာသားကို လက္နင့္ ရီးပနာ ကို္ယ္ရို ့ အိ္မ္တိုင္းမွာ လူျမင္္ကြင္းမွာ ကပ္ထားပီးဖို ့လိုပါေရ ။ ယင္းပိုင္ ကပ္ထားလိုက္ေစာ္နင့္ ရခို္င္ျပည္ကို သမိုင္းလိမ္ ဘဂၤလီလူမ်ိဳးလက္က လြပ္ေျမာက္ေအာင္ လုပ္လိုက္ေစာ္ပါေယ ။ အဖရခိုင္ျပည္ကို ကယ္တင္လိုက္ဖို ့ နည္းလမ္းမွာ ယင္းအသံလႊင့္ေစာ္ကို နားမေထာင္ ဆိုေရ စာသား ရီးလိုက္ေစာ္နင့္ဘင္ ကိစၥတိ ျပတ္လားပါဖို ့ေယ ။ ေဒပိုင္ လုပ္ကတ္ဖို ့ ေစာ္ကို ရခိုင္တိုင္းရင္းသားတိုးတက္ရီးပါတီကေလး တိုက္တြန္းပီးကတ္ဖို ့ လိုပါေရ ။ ကြန္ျပဴတာနင့္ နီကတ္ေတ မ်ိဳးခ်စ္လူငယ္ေခ်တိကေလး လူတိကို ေျပာျပပီးဖို ့ လိုပါေရ ။ အိမ္တိုင္း အိမ္တိုင္း ေက်ာင္းတိုင္း ေက်ာင္းတိုင္းမွာ အသံလႊင့္ေစာ္ကို နားမေထာင္လို ့ စာတိကိုရာ ကပ္ထားလို္က္ေက အစိုးရကေလး ဖမ္းဖို ့ ေစာ္ကား မဟုတ္ပါေယ ။ ေဒခ်င့္က အစိုးရကို ဆန္ ့က်င္ေစာ္ေလး မဟုတ္ေတပိုင္ နိဳင္ငံရီးေလး လုပ္ေစာ္ မဟုတ္ေတအတြက္ ျပသနာ တခုေခ်ေလး မျဖိဳက္ေစာ္ပါရာ ။ ေယဇူးနင့္ အခုအခ်ိန္မွာ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားတိုးတက္ရီးပါတီက ရခိုင္သမိုင္းင္းဆိုင္ရာ ေကာ္မီတီ တခုကို အယင္ဆံုး ဖြဲ ့စီးပီးဖို ့ နင့္ အိမ္တိိုင္းအိမ္တို္င္း၊ ေက်ာင္းတိုင္း ေက်ာင္းတိုင္း ၊ ဓါတ္မီးတိုင္တိ ၊ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ ရုပ္ထု တိ ၊ လြပ္လြပ္ရီးေက်ာက္္တိုင္တိ မွာ အသံလႊင့္ေစာ္တိကို နားမေထာင္ေက့လို ့ ရီးထားေရ စာတိကို ကပ္ထားပီးကတ္ပါလို ့ရာ ေျပာခ်င္ပါေရ ေယ ။ ယင္းပိုင္ရာမလုပ္ခကတ္ေက ရွင္သန္နိဳးထ အာရကၡလို ့ ၾကီညာနီေရ ရခို္င္သားတိမွာ အိပ္ေမာက်နီယင္းပင္း ျဖိဳက္နီသိေရဆိုေက က်ြန္ေတာ္ရို ့ ခို္က္မွာ ရိုးမေတာင္ညိဳ ငိုခလီဗ်န္လားလို ့ ရင္ဖတ္စီတီးပနာ ေျပာရပါဖို ့ဗ်န္ေဒ။
ခိုင္ေအာင္ေက်ာ္ ( နယူးေယာက္ )

ျမန္မာနိဳင္ငံၿမီပံုဆိုေစာ္ အစိုးရ၏ အခ်ဳပ္အခ်ာ အာဏာပိုင္ နယ္ျမီျဖိဳက္လို ့

၁၉၄၈-ခုႏွစ္က စလို ့ ျမန္မာနိဳင္ငံလြပ္လြပ္ရီး ရျပီးသည္ႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာနိဳင္ငံေတာ္အစိုးရက ျမန္မာနိဳင္ငံ၏ အခ်ဳပ္အခ်ာ အာဏာပိုင္နယ္ျမီကို သတ္မွတ္ခပါေရ ။ ယင္းနယ္ျမီထဲမွာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား နီထိုင္ေၾကာင္းကို အတိအလင္း ေဖၚျပပနာ ကမၻာကို ၾကီညာခပါေရ ။ အခုအခ်ိန္မွာ လက္ရွိျမန္မာနိဳင္ငံအစိုးရကေလးေသာ့ ျမန္မာနိဳင္ငံေတာ္၏ အခ်ဳပ္အခ်ာ အာဏာပိုင္နယ္ျမီကို သတ္မွတ္ထားပနာ ျမီပံုကားခ်ပ္နင့္ ကမၻာသိ ေဖၚျပထားေစာ္ ဟိပါေရ ။ ယင္းပိုင္ဆိုေက သတင္း႒ါန တခုက ျမန္မာနိဳင္ငံ၏ အခ်ဳပ္အခ်ာပိုင္ နယ္ျမီကို၄င္း၊ တိုင္းရင္းလူမ်ိဳးမ်ားနီထိုင္ပံုကို၄င္း လႊဲမွားပနာ လုပ္ထားေစာ္ကို ခႊင့္လႊတ္ထားရပါဖို ့လား ။ က်င္းပနီေရ ျပည္သူ ့လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ေဒကိစၥကို မဆြီးႏြီးလို ့ ရပါဖို ့လား ။ ေယဇူးနင့္ ေဒလႊတ္ေတာ္မွာ ရခို္င္တိုင္းရင္းသား တိုးတက္ရီးပါတီက လႊတ္္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တိက ေဒကိစၥကို ရွုတ္ခ် ကန္ ့ကြက္ရပါလိမ့္မယ္ ၊ ေတာင္းဆိုရပါလိမ့္မယ္။

ရခိုင္လူမ်ိဳးရို ့၏ မဲဆႏၵနင့္ လႊတ္ေတာ္ကို္ယ္စားလွယ္ ျဖိဳက္လားသူတိမွာ ရခိုင္လူထု၏ စိတ္ဆႏၵ ဇါျဖိဳက္နီေလ ဆိုေစာ္ကို သိထားဖို ့ လိုပါေရ ။ ေဒနိမ်က္ေမွာက္ကာလမွာ ရခို္င္လူမ်ိဳးတရပ္လံုးနင့္ အျခားတိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးတိမွာ သမိုင္းလိမ္ ဘဂၤလီလူမ်ိဳးတိေၾကာင့္ စိတ္ေသာက ေရာက္နီရပါဗ်န္ ။ ေဒကိစၥကို လႊတ္ေတာ္ထဲေရာက္နီေရ ရခိုင္တိုးတက္ရီးပါတီက ပျပင္းထထန္ မကန္ ့ကြက္ေက ရခိုင္လူမ်ိဳးရို ့၏ ရွုတ္ခ်ျခင္းကို ခံရပါဖို ့ကာ ။ ေယဇူးနင့္က်င္းပနီဆဲ လႊတ္ေတာ္မွာ ရခို္င္လူမ်ိဳးရို ့၏ အသံကို နားေထာင္ပနာ ျပည္သူလူထု၏ သေဘာထားကို အေကာင္အထည္ ေဖၚေဆာင္ဖို ့ လိုအပ္နီပါဗ်န္ ။ ခ်က္ခ်င္း လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ဘီဘီစီအဂၤလိပ္ပိုင္းအစီအစိုင္က တင္ထားေရ သမိုင္းလိမ္ဘဂၤလီ ကုလားပံုနင့္ေစာ္ကို ျဖဳတ္ခ်ပီးဖို ့ လႊတ္ေတာ္က ေတာင္းဆို အတည္ျပဳ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်ပီးစီခ်င္ပါေရ ေဒ။ ခိုင္ေအာင္ေက်ာ္ ( နယူးေယာက္ )

ေၾကာ့ကြင္းေထာင္ သတ္ကြင္းလုပ္ဖို ့ ဥပေဒျဖစ္ေနေသာ္လည္း

နိဳင္ငံတ၀ွမ္း ျငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵျပနိဳင္ၾကရန္ လႊတ္ေတာ္အတြင္း ဥပေဒေရးဆြဲ စည္းေ၀းေနၾကျပီ ။ ဆိုေတာ့ ျဖစ္လာနိဳင္ေျခ ရွိသည္မ်ားကို တြက္ခ်က္ထားေနသည္ကိုလည္း ေတြ ့ရသည္။ ရဟန္းသၤဃာေတာ္ေတြကိုလည္း တားျမစ္ပိတ္ပင္တာေတြ ေတြ ့ရသည္။ မည္သို ့ပင္ဆိုေစ ျငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵျပၾကရန္အတြက္ လႊတ္ေတာ္အတြင္း ေဆြးေႏြးျခင္းမွာ ေကာင္းပါသည္လို ့ ေျပာရေတာ့မည္ ။ သည္ေတာ့ က်ြန္ေတာ္တို ့က နိဳင္ငံတကာ အေတြ ့အၾကံဳေတြကို ေဖါက္သည္ခ်ေပးရန္လိုသည္။ ယခုေဆြးေႏြးေနသူမ်ားမွာ ဆႏၵေၾကာင့္ ေဆြးေႏြးေနျခင္းမ်ားျဖစ္၍ နိဳင္ငံတကာ အေတြ ့အၾကံဳရွိသူမ်ား မဟုတ္ၾက ။ တခုေတာ့့ ရွိသည္ ။ စစ္အစိုးရ၏ ရုပ္ေသးအစိုးရထဲမွာ သမတဦးသိန္းစိန္ အပါအ၀င္ ေမာင္မင္းၾကီးသား ၀န္ၾကီးေတြမွာ နိဳင္ငံတကာေရာက္ ဒီမိုကေရစီအတိုက္အခံမ်ား၏ ဆႏၵျပျခင္းမ်ားကို ေရေရလည္လည္ နားလည္သည္။ သူတို ့မွာ မ်က္၀ါးထင္ထင္ ခံစားခဲ ့ၾကျပီးျပီ ။ အရသာခံစား ခဲ ့ ့ၾကျပီးျပီ ။ သို ့ေသာ္ က်ြန္ေတာ္ေျပာခ်င္သည္မွာ အဓိက ဆႏၵျပခဲ ့ၾကသူမ်ားႏွင့္ နိဳင္ငံတကာ အစိုးရမ်ား၏ ေဆာင္ရြက္ခ်ားမ်ားကို ေျပာခ်င္ျခင္းျဖစ္သည္။ အိႏၵိယနိဳင္ငံတြင္ ဆႏၵျပမည္ဆိုပါက နယူးေဒလီ္ျမိဳ ့လယ္ ပါလီမန္အေဆာက္အဦး နားမွာ လူစုလူေ၀း စီတန္းလွည့္လည္ ဆႏၵျပခြင့္ရွိသည္။ ထိုင္သပိတ္ျပဳလုပ္ခြင့္ ရွိသည္။ မ႑ပ္ထိုး၍ ညအိပ္ညေန ဆႏၵျပခြင့္ ရွိသည္။ အစာငတ္ခံ ဆႏၵျပခြင့္ ရွိသည္။ အကယ္၍ အစာငတ္ခံ ဆႏၵျပလွ်င္ျဖင့္ အစိုးရမွ ဆရာ၀န္မ်ားကို စီစဥ္ေပးထားရသည္ ။ လမ္းမေပၚတြင္ စီတန္းျပီး မိုင္ရွည္လမ္းေလ်ွာက္သြားျပီးမွ ျမိဳ ့လယ္ ဆႏၵျပရန္ ခြင့္ျ႔ပဳထားေသာေနရာသို ့ ပိုစတာေထာင္ျပီး သြားခြင့္မျပဳေခ် ။ ပိုစတာမေထာင္ဘဲမူ သြားရသည္ ။ အသံခ်ဲ ့စက္သံုးျပီး ဆိုင္းဘုတ္ေထာင္ ပိုစတာေထာင္က ဆႏၵျပခြင့္ကို ရဲတြင္ ပါမစ္ခြင့္ျပဳခ်က္ ယူရသည္။ တပါတ္ၾကိဳတင္ပါမစ္ ေတာင္းရျခင္းမ်ိဳး ရွိတတ္သည္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ အေရးေပၚဆႏၵျပပြဲ ၾကံဳလာလွ်င္ ရဲထံတြင္ ေလ်ွာက္လႊာမ်ားေဖါင္ျဖည့္ျပီး ပါမစ္ ယူလိုက္ရံုဘဲ ရွိသည္။ မည္သူက တာ၀န္ခံဆိုသည္ကိုမူ လက္မွတ္ထိုးျပီး ေရးထားခဲ ့ရံုဘဲ ျဖစ္သည္။ မည္သူက မည္သို ့ ေဟာမည္ သို ့မဟုတ္ မည္သူက မည္သည့္အေၾကာင္းအရာကို ေဟာမည္ကို မည္သို ့မွ် ေရးစရာမလို ၊ သံေတာ္ဦးတင္စရာမလို ။ အဓိကမွာဆႏၵျပခြင့္ကို ပါမစ္ ေလ်ွာက္ထားျခင္းျဖစ္သည္။ အၾကမ္းဖက္ျခင္း အဓိကရုဏ္းျဖစ္ျခင္းမ်ိဳး မဟုတ္ဘဲ ဆႏၵျပျခင္းကို မည္သည့္အစိုးရကမွ် မလုိက္ေလ်ွာစရာမလို ။ ေၾကာက္ရြံ႔စရာမလို ။ ဒီမိုကေရစီနိဳင္ငံမ်ားတြင္ အတိုက္အခံပါတီႏွင့္ အစိုးရဆိုသည္မွာ ထာ၀စဥ္ရွိသည္။ လႊတ္ေတာ္အတြင္း ညီလာခံ၌ ေျပာဆိုၾကသလို ့ ျပည့္သူ ့လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားသည္လည္း ဆႏၵျပရန္ လမ္းေပၚထြက္လာၾကတတ္သည္။ အစိုးရမွ စီစဥ္ခြင့္ျပဳထားေသာ ေနရာတြင္ ဆႏၵျပခြင့္ကို အိႏၵိယနိဳင္ငံ နယူးေဒလီျမိဳ ့ရွိ ဂ်န္တားမန္တာ ပန္းျခံေရွ့ရွိ လမ္းမေပၚတြင္ ျပခြင့္ ျပဳထားသည္ ။ လမ္းမၾကီးတေလ််ာက္ရွိ လမ္းေပၚတြင္ အေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ိဳးေၾကာင့္ ဆႏၵျပသူမ်ားမွာ ေန ့ေရာညပါ ရွိသည္။ ညအိပ္ညေန ျပေနသူမ်ားရွိသည္။ ဆႏၵျပသူမ်ားမွာ သမတကိုေကာ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ကိုေကာ သက္ဆိုင္ရာေၾကညာခ်က္မ်ားကို ေပးနိဳင္သည္။ ယင္းေၾကညာခ်က္မ်ားကို ပို ့ေပးနိဳင္ေအာင္ ရဲမ်ားက ကားႏွင့္ လိုက္ပို့ ့ ့ေပးသည္ ။ ဆႏၵျပသူမ်ားက မည္သူမဆို ရဲကားႏွင့္လိုက္ပါျပီး မိမိတို ့ေပးခ်င္ေသာ သမတ ၊ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ရံုးတြင္ စာလက္ခံဌါန၌ ေပးျပီးမွ ဆႏၵျပေနသည့္ ေနရာကို ျပန္လာရသည္။ ျမန္မာနိဳင္ငံအစိုးရကို ဆႏၵျပလွ်င္ ေၾကညာခ်ာကို ျမန္မာသံရံုးထိ သြားနိဳင္ေအာင္ ရဲကားမ်ားမွ လိုက္လံပို ့ေပးရသည္။ တရုပ္နိဳင္ငံကို ဆႏၵျပလ်ွင္ တရုပ္သံရံုးသို ့ ရဲကားမွ လိုက္ပို ့ရသည္။ ရဲကားမ်ားမွာ လံုျခံဳေရးအတြက္ လိုက္ပါပို ့ေဆာင္ေပးျခင္းျဖစ္သည္။ အေမရိကန္ နိုင္ငံ နယူးေယာက္ျမိဳ ့တြင္ ဆႏၵျပမည္ဆိုပါက တပါတ္ခန္ ့ ခြင့္ျပဳခ်က္ပါမစ္ ယူရသည္။ အင္တာနတ္ျဖင့္ အီးေမးလ္ပို ့ကာ ေလွ်ာက္လႊာတင္လိုက္က ရသည္။ ပါမစ္ခ-၂၀ -ေဒၚလာ ေပးရသည္ ။ ယင္းကဲ ့သို ့ အင္တာနတ္ျဖင့္ ေလွ်ာက္သည့္ ပါမစ္မွာ ဆိုင္းဘုတ္ေထာင္ ၊ ပိုစတာေထာင္ႏွင့္ အသံခ်ဲ ့ စက္ မိုက္ျဖင့္ ဆႏၵျပမည္ဆိုလ်ွင္ ေပးရျခင္းျဖစ္သည္ ။ အသံခ်ဲ ့စက္မိုက္မပါဘဲ သံရံုးေရွ့သြားကာ ဆႏၵျပမည္ဆိုလ်ွင္ တျပားမွ ေပးစရာမလို ။ ေၾကညာခ်က္ေတြကို ျမန္မာသံရုံုးမွာ ေပးစရာမလို ။ အင္တာဗ်ဴးေတြမွာ အင္တာနတ္ေတြမွာ ပါရွိသားျဖစ္ေန၍ ျမန္မာစစ္အစိုးရမွာ သိရွိျပီးသား။ ဆႏၵျပေနသည္ဆိုရာမွာ သက္ဆိုင္ရာအေၾကာင္းမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ေစလို၍ျဖစ္သည္။ ထို ့ေၾကာင့္ယင္းအစိုးရမ်ားမွာ သူတို ့ႏွင့္ သက္ဆိုင္ရာ၀န္ၾကီး႒ါနမ်ားက ဆက္လက္ျပီး ေဆာင္ရြက္ၾကတတ္ရသည္။ ေရဒီိယုိမ်ားမွလည္း ေဆာင္ရြက္မွဳ ျပီးစီးမွဳ ရွိမရွိ အသံံလႊင့္ေနတတ္သည္။ သတင္းစာမ်ားမွလည္း ေဖၚျပေနတတ္သည္။ မေဆာင္ရြက္ေပးသမ်ွ ဆႏၵျပေနတတ္သည္။ ဆႏၵျပရန္အတြက္ ပါမစ္တင္ျပီး ေစာင့္ေနရမည့္ အခ်ိန္မ်ားကို မည္သူမွ် မေစာင့္စားခ်င္ ။ ထို ့ေၾကာင့္ အေရးေပၚဆႏၵျပၾကမည္ဆိုလ််င္ ဆႏၵျပခြင့္ ျပဳထားေသာေနရာကိုသာ သြားစရာဘဲ ရွိၾကသည္ ။ ဆႏၵျပေနသည္ဆိုရာမွာ အခ်ိန္ကာလႏွင့္ အထူးတိုက္ဆိုင္သည္။ နိဳင္ငံေရးျပသနာမ်ားကို ျမန္ျမန္ထက္ထက္ လုပ္စရာမ်ားကို လုပ္ရသည့္အခါလည္း ရွိသည္ ။ အခ်ိန္ယူျပီး လုပ္ရသည့္အခါလည္း ရွိလည္း ရွိသည္ ။ ထို ့ေၾကာင့္ ဆႏၵျပေသာသူမ်ားအား အဆင္ေျပေစရန္ သက္ဆိုင္ရာ ဒီမိုကေရစီနိဳင္ငံမ်ားတြင္ ေနရာ ေဒသမ်ားကို ခြင့္ျပဳခ်က္မ်ားရွိသည္ ။ မည္သည့္ေနရာတြင္ လြပ္လြပ္စြာ ဆႏၵျပခြင့္ ထုတ္ေဖၚခြင့္ ရွိသည္ဟု တရား၀င္ေၾကညာထားလိုက္လ်ွင္ ျပီးသြားသည့္ ကိစၥျဖစ္သည္ ။ အဓိကမွာ ဒီမိုကေရစီအခြင့္အေရးမ်ားျဖစ္သည့္ လြပ္လြပ္စြာ ဆႏၵထုတ္ေဖၚခြင့္ ကို တကယ္တမ္းေပးမည္ဆိုေသာ အစိုးရႏွင့္သာ စကားေျပာစရာ ရွိသည္။ သမတဦးသိန္းစိန္အစိုးရအား ဆႏၵျပလာမည္ကို စိုးရိမ္၍ ဟိုဟာမလုပ္ရ ၊ ဒီဟာ မေျပာရ ၊ ေျပာသူ ့သူမ်ားအား အစကပင္ ၾကိဳတင္ နာမည္စာရင္းေပးရမည္ ဆိုသည္မွာ ရီစရာျဖစ္သည္ ။ ဆႏၵျပရာ၌ ေခါင္းေဆာင္မည့္သူမ်ားကို အလြယ္တကူ ဖမ္းဆီးနိဳင္ေအာင္ နာမည္စာရင္းေတြ ေပးထားရမည္ဟု ျခိမ္းေျခာက္ေနျခင္းမွာ အဓိပၸါယ္မရွိ ။ ျပည္သူ ့ အသံနားေထာင္လိုသည္ဟု ဆိုေသာ သူမ်ားမွာ ျပည္သူမ်ား၏ အသံကို နားစြင့္ရန္အတြက္ ျပည္သူလူထု စုေ၀းေနရာမ်ားကို ဖန္တီးေပးရန္သာရွိသည္ ။ ဗဟိုသဃၤ့ာနာယက မွ မွားယြင္းေနျခင္းကို ေတြ ့လွ်င္ တိုင္းႏွင့္ျပည္နယ္ ျမိဳ ့နယ္မ်ားမွ သဃၤာ့နာယကမ်ားမွ မွားယြင္းေနျခင္းကို ေတြ ့ေနၾကလ်ွင္ ရဟန္းတု သဃၤာေတာ္တုမ်ားကို ေတြ ့ ့လွ်င္ ရဟန္းသဃၤာမ်ားက ဆႏၵအသီးသီးကို ထုတ္ေဖၚရန္လိုသည္။ သည္ေတာ့ ရဟန္းသဃၤာေတာ္္ေတြကို မည္သည့္ေနရာမ်ားမွာ စုရပ္အျဖစ္ ထားေပးရမည္နည္း ။ ရဟန္းပ်ိဳမ်ားမို ့ ဆႏၵမျပရဟုဆိုလ််င္ ဆႏၵမျပရေအာင္ မိမိတို ့ကဘဲ ျပည္သူျပည္သားတို ့၏ ဆႏၵအတိုင္း လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ေပးရန္သာလိုသည္ ။ နအဖစစ္အစိုးရ၏ -၂၀၀ရ- ခုနွစ္ ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးသည္ ယင္းသို ့ ရဟန္းပ်ိဳမ်ားအတြက္ သီးသန္ ့ေနရာ မရွိခဲ ့၍ ျဖစ္ေပၚလာခဲ ့သည္ဟု နားလည္သေဘာေပါက္ထားရန္လိုသည္။ က်င္းပေနဆဲ ျပည္သူ ့ ့လႊတ္ေတာ္မွာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္-၆၆၄- ဦးရွိရာမွ -၃၃၃-ေယာက္ေသာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြက ေထာက္ခံမွ ဥပေဒျပဒန္းမည္ဟု ဆိုသည္။ အမ်ိုးသားလႊတ္ေတာ္မွာမူ လႊတ္ေတာ္ကို္ယ္စားလွယ္-၄၄၀- ဦး ရွိရာ -၂၂၄- ဦးေသာ လႊတ္ေတာ္ကို္ယစားလွယ္က ေထာက္ခံအတည္ျပဳမွ ဥပေဒျဖစ္မည္ဟု ဆိုသည္။ ျငိမ္းခ်မ္းစြာဆႏၵ ထုတ္ေဖၚခြင့္အတြက္ ဥပေဒကို ျပင္ဆင္ ေဆြးေႏြးေနၾကေသာလႊတ္ေတာ္ကို္ယ္စားလွယ္မ်ားမ်ာ ယခုဥပေဒကို ေသေသခ်ာခ်ာ တိက်စြာ ေဆာင္ရြက္ေပးၾကရမည္ ။ ဥပေဒလည္းျဖစ္လာမည္ဟု ယူဆသည္။ ဤဥပေဒျဖစ္လာေသာအခါ ေနာက္ေၾကာင္းျပန္ျဖစ္ေနေသာ ဤဥပေဒ၏ ျပသနာမ်ားကိုမူ ခ်ြင္းခ်က္မရွိ ဥပေဒျဖင့္ ခ်က္ခ်င္း ေဆာင္ရြက္ရမည္ျဖစ္သည္ ။ ယင္းမွာ ျငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵထုတ္ေဖၚခြင့္ ရွိလာေသာ သမတဦးသိန္းစိန္၏ နိဳင္ငံေတာ္ဖြဲ ့စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံ ဥပေဒမွာ နိဳင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားသည္ ဤဥပေဒကို အတည္ျပဳျပီးသည္ႏွင့္ အက်ိုဳးခံစားခြင့္ကို ရရွိသြားျပီျဖစ္သည္။ အေၾကာင္းမွာ -၈၈- မ်ိုဳးဆက္သစ္ ေကာ်င္းသားေခါင္းေဆာင္ မင္းကိုနိဳင္- ကိုကိုၾကီး တို ့ ႏွင့္ ကုန္ေစ်းႏွံုးက်ဆင္းေရး ေကာ္မီတီ - ကိုေက်ာ္ထင္တို ့မွာ ဤဥပေဒ၏ သားေကာင္မ်ားအျဖစ္မွ ကင္းလြပ္သြားျပီျဖစ္သည္။ တခါက ဥပေဒမ်ိဳးမရွိခဲ ့၍ မင္းကိုနိဳင္တို ့ အုပ္စုမွာ လမ္းေပၚထြက္ ဆႏၵျပလမ္းေလ််ာက္ခဲ ့မွဴေၾကာင့္ ဖမ္းဆီးထိမ္းသိမ္းခံခဲ့ ့ရျခင္းျဖစ္သည္။ ခုေတာ့ ဤဥပေဒကို ဤအစိုးရမွ အတည္ျပဳလာေသာအခါ ယခင္အစိုးရ၏ ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေနွာင္ထားမွဳကိုို မင္းကိုနိဳင္တို ့မွာ လံုး၀မခံစားသင့္ေပ။ သို ့မတူ ပါမစ္မယူဘဲ ခြင့္ျပဳခ်က္မယူဘဲ ဆႏၵထုတ္ေဖၚျခင္း ၊ အဓိကရုဏ္းျဖစ္ေစျခင္းျဖင့္ ယခုသမတဦးသိန္းစိန္အစိုးရက ေထာင္ဒဏ္( ၆၅ ) နွစ္မ်ားေတာင္ က်ခံေစရမည္ဟု က်င္းပေနဆဲ လႊတ္ေတာ္မွ အတည္ျပဳၾကေပအံုးမည္လား ။ ေၾကာ့ကြင္းေထာင္ သတ္ကြင္းလုပ္ဖို ့ ဥပေဒကို ေရးဆြဲ ေနၾကေသာ္လည္း ယင္းေၾကာ့ကြင္းမွာ ကုိယ္ကိုယ္တိုင္္မိေနျပီဆိုသည္ကို သမတဦးသိန္းစိန္တို ့ နားလည္ရေတာ့မည္ျဖစ္သည္။ မည္သို ့ပင္ဆိုေစ ျငိမ္းခ်မ္းစြာဆႏၵထုတ္ေဖၚနိဳင္ရန္ ေနရာေဒသအား သတ္မွတ္ျခင္းမ်ားကို အတည္ျပဳလို္က္ျခင္းျဖင့္၄င္း၊ ဥပေဒပုဒ္မသတ္မွတ္လို္က္ျခင္းျဖင္ ့ ၄င္း ၊ ယင္းဥပေဒကို အတည္ျပဳျပီးသည္ႏွင့္ မင္းကိုနိဳင္တို ့မွာ လြတ္ေျမာက္လာရမည္မွာ ေသခ်ာေနျပီျဖစ္သည္ဟု ေျပာရေတာ့မည္ ၊ အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ မင္းကိုနိဳင္တို ့မွာ က်င္းပေနဆဲလႊတ္ေတာ္၏ ျငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵထုတ္ေဖၚေသာ ဥပေဒ၏ သားေကာင္စစ္စစ္ျဖစ္ေနလို ့ဆိုက မွားမည္မထင္။
ခိုင္ေအာင္ေက်ာ္ ( နယူးေယာက္ )

မ်ိဳးဆက္သစ္ ရခိုင္သားတိုင္း သိိစီဖို ့ ပင္လံုညီလာခံ အေၾကာင္း

ေဒပင္လုံညီလာခံ ဆိုေစာ္ ရခိုင္လူမ်ိဳးတိ အတြက္ ရခိုင္နိဳင္ငံေပ်ာက္လားစီေစာ္ရာ ျဖိဳက္ေတ ။ ဇါျဖိဳက္လို ့ဆိုေက ရခိုင္ေတာ္လွန္ရီးသမားတိက ဘိုးေတာ္ေမာင္၀ိုင္း သိမး္ပိုက္လားေရ -၁၇၈၄-ခုႏွစ္မွာ မဟာသမရာဇါက စစ္ရံုးလို ့ ရခိုင္နိဳင္ငံေတာ္က ေအာက္သားက်ြန္ျဖိဳက္လားခရပါေရ ။ ရခို္င္နိဳင္ငံကို ေဒပိုင္ စစ္နိဳင္လို ့ နီခေကေလး ရခို္င္သားတိက လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ရီးကို ႏွစ္ေပါင္း( ၄၀ ) တိတိ တိိိိိိိိုက္နီခေစာ္ပါရာ ။ ကိုလိုနီက်ြန္ျဖိဳက္နီခေကေလး ေတာ္လွန္ရီးက ဟိနီခေစာ္ပါ ။ အဂၤလိပ္နယ္ခ်ဲ ့တိက -၁၈၂၅ -ခုနွစ္က ရခိုင္ျပည္ကို သိမ္းပိုက္လားေရအခါ ေအာက္သားတိနင့္ တခုေခ်ေလး မဆို္င္ပါဗ်န္ေယ ။ အဂၤလိပ္တိဘားမွာ ကိုလိုနီက်ြန္ျဖိဳက္နီယင္းပင္း ၁၉၄၁- ခုနွစ္ ျမန္မာနိဳင္ငံက ဒုတိယကမၻာစစ္အထဲ ပါလားေရအခါ ဂ်ပန္တိဘားမွာ -၁၉၄၂ -ခုႏွစ္မွာတခါ ရခိုင္လူမ်ိဳးတိက ကိုလိုနီျဖိဳက္လားပါသိေရ ။ -၁၉၄၅- ခုႏွစ္ ဂ်ပန္တိက လက္နက္ခ်လားေရအခါ အဂၤလိပ္တိဘားမွာ ရခို္္င္လူမ်ိဳးတိက ကိုလိုနီက်ြန္ျဖိဳက္လားခပါသိေရ ။ ၁၉၄၈-ခုႏွစ္မွာ ျမန္မာနိဳင္ငံကို လြပ္လြပ္ရီး ပီးလို္က္ေတအခါ ရခိုင္လူမ်ိဳးတိက ယင္းအထဲမွာ ပါလားခပါေရ ။ ရခိုင္နိဳင္ငံရီးသမားတိက ျမန္မာနိဳင္ငံ လြပ္လြပ္ရီးယူဖို ့ လုပ္ေစာ္မွာ ၀န္ၾကီး ယူသူယူ နင့္ လြပ္လြပ္ရီး ရလားေရအခါ ၀န္ၾကီးယူသူယူလို ့ ျဖိဳက္လားခပါေရ ။ ျမန္မာနိဳင္ငံ လြပ္လြပ္ရီး ယူေရအခါ ရွမ္းျပည္မွာ ဟိေရ ပင္လံုျမိဳ ့မွာ ေတာင္တန္းေဒသမွာ နီထိုင္ကတ္ေတ ရွမ္းလူမ်ိဳး ၊ ခ်င္းလူမ်ိဳး ။ ကရင္လူမ်ိဳး ။ ကခ်င္လူမ်ိဳးတိက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းနင့္ တိြဆံုပနာ ညီလာခံ လုပ္ခေစာ္ပါရာ ။ ယင္းပင္လံုျမိဳ ့မွာ ညီလာခံ လုပ္ခလို ့ ပင္လံုညီလာခံ လို ့ ေခၚေစာ္ပါေယ ။ ယင္းညီလာခံက ျမန္မာနိဳင္ငံ ဖြဲ ့စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အျခီခံ ဥပေဒ တခုကို ရီးဆြဲ ေစာ္မွာ ခြဲ ထြက္ခ်င္ေက ခြဲ ထြက္ပိုင္ခြင့္ ရွိေရလို ့ ဥပေဒတခုကို ရီးဆြဲ ထားခပါေရ ။ ေယေကေလး ယင္းပင္လံုညီလာခံ မွာ ခ်မွတ္ထားခေရအတိုင္း တခုေခ်ေေလး မျဖိဳက္လားပါကားေယ ။ ခြဲ ့ထြက္ဖို ့ စကားကိုေတာင္ ေျပာလို ့ မရလိုက္ပါဗ်န္ ။ ေနာက္ဆံုးမွာ ရခိုင္လူမ်ိဳးတိဘားမွာ ရခိုင္နိဳင္ငံေတာ္ေပ်ာက္လားခပါေရ ။ ပင္လုံညီလာခံမွာ ျမန္မာနိဳင္ငံ လြပ္လြပ္ရီးရေအာင္ လုပ္ခနိဳင္ေကေလး ရခိုင္လူမ်ိဳးတိမွာ ရခို္င္နိဳင္ငံေတာ္ ေပ်ာက္ဆံုးလားရေစာ္ ပါမနား ။ ယင္းပိုင္ရခို္င္နိဳင္ငံေတာ္ေပ်ာက္လားခေစာ္က စစ္တိုက္လို ့ မဟုတ္ဘဲ အဂၤလိပ္တိက လြပ္လြပ္ရီးပီးေရအခါ ရခို္င္သားတိက ၀န္ၾကီးနီရာ ယူခီမွားလို ့ ျဖိဳက္ပါေရ ။ မင္းသားၾကီး ေရႊဘန္းရို ့က အဂၤလိပ္တိကို ေတာ္လွန္ရီး လုပ္ခေစာ္ပါေဒ ။ ယင္းအခ်ိန္က ရခိုင္ေတာ္လွန္ရီး ဆိုေစာ္ ရခိုင္နိဳင္ငံျပန္လည္ ရရွိရီးပါကာ ။ ေနာက္ ဂ်ပန္ေခတ္ ေတာ္လွန္ရီး လက္ထက္မွာ ရခိုင္နိဳင္ငံကို ျပည္လည္ရခ်င္လို ့ေတာ္လွန္ေကေလး ေအာက္သားနင့္ ေပါင္းေရ နိဳင္ငံရီးျဖိဳက္လားခလို ့ ေနာက္ဆံုးမွာ ဘုံေပါက္သာေက်ာ္ ။ ဦးပညာသီဟ။ ဆရာေတာ္ ဦးစိႏၱာရို ့မွာ တခုေခ်ေလး လုပ္လို ့ ကိုင္လို ့ မရလိုက္ပါဗ်န္ကာ ။ ေယဇူးနင့္ ပင္လံုညီလာခံဆိုေစာ္က ရခိုင္နိဳင္ငံကို ေပ်ာက္ဆံုးေအာင္ လုပ္လိုက္ေတ ညီလာခံ ျခိဳက္ေစာ္ပါေယ ။ ရခိုင္နိဳင္ငံေတာ္ လိုခ်င္ေက ပင္လံုညီလာခံအေၾကာင္းကို မေျပာမိဖို ့ လိုပါေရ ။ ။
ခိုင္ေအာင္ေက်ာ္ ( နယူးေယာက္ )

ရခိုင္ျပည္က အရက္ဆိုင္ေတာ္လွန္ရီး

တရက္နိက ေဘာလံုးသမားတေယာက္ကို သတင္းမီးၾကည့္ပါေရ ။ သီလားခဗ်န္လို ့ ေျပာပါေရေထာ ။ နိဳင္ငံရီး၀ါရင့္ ပုဂၢိဴလ္ တေယာက္ အေၾကာင္းကို စံုစမ္းၾကည့္ပါေရ ။ သီေစာ္ ၾကာလားခပါဗ်န္လတ္ ။ ေရွ့ေန တေယာက္ကို မီးၾကည့္ပါေရ ။ သီပါဗ်န္ ဆိုပါေရကာ ။ တရားသူၾကီး တေယာက္က္ုိ မီးၾကည့္ပါေရ ။ ၾကာပါဗ်န္လတ္ သီလားခေစာ္ ။ အေပါင္းအသင္း တေယာက္ ၏ သားေခ် သတင္းကို မီးၾက့ည့္ပါေရ ။ မယားေတာင္ မရခပါလတ္ - သီလားခပါဗ်န္ ဆိုပါေရ ။ ေဒပိုင္ အရြယ္တိ ေကာင္းတုန္းမွာ သီလားခေစာ္ထဲမွာ ကေလ့ေမေခ်တိ ၊ ရဟန္းသဃၤာေတာ္တိ ၊ ၀ါၾကီးမတိ မပါပါကားေယ ။ ဇါကို ပါ-ပါဖို ့ေလးေယ ။ အားလံုးသူ တိကို သတိထားလို ့ မီးလိုက္ေတအခါ အရက္ေသာက္လို ့ သီလားခကတ္ေစာ္ရာလို ့ ေျပာကတ္စြာပါရာ ။ ေယေက ေဒပိိုင္ သီလားခသူတိ မိသားစုထဲမွာ လြမ္းဆြီးမွဳတိ အနည္းနင့္ အမ်ား က်န္ခကတ္ေတပိုင္ စီးပြါးရီးေလး က်ဆင္းကတ္ရဖို ့ ေစာ္ပါရာ ။ တခ်ိဳ ့က ၀ဋ္က်ြတ္လားေစာ္ရာမနားလို ့ ေျပာကတ္ပါသိေရ ။ ယင္းပိုင္ဆိုေက ဇါ၀ဋ္က က်ြတ္လားေစာ္ကို ေျပာကတ္ေစာ္ပါေလခ်င့္ ။ အစားဆင္းရဲ -အနီဆင္းရဲ ၀ဋ္က်ံတ္လားေစာ္ကို ေျပာကတ္ေတလို ့ သိကတ္ပါေရ ေယ ။ ဆင္းရဲလို ့ သီသီ -ခ်မ္းသာေရ မိသားစုထဲက သီသီ ေျပာကတ္ေတ စကားလံုးလံု့ုးက ၀ဋ္က်ြတ္လားဗ်န္ ဆိုေစာ္စကားကေတာ့့ခါ အမွန္ဘင္ က်န္ခေရ သမိုင္း၀င္ စကားလ့ံုး ျဖိဳက္နီပါေရေထာ ။ ေယေက ဇါ၀ဋ္ကို ေျပာေစာ္ပါေလ ။ ရခိုင္လူမ်ိဳးတိမွာ အဂင့္ဂင့္ဘင္ ၀ဋ္က ဟိနီေစာ္ပါေရာ ။ လယ္ဟိလုိ ့ လယ္မပိုင္ ။ ျမီဟိလို ့ ျမီမပိုင္ ေနာက္ဆံုးမွာ ကိုယ့္နိဳင္ငံေလး ဆံုးရွံုးလို ့ အခုဆိုေက တခုေခ်ေလး ကုန္းေကာက္စရာ မက်န္ပါဗ်န္ေထာ ။ ေနာက္ဆံုးမွာ ရီနံနင့္ သဘာ၀ဓါတ္ေငြ ့ ထြက္ေတ ေက်ာက္ျဖဴ ရီနက္ဆိပ္ကမ္းက ဓါတ္ေငြ ့ ကို တခုေခ်ေလး မခံစားရပါေယ ။ ယင္းပိုင္ေစာ္ၾကားထဲမွာ စာကေလး မတတ္ ကတ္နင့္ ေလာကအလယ္မွာ စီးပြါးရီးကေလး အဆင္ မျပီကတ္ေစာ္ပါရာ ။ အခုဆိုေက ရခိုင္ျပည္မွာ ကုလားတိက နီရာတိုင္းမွာ စီးပြါးရီး နယ္ခ်ဲ ့ လာပါဗ်န္ ။ ကုာလးရြာမွာ ရခို္င္သားက ဆိုင္ဖြင္ေက တေယာက္ေခ်ေလး၀ယ္လို ့ မစားသိေရအျပင္ ဆိုင္ပါလူပါ ေပ်ာက္လားပါဖို ့ ။ ကုလားကရာ ရခို္င္သားရြာမွာ ဆိုင္လာဖြင့္ေက အၾကြီးရေရဆိုဗ်န္ ကုလားဆိုင္က ၀ယ္စားကတ္ပါသိေရ ။ အမ်ိုဳးအဆြီက ဆိုင္္ဖြင့္လို ့ ေရာင္းေကေတာင္ ၀ယ္မစားဘဲနင့္ ကုလားဆိုင္က ၀ယ္စားကတ္ပါေရ ။ ကုလားတိက အရက္မေသာက္ဘဲ စီးပြါးရီးတခုကိုရာ လုပ္ကတ္ပါေရ ။ ရခိုင္သားတိက အရက္ခ်ည္း ေသာက္နီကတ္ပါေရ ေဒ ။ ေယေဇူးနင့္ ရခိုင္ျပည္မွာ ကုလားတိ စီးပြါးရီးကို တခုေခ်ေလး အားမပီးဖို ့ လိုပါေရ ။ ကုလားတိက လူမ်ိဳလို ့ ရနီပါဗ်န္ေဒ ။ ေယဇူးနင့္ ေဒခ်င့္ကို ကမ္ပိမ္းတိ လုပ္ပနာ စီးရံုးကတ္ပါဖိ ။ ရခိိိိိိိိိုင္တိုင္းရင္းသားတိုးတက္ရီးပါတီက အရက္ဆိုင္တိ ပေပ်ာက္ရီးအတြက္ ပိုင္ညာပီး ေဟာေျပာပြဲ လုပ္ဖို ့ ေစာ္နင့္ အရက္ျဖတ္ဖို ့ နည္းလမ္းတိ ၊ စီးပြါးရီးၾကပ္တည္းကတ္ေတ လူတိကို သက္သာရီးအတြက္ ဇါပိုင္ အကူအညီ ေထာက္ပံ႔ဖို ့ ေစာ္တိ ၊ အရက္ဆိုင္ေရာင္းခ် စားေသာက္နီကတ္ေတ လူတိကို စီးပြါးရီး တခုခု လုပ္ပီးနိုင္ကတ္ဖို ့ ေစာ္တိကို စီမံကိန္းနင့္ လုပ္ပီးကတ္ပါဖိ လို ့ ေျပာခ်င္ပါေရ ။ အရက္ဆိုိုင္ကို ပေပ်ာက္စီဖို ့ စိုင္းစာေစာ္မွာ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားတိုးတက္ရီး၀န္ၾကီးတိက အယင္က ၀န္ၾကီးမရခင္ အရက္စမားပိုင္ မေသာက္ခကတ္ဘဲ အခုမွ အရက္သမားၾကီးတိပိုင္ ဟိုတယ္တိမွာ ေသာက္နီကတ္ေစာ္တိ ၾကားလိုက္ရပါသိေရေယ ။ ရခိုင္ျပည္က အရက္ဆိုင္ေတာ္လွန္ရီးကို လုပ္မွ မ်ိဳးဆက္သစ္တိ ရခို္င္ျပည္ကို ပိုင္ဆိုင္ကတ္ပါဖို ့ေဒ ။
ခိုင္ေအာင္ေက်ာ္ ( နယူးေယာက္ )

ဦးေရႊဇံ ရခိုင္သမိုင္းသုေတသီ ၏ေနာက္ဆံုးခရီး

ရခိုင္သမိုင္းသုေတသီ ဦးေရႊဇံ(B.Sc, B.C.S)၊အသက္(၈၄)ႏွစ္၏ေနာက္ဆံုးခရီးစ်ာပန အခမ္း အနားကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ေရေဝးသုႆာန္ အခန္း(၁)၌ ၂၂-၁ဝ-၂ဝ၁၁ ရက္ နိညဇာဘက္(၃)ခ်က္တီးအခ်ိန္ က်င္းပပါေရ။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ဓညဝတီသာသနာျပဳေက်ာင္းတိုက္မွပဓာနနာယက ဆရာေတာ္ႀကီးႏွင့္ သံဃာ ေတာ္မ်ား၊ မယ္သီလရွင္မ်ား၊ၾကြေရာက္ေတာ္မူကတ္ၿပီးေက SB Maritime Co,Ltd, Fortune Inter Ltd, ILBC Christian Family, U Tin Mg Win & Family တူတူမမ်ား၏ပန္းျခင္း၊ မိသားစု ပန္းျခင္း႐ို႕နန္႕ ဂါရဝျပဳကတ္ပါေရ။ ယျပီးေက ရခိုင္အမ်ိဳးသားတိုးတက္ေရးပါတီ၊ ရခိုင္တိုင္း လံုၿခံဳေရးႏွင့္အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ေကာ္မတီ အတြင္းေရးမႈး(ၿငိမ္း)ဗုိလ္မွဴးႀကီးပီေက်ာ္ဟန္(ၿငိမ္း)၊ ႏိုင္ငံေတာ္ေရွ႕ေနခ်ပ္္(ၿငိမ္း) ဦးေအး ေမာင္၊ရခိုင္ျပည္ျပည္သူ႕ေကာင္စီဥကၠဌ(ၿငိမ္း)ဗုိလ္မွဴးေက်ာ္ေမာင္၊ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး- ရခိုင္တိုင္း ရင္းသားေရးရာဝန္ႀကီးဦးေဇာ္ေအးေမာင္၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားလူမႈရီးအသင္းအဖြဲ႕ဝင္မ်ား၊ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ျဖစ္ေတဌာနဆိုင္ရာအႀကီးအကဲအၿငိမ္းစားမ်ား၊ဆြီမ်ိဳးမိတ္သဂၤဟမ်ားကေလး တက္ ေရာက္ႏႈတ္ဆက္ဂါရဝျပဳကတ္ပါေရ။ ဆရာႀကီးကြယ္လြန္စြာကိုသိေရခ်က္ျခင္းပင္ ေနရဥၥရာသတင္းဌာနက စံုစမ္းသတင္းထုတ္လႊင့္ပနာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံေရာက္ ႏိုင္ငံတကာရခိုင္အမ်ိဳးသားအသင္း(World Arakanese Organization) က ဆရာ ႀကီး ကြယ္လြန္ျခင္းအတြက္ ရခိုင္တစ္မ်ိဳးသားလံုးအဖို႕ဆံုး႐ံႈးမႈတစ္ရပ္ျဖစ္ရေၾကာင္းသဝဏ္လႊာပီးပို႔ပါေရ။ ေနရဥၥရာသတင္းဌာနကထုတ္ျပန္ခ်က္နန္႔ ႏိုင္ငံတကာ ရခိုင္အမ်ိဳးသားအသင္း၏သဝဏ္လႊာ႐ို႕ကို မွတ္တမ္း အျဖစ္ပါဝင္ႏိုင္စီဖို႕ေဖာ္ျပလိုက္ပါေရ- Narinijara Burmese News Online News Date : 10/21/2011 ေမာင္ရမၼာ ဆရာႀကီးဦးေရႊဇံ ကြယ္လြန္သြားျခင္းမွာ အစားထိုးမရေသာ ဆံုး႐ံႈးမႈျဖစ္ေၾကာင္း ရခိုင္အမ်ိဳးသားမ်ားက ေျပာၾကား ေမာင္ရမၼာ ရခိုင္သမိုင္းသုေတသီပညာရွင္စာေရးဆရာႀကီးဦးေရႊဇံကြယ္လြန္သြားျခင္းမွာ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားအတြက္အစား ထိုး မရႏိုင္ေသာဆံုး႐ံႈးမႈႀကီးျဖစ္ေၾကာင္း ရခိုင္အမ်ိဳးသားမ်ားကေျပာသည္။ စစ္ေတြဒီဂရီေကာလိပ္ႏွင့္ရန္ကုန္ကြန္ပ်ဴတာတကၠသိုလ္ပါေမာကၡေဟာင္းေဒါက္တာေက်ာ္သိန္းက ဆရာႀကီးကြယ္လြန္သြားျခင္းမွာ သာမန္ဆံုး႐ံႈးမႈမ်ိဳးမဟုတ္ေၾကာင္း ယခုလိုေနရဥၥရာသို႕ေျပာျပသည္- “ဆရာႀကီးဦးေရႊဇံ ကြယ္လြန္သြားတာဟာ သာမန္ဆံုး႐ံႈးမႈမ်ိဳးမဟုတ္ဘူး။ အစားထိုးမရတဲ့ဆံုး႐ံႈးမႈ ျဖစ္ပါတယ္။ သူ႕ဘဝတေလ်ာက္လံုးမွာ အမ်ားအက်ိဳးအတြက္ရြက္ေဆာင္သယ္ပိုးခဲ့သလို ဆရာႀကီး ေရးသားခဲ့ေသာ စာေပမ်ားမွာ အလြန္တရာတန္ဖိုးရွိေၾကာင္းေျပာလိုပါတယ္“ ဟုေျပာသည္။ ၄င္းျပင္ ဆရာႀကီး၏ဘဝ တစိတ္တေဒသကိုလည္းေဒါက္တာေက်ာ္သိန္းက ယခုလိုဆက္ေျပာသည္။ “ဆရာႀကီးဟာ ၁၉၅၂ခုႏွစ္မွာ ႀ.ွခ ေအာင္ၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံဝန္ထမ္း(အႀကီးတန္း)ကို ၁၉၅၄ခုႏွစ္မွာ နယ္ပိုင္ဘဝကစၿပီးေတာ့အမႈထမ္းပါတယ္။ နယ္ပိုင္ဘဝအမႈထမ္းၿပီးေတာ့ ေနာက္ပိုင္းမွာခ႐ိုင္ဝန္ အထိ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ အေရးပိုင္ျဖစ္ၿပီးေတာ့ႏိုင္ငံအႏွံ႔ေနရာေတြမွာ ၂၄ႏွစ္တိုင္အမႈထမ္းခဲ့ပါတယ္။ေနာက္ၿပီး ေတာ့ ၁၉၇၈ခုႏွစ္မွာက်ရင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ေကာင္စီအတြင္းေရးမွဴးအျဖစ္တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာရခိုင္ျပည္နယ္တရားသူႀကီးဥကၠဌတာဝန္ကိုယူခဲ့ပါတယ္။ျပည္နယ္ေကာင္စီအေနနဲ႕ ၁၂ႏွစ္ အမႈထမ္းခဲ့ပါတယ္။ျပည္နယ္ေကာင္စီေခတ္မွာဘဲ သူက ရခိုင္ျပည္နယ္မဂၢဇင္းထုတ္တာေတြရွိခဲ့သလို၊ ေျမာက္ဦးလမ္းညႊန္စာအုပ္ကိုလည္း ၁၉၈၈ခုႏွစ္မွာထုတ္ခဲ့ပါတယ္။ေနာက္ျပီးေတာ့ ရခိုင္စတိတ္ဂဇက္ တီယာသတင္းေတြကိုျပန္ၿပီးေတာ့ေရးသားတာမွာ(ရခိုင္ျပည္နယ္ျဖစ္စဥ္သမိုင္း သမိုင္းက႑၊ ႏိုင္ငံေရး က႑၊စီးပြားေရးက႑၊လူမႈေရးက႑၊ယဥ္ေက်းမႈက႑ ကိုဆိုလိုစြာျဖိဳက္ပါေရ)ဥကၠဌအျဖစ္လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါ တယ္။“ ၄င္းအျပင္ဆရာႀကီးဦးေရႊဇံေရးသားခဲ့ေသာ စာအုပ္မ်ားမွထင္ေပၚေက်ာ္ၾကားေသာစာအုပ္မ်ားကိုလည္း မွတ္မိသေလာက္ ေဒါက္တာေက်ာ္သိန္းကေျပာၾကားသည္။ “သူရဲ႕ ထင္ေပၚေက်ာ္ၾကားတဲ့စာအုပ္ေတြ The Golden Mrauk - U စာအုပ္ျဖစ္ပါတယ္။အဲဒီစာအုပ္က အဂၤလိပ္လို ထုတ္တာရွိပါတယ္။ ၂ဝဝ၈ခုႏွစ္မွာက်ေတာ Wethali: The Land of Historic Finds ေဝသာလီ၏တူးေဖာ္ရာေတြ႕ရွိခ်က္မ်ား စာအုပ္ကိုအဂၤလိပ္လိုေရးသားခဲ့ပါတယ္။ သူထုတ္ေဝခဲ့ တဲ့ စာအုပ္ေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားပါတယ္။ေနာက္ၿပီးေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာအေၾကာင္းနဲ႕ပတ္သက္လို႕လည္း ထုတ္ ေဝခဲ့တာရွိပါတယ္။အထူးသျဖင့္ ေဝသာလီေခတ္က ဦးေရႊဇံေရးသားခဲ့တဲ့စာအုပ္ကေတာ့အျပည့္အစံုျဖစ္ၿပီး ေတာ့ သမိုင္းေၾကာင္းေတြအားလံုးျပန္ပါ ပါတယ္။ရခိုင္တန္ေဆာင္၊ရခိုင္အမ်ိဳးသမီးမဂၢဇင္းစသည္အားျဖင့္ အဲဒီမဂၢဇင္းေတြမွာလည္းအမ်ားႀကီးေရးခဲ့ပါတယ္။ ေရွးေခတ္ ဓညဝတီေခတ္ရခိုင္သမိုင္းကိုလည္း ဦးေရႊဇံ ႏွင့္ဦးေမာင္ေက်ာ္တို႕ေပါင္းၿပီးေတာ့ေရးခဲ့တာေတြရွိပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္လက္လွမ္းမွီသေလာက္ ေျပာျပတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာရခိုင္သႀကၤန္ပြဲေတာ္က်င္းပေရးမွာလည္း နာယကအျဖစ္တာဝန္ယူခဲ့ပါတယ္။“ ဆရာႀကီးဦးေရႊဇံသည္ ဦးေရႊဇံေရးသားထုတ္ေဝေသာThe Golden Mrauk - U: An Ancient Capital of Rakhine စာအုပ္အပါအဝင္ ေရွးေခတ္ရခိုင္သမိုင္းစဥ္ႏွင့္ေခတ္အဆက္ဆက္ယဥ္ေက်းမႈ(ဓညဝတီေခတ္)၊Wethali: The Land of Historic Finds, Study of Muslims Infiltration into Rakhine State အစရွိသည့္စာအုပ္စာတမ္းမ်ားအပါအဝင္ သုေတသနေဆာင္းပါးမ်ားစြာကိုေရးသားထုတ္ေဝခဲ့သည္ သာမက ရခိုင္သမိုင္းအလင္းျပက်မ္းႀကီးကိုလည္းေရးသားခဲ့ၿပီးပံုႏွိပ္ေနစဥ္အတြင္း ဆရာႀကီးကြယ္လြန္ သြားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ရခိုင္သားႀကီးစာေပမွဦးလွျမင့္က ဆရာႀကီးကြယ္လြန္သြားျခင္းသည္ ရခိုင္ျပည္သူတရပ္လံုးအတြက္ လမ္းျပၾကယ္ႀကီးတလံုးေၾ<ြကက်သြားသကဲ့သို႕ခံစားရသည္ ဟုေျပာသည္။ “ကြ်န္ေတာ္တို႕ရခိုင္ျပည္သူတရပ္လံုးအတြက္ကေတာ့ လမ္းျပဓူဝံၾကယ္ႀကီးတလံုးဆံုး႐ႈံးသြားသလိုခံစား ရပါတယ္။ ဆရာႀကီးဟာ ကြ်န္ေတာ္တို႕အတြက္ အေမွာင္ထဲက အလင္းၾကယ္တပြင့္ ၊ရွားပါးတဲ့သမိုင္း ပညာရွင္ထဲကတေယာက္ျဖစ္တာေၾကာင့္ ဆရာႀကီးကို ဆံုး႐ံႈးလိုက္ရတဲ့အတြက္အထူးေၾကကြဲမဆံုးျဖစ္ရ ပါတယ္။ အသက္အရြယ္ႀကီးလို႕ကြယ္လြန္သြားခဲ့ေပမဲ့ ကြ်န္ေတာ္တို႕ရခိုင္ျပည္သူတရပ္လံုးကေတာ့ တမ္းတမ္းတတ သူ႕ရဲ႕ေက်းဇူးကို ႏွစ္ရာခ်ီၿပီးသတိရေနၾကမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဆရာႀကီးဟာ ရခိုင္သမိုင္း မွာထင္ရွားခဲ့တဲ့ ဆရာတဆူပါ။ မ်ိဳး႐ိုးစဥ္ဆက္အရလည္း ဆရာႀကီးတို႕ရဲ႕မ်ိဳး႐ိုးဟာ ပညာတတ္မ်ိဳး႐ိုး ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဆရာႀကီးဟာ ကိုယ့္မ်ိဳး႐ိုးကိုပါထိန္းသိမ္းၿပီးေတာ့ေနလာခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။ ဆရာႀကီးတို႔ မိသားစုထဲမွာ ဆရာႀကီးဟာအငယ္ဆံုးသားျဖစ္တယ္လို႔ ကြ်န္ေတာ့ကိုေျပာဖူးပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ့္အေနနဲ႕ ကေတာ့ ဒီေလာက္ပဲေျပာခ်င္ပါတယ္“ ဟုေျပာသည္။ ဆရာႀကီးဦးေရႊဇံသည္ အာရွေတာ္ဝင္အထူးကုေဆး႐ံုႀကီး၌ေအာက္တိုဘာလ ၂ဝ ရက္ေန႔နံနက္ ၄နာရီ အခ်ိန္ တြင္အနိစၥမျမဲသေဘာကိုရင္ဝယ္ပိုက္ရင္းကြယ္လြန္သြားခဲ့ပါသည္။ ဆရာႀကီး၏ေနာက္ဆံုးအေျခအေနႏွင့္ပတ္သက္ၿပီးသိရသည္မွာ ႏွလံုးေရာဂါေဖာက္လာသျဖင့္ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ အာရွေတာ္ဝင္အထူးကုေဆး႐ံုႀကီးသို႕ေအာက္တိုဘာလ ၁၇ ရက္ေန႔ကပင္တက္ေရာက္ေဆးကုသခံေနရာမွ ေအာက္တိုဘာလ ၂ဝ ရက္ေန႔တြင္ကြယ္လြန္သြားျခင္းျဖစ္သည္။ ဆရာႀကီးဦးေရႊဇံအား အဖစက္ရွင္တရားသူႀကီးဦးသာဇံဦးႏွင့္အမိ ေဒၚမဘုတို႕မွ ၁၉၂၈ခုႏွစ္ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၂၉ ရက္ေန႔တြင္စစ္ေတြၿမိဳ႕တြင္ေမြးဖြားခဲ့သည္။ ကြယ္လြန္ခ်ိန္တြင္ဆရာႀကီးမွာအသက္(၈၃)ႏွစ္ရွိၿပီး ဇနီး ေဒၚလွခင္နဲ႕သားသမီး(၆)ေယာက္က်န္ရစ္ခဲ့ေၾကာင္းသိရပါသည္။ ႏိုင္ငံတကာရခိုင္အမ်ိဳးသားအသင္း(World Arakanese Organization)၏ဝမ္းနည္းေၾကာင္း သဝဏ္လႊာ ေက်းဇူးသွ်င္ ရခိုင့္သုေတသီဆရာႀကီးဦးေရႊဇံသည္ ေအနိန္႕ေဒသစံေတာ္ခ်ိန္မိုးထ ၄ခ်က္တီးအခ်ိန္ မွာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ အာရွေတာ္ဝင္အထူးကုဆီး႐ံုႀကီး၌ကြယ္လြန္အနိစၥေရာက္လားေၾကာင္းၾကားသိရပါသည္။ ေအဂုပိုင္ ရခိုင့္အဖိုးတန္ပညာသွ်င္တေယာက္ဆံုး႐ံႈးလားရလို႕ အေမရိကန္ေရာက္ ႊၽဗဥ (ႏိုင္ငံ တကာရခိုင္အမ်ိဳးသားအသင္း)မိသားစုဝင္တိကလည္း ဆရာႀကီး၏မိသားစုနန္႕အတူ အထူးႀကြီကြဲ ဝမ္း နည္းရပါသည္။ ဆရာႀကီးသည္ နက္႐ႈိင္းလွေရ ရခိုင္အမ်ိဳးသားအမြီအႏွစ္တိကို ရခိုင္တမ်ိဳးသားလံုးပိုမိုနားလည္ တန္ဖိုးထားလာေအာင္ရာမက ႏိုင္ငံတကာကလည္းတန္ဖိုးထားကာကြယ္ႏိုင္ေအာင္ စိတ္ရွည္ လက္ရွည္ ႀကိဳးပမ္းခပါသည္။ စာအုပ္ေပါင္း၊ ေဆာင္းပါးေပါင္းတပံုႀကီးကို အပင္ပန္းခံရီးသားခသူျဖစ္သည္။ မကြယ္လြန္မီလပိုင္းအခ်ိန္အထိ ရခိုင္သမိုင္းေခတ္ႀကီး(၄)ေခတ္နန္႔ ရခိုင့္ယိုင္ေက်းမႈအမြီအႏွစ္တိပါဝင္ေရ စာမ်က္ႏွာေပါင္း ၁ဝဝဝ ေက်ာ္ပါ “ရခိုင္သမိုင္းအလင္းျပက်မ္း“ ကိုၿပီးစီးေအာင္ႀကိဳးစားခသူျဖစ္သည္။ ယင္းက်မ္းမူေခ်ာကိုရာျမင္ခရၿပီးေက ဆရာႀကီး စာအုပ္အျဖစ္ပံုႏွိပ္စြာကို မျမင္လီရပါ။ ယေကေလ့ ေနာင္ လာ ရခိုင္သူရခိုင္သားတိနန္႔ ရခိုင့္အရီးလိလာေရလူတိကေတာ့ မၾကာမီ ျမင္ကတ္ရၿပီးေက ရခိုင္ လူမ်ိဳး အတြက္ အစံုလင္ဆံုးက်မ္းတေစာင္ကို ရီးသားခေရလူအျဖစ္ မွတ္တမ္းတင္ကတ္ရဖို႔စြာက အမွန္အကန္ ပင္ျဖစ္ပါသည္။ ဆရာႀကီး၏ ရခိုင္သူရခိုင္သားတိအေပၚ တာဝန္ေက်ပြန္မႈ၊ အနစ္နာခံမႈ၊ မဆုတ္မနစ္ ႀကိဳးစားမႈ တိကို အကြ်န္႐ို႕ ရခိုင္သူရခိုင္သားတိအနိန္နန္႔ မွတ္တမ္းတင္ဂုဏ္ျပဳအပ္ပါသည္။ ဆရာႀကီး ေကာင္းရာသုဂတိ လားပါစီ ။ ဝမ္းနည္းမႈအျပည့္နန္႔ အေမရိကန္ေရာက္(WAO) မိသားစု။ ဆရာႀကီးကိုခ်စ္ျမတ္ႏိုးကတ္ေတအသင္းအဖြဲ႕၊လူပုဂိၢဳလ္တိကေလ့ သတင္းစာမ်ား၊ဂ်ာနယ္မ်ားမွာ ဝမ္းနည္းေၾကာင္းေဖာ္ျပခကတ္ပါေရ။ (၁)ဦးခင္ေမာင္ေစာ၊ ရခိုင္သမိုင္းပညာရွင္၊ ဘာလင္ၿမိဳ႕၊ ဂ်ာမဏီႏိုင္ငံ (၂)ခိုင္ေအာင္ေက်ာ္၊ နယူးေယာက္ ၊ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ။ (၃)ရခိုင္သဟာယအသင္း(ရန္ကုန္) (၄)ရခိုင္စာေပႏွင့္ယဥ္ေက်းမႈအဖြဲ႕(ရန္ကုန္) (၅)ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ားတိုးတက္ေရးပါတီ(ရန္ကုန္) (၆)ဦးေဇာ္ေအးေမာင္၊ေဒၚလွျမင့္သန္း၊ဝန္ႀကီး၊ရခိုင္တိုင္းရင္းသားေရးရာ၊ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး (၇)ရခိုင္သားႀကီးစာေပ (၈)၁၉၇၉ခုႏွစ္စီးပြားေရးတကၠသိုလ္ဘြဲ႕ရသူငယ္ခ်င္းမ်ား (၉)ဦးေက်ာ္စိန္၊ေဒၚသန္းႏြဲ႕၊ေစာျမင့္သန္း(ေပါက္ေတာ)တို႕မိသားစုမ်ား ဆရာႀကီးေရ အဂၤလိပ္တိရြီးေရ ရခိုင္သမိုင္းသကၠရာဇ္မွားယြင္းမႈေၾကာင့္ ေခတ္သက္တမ္းနန္႔ မင္းဆက္တိေျပာင္းလဲ နိန္စြာတိကိုေဖာ္ထုတ္ပနာ ျမန္မာႏိုင္ငံသမိုင္းေကာ္မရွင္မွာ ယုတိၲတန္ ေအာင္ကိုယ္တိုင္ လား ေရာက္ ရွင္းလင္းတင္ျပခလို႕ သကၠရာဇ္မွန္ကိုေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ခပါေရ။ ယင္းအတြက္နန္႕ (ရခိုင္သမိုင္းေခတ္ကာလ ပိုင္းျခားမႈ-ေျမႀကီးကသက္ေသတည္သေ႐ြ႕) စာအုပ္ကို ၂ဝဝ၆ခုႏွစ္မွာ ထုတ္ဝီကပနာ ရခိုင္သမိုင္း၏ေခတ္(၄)ေခတ္သက္တမ္းကာလ အမွန္ ကိုတည့္မတ္ပီးခသူေလး ၿဖိဳက္ပါေရ။ သူ၏စာအုပ္တိကား ရခိုင္ျပည္သူ ရဟန္းရွင္လူအားပီးေရ စာအုပ္တိပင္ၿဖိဳက္ပါေရ။ ရခိုင္အမ်ိဳးသားတရပ္လံုးအတြက္ ဆံုး႐ႈံးမႈ အမွန္ပင္ၿဖိဳက္ေၾကာင္း တင္ျပလိုက္ရပါေရ။ ။ မင္းေစာမြန္(ရခိုင္ျပည္)